Op 5 mei 1835 reed de eerste trein in ons land van Brussel naar Mechelen. Precies

166 jaar later kwamen opnieuw duizenden mensen in Brussel zich vergapen aan stoomtreinen, koninklijke rijtuigen en treinmaterieel voor de 21ste eeuw. Soms tot hun eigen verbazing blijken de Spoorwegen nog in staat te zijn mensen te laten dromen.

Het weer zat de NMBS mee voor haar eerste feestweekend naar aanleiding van haar 75-jarig bestaan. Het was zonnig, maar zeker niet te warm. Op twee dagen tijd telde de NMBS meer dan 50.000 bezoekers, van wie er 12.000 de werkplaatsen in Vorst bezochten en een kleine 6.000 een ,,hst-doop'' meemakten. De NMBS had aanvankelijk 13 ,,doopritten'' van Brussel naar de Franse grens en terug gepland, maar het succes in voorverkoop brachten de Spoorwegen ertoe nog vier extra ritten aan te bieden.

Al vanaf 10 uur zaterdagmorgen, bij de opening van het feestweekend, liep veel volk op het perron tussen sporen 2 en 3. Wagons van vlak na de Tweede Wereldoorlog stonden er voor de koninklijke rijtuigen van Leopold II en Leopold III. Aan de andere kant vertrok de Thalys-trein voor de ,,hst-dopen''.

Ondertussen ging het gewone commerciële verkeer verder zijn gang. De Thalys naar Parijs moest met 10 minuten vertraging vertrekken wegens problemen bij de koppeling van twee treinstellen. De moderne technologie durft het al eens laten afweten. Een heel verschil met de stoomlocomotief uit 1942 die heen en weer reed voor het perron.

De stoomtrein mag het dan in efficiëntie al enkele decennia hebben afgelegd tegen de diesel- of elektrische trein, de fascinatie voor het monster van vuur en rook blijft intact. Gezinnen met kinderen, jeugdbewegingen, nostalgici en spoorwegfanaten vinden er elkaar.

Die laatsten kun je er zo uithalen: bijna uitsluitend mannen, grofweg tussen 30 en 60 jaar oud, met een blik van spanning in de ogen en meestal in gezelschap van gelijkgezinden tegen wie ze honderduit praatten over reizen naar Wales, Oost-Duitsland of Spanje waar ze een unieke spoorervaring meemaakten.

Zo'n expeditie was het niet om Brussel-Zuid te bereiken, maar toch ging het voor velen minder vlot dan normaal. Door werken tussen Denderleeuw en Brussel rijden de treinen op de drukke hoofdas Kust-Gent-Brussel-Leuven-Luik/Limburg al enkele maanden tijdens weekends en feestdagen niet door de Brusselse noord-zuidverbinding. Wie toch naar Brussel wil, moet overstappen in Denderleeuw, Jette of Schaarbeek. Een mooiere illustratie van de slogan dat de NMBS ook werkt aan de toekomst, was moeilijk denkbaar.

Door die ongewone toestand moesten in het Zuidstation nogal wat mededelingen aan de reizigers worden omgeroepen. En net in dit feestweekend had de NMBS alvast zaterdagvoormiddag blijkbaar geen omroeper of omroepster gevonden die begrijpbaar Nederlands kon spreken.

Zowel afgevaardigd bestuurder Etienne Schouppe als minister van Mobiliteit Isabelle Durant beklemtoonden in hun openingstoespraken het belang van de toekomstgerichte investeringen. Zoals we dat stilaan gewoon zijn, lieten beiden niet na om enkele prikken uit te delen aan de tegenspeler.

Zo zei Schouppe dat de activiteiten van de NMBS moeten worden uitgebreid als de Belgische Spoorwegen nog van enig belang willen tussen buurlanden als Duitsland en Frankrijk. De commerciële activiteiten (lees, ABX) moeten blijven uitgebouwd worden, want het goederenverkeer steunt de publieke opdracht van de NMBS.

Minister Durant van haar kant beklemtoonde dat de overheid in het nieuwe tienjareninvesteringsplan voor de NMBS een financiële inspanning heeft geleverd en dat ze in ruil daarvoor van de NMBS alle medewerking verwacht het goederen- en reizigersverkeer tegen 2010 met de helft te doen toenemen. Beiden vonden elkaar dan weer in hun lofbetuigingen aan de spoorwegmannen, zonder wie van spoorverkeer geen sprake zou zijn. Als er niet ergens wordt gestaakt tenminste, maar die opmerking was in een feestweekend ongetwijfeld ongepast geweest.

  • De NMBS organiseert nog feestweekends in Brugge en Oostende (26 en 27 mei), in Bergen (23 en 24 juni), in Luik (22 en 23 september) en Antwerpen-Centraal (27 en 28 oktober).