LUXEMBURG (bloomberg) -- Het Europees Hof van Justitie hoort morgen de Europese Commissie in haar klacht tegen acht lidstaten, waaronder België, die recent een bilateraal luchtvaartakkoord sloten met de VS. De Commissie ijvert er al jaren voor dat de Europese Unie als één blok met de VS zouden onderhandelen, maar veel lidstaten zijn daartegen gekant.

De Commissie is van oordeel dat die bilaterale verdragen, waarmee Europese lidstaten een zo vrij mogelijke toegang tot de Amerikaanse markt beogen voor hun luchtvaartmaatschappijen, in strijd zijn met de Europese verdragen die bepalen dat in handelszaken de Unie als één blok moet optreden. Als de Commissie gelijk krijgt, dreigt ze wel enkele Europese maatschappijen in moeilijke papieren te brengen.

Verschillende Europese maatschappijen hebben precies op basis van een bilateraal akkoord een alliantie gesloten met een Amerikaanse maatschappij. Bekend voorbeeld is de samenwerking tuussen Lufthansa en United Airlines. Ook Sabena (met Swissair) deelt vluchten met American Airlines.

Het zou echter niet de bedoeling zijn van de Commissie om die allianties op te blazen. Er zou minstens een overgangsperiode komen waarin de bestaande akkoorden kunnen worden uitgevoerd in afwachting dat een nieuw systeem wordt uitgewerkt.

Duitsland, Denemarken, Zweden, Finland, België, Luxemburg en Oostenrijk sloten midden de jaren '90 een zogeheten open skies verdrag met de VS waarbij luchtvaartmaatschappijen uit de betrokken landen in princiep ongehinderd toegang krijgen tot elkaars luchthavens. Het Verenigd Koninkrijk sloot nooit een dergelijk akkoord met de VS, maar wijzigde wel een bestaand verdrag ondanks de tegenkanting van de Europese Commissie.

Nederland, het eerste Europees land om zo'n akkoord met de VS te sluiten, zit dan weer niet in het beklaagdenbankje omdat het akkoord nog werd gesloten voor de Commissie haar verbod uitsprak.

Die open skies verdragen leidden er vaak toe dat het Amerikaanse ministerie van Justitie toestaat dat luchtvaartmaatschappijen uit de twee landen prijsafspraken maken en dat hun samenwerking van anttrustimmuniteit geniet. Dat is onder meer het geval voor Sabena en American.

De Amerikanen zeggen dat ze wel willen met de Unie in haar geheel onderhandelen, maar dat de Europese lidstaten zelf niet geïnteresseerd zijn. Die onderhandelen liever voor zichzelf een zo gunstig mogelijk akkoord.

De klacht van de Commissie is al enkele jaren oud, maar pas nu worden de eerste mondelinge uiteenzetting van de betrokken partijen gehoord. Een uitspraak van het Hof komt er allicht tegen nieuwjaar.