BRUSSEL - Nauwelijks vijf maanden heeft Delsey Airlines het uitgehouden. Niet het faillissement, maar wel het feit dat de vliegtuigen van Delsey ooit opgestegen zijn, is achteraf bekeken de belangrijkste verrassing. De naam Delsey is niet langer verbonden met een hallucinant luchtvaartverhaal maar wordt opnieuw die van een gewone reiskoffer. Een portret van de drie hoofdrolspelers: Freddy Van Dijck , Tony Gram en Freddy Van Gaever .


Freddy Van Dijck: knap in politiek lobbyen

©
,,Ik heb speciaal mijn agenda aangepast, normaal ben ik 's maandags in de kaartersclub'', zei Freddy Van Dijck afgelopen maandag in de marge van de persconferentie van Delsey Airlines. Van Dijck hing daar van zichzelf een beeld op van een man die zijn diensten (gratis) had aangeboden, maar stank voor dank had gekregen.

De Kempenaar Freddy Van Dijck (59) bouwde een carrière uit als lobbyist. Zijn bedrijf Publi Ritz, dat naam maakte met de verhuring van panelen van 20 vierkante meter, was zijn hefboom. In verkiezingstijden moesten politici bij hem zijn om hun gezicht in het straatbeeld te krijgen.

Toen reclameborden van 20 vierkante meter verboden werden, plaatste Van Dijck er gewoon twee van 10 vierkante meter naast elkaar. Hij ontpopte zich als specialist van politieke campagnes in Vlaanderen. Zijn thuisbasis lag in de Kempen, het Waasland en Limburg.

De paneelboer Van Dijck plaatste in 1972 eigenhandig met een schop zijn eerste reclamebord. De Kempenaar werkte destijds veel voor CD&V, maar verlegde na de jongste verkiezingen zijn werkterrein naar de VLD.

Eind 2000, toen hij zijn bedrijf verkocht aan Think Media van Maurice De Velder, had hij een omzet bij elkaar gesprokkeld van 25 miljoen euro en telde hij zestig medewerkers. Hij kreeg bij de verkoop 1,24 miljoen euro in cash en een participatie van 10 procent in Think Media. Op dat belang sprak hij een putoptie, een verkooprecht, af -- wat hem beschermde tegen sterke koersdalingen.

Think Media en zijn hoofdaandeelhouder Maurice De Velder kwamen in opspraak in verband met de landelijke radiolicenties voor 4FM en Q-Music. Think Media heeft een belang van 50 procent min één aandeel in 4FM. De Velder zit in deze zaak al maanden in voorarrest.

Van Dijck, die zich beschouwt als man met vlotte politieke contacten, zegt dat hij al veertig jaar bevriend is met minister Jaak Gabriëls (VLD). Het is via Jaak Gabriëls dat Van Dijck het toenmalige VG Airlines aan zijn luchtvaartlicentie hielp.

In de affaire-4FM bracht Van Dijck minister van Media Dirk Van Mechelen (VLD) even in verlegenheid, toen bleek dat Van Mechelen enkele weken voor de toekenning van de radiolicenties op Korfoe was geweest via het reis-incentivebureau Ulysses Tours van Van Dijck. Van Mechelen zou er contact gehad hebben met Gabriëls en Van Dijck. De minister kon aantonen dat het om een privéreis ging, die hij zelf betaald had.

Van Dijck kocht Ulysses Tours uit het faillissement van Lavithas, een nevenbedrijf van de groep Super Club van Maurits De Prins. Van Dijck wordt omschreven als een eerder ,,kleine garnaal'' die lokaal opereert.

In het proces van de Antwerpse facturenzwendelaar Raoul Stuyck liep hij een veroordeling op omdat hij een reis van Ludo Willems (CD&V) naar de Canarische eilanden had betaald. Willems moest er op vraag van Van Dijck de raad van bestuur van KV Mechelen overtuigen om de verhuring van de reclamepanelen op het voetbalveld te gunnen aan Van Dijck.


Freddy Van Gaever: flamboyant tot in de kist

© belga
De Antwerpse zakenman Freddy Van Gaever wordt volgens sommigen afgedaan als een ,,klucht'' en door anderen als een enthousiaste, tegendraadse doordrijver. Een feit is dat Van Gaever altijd wel voor spektakel weet te zorgen.

VG Airlines was voor Van Gaever het vierde luchtvaartproject. Van Gaever ging in 1966 aan de slag bij DAT, na een carrière als vrachtwagenchauffeur. DAT is de dochter waarlangs het failliete Sabena doorstartte tot SN Brussels Airlines. In 1986 werd Van Gaever gedelegeerd bestuurder van de luchtvrachtspecialist European Air Transport die later overging in handen van DHL.

Van Gaever heeft nooit verborgen dat hij een flamingant is. Die kaart trok hij in 1992 nadrukkelijk bij de oprichting van VLM Airlines. Net zoals nu bij VG Airlines, geraakte Van Gaever bij VLM Airlines destijds in een conflictsituatie verzeild door zijn eigenzinnig karakter.

Van Gaever wordt amateurisme verweten omdat hij vaak een project in een te vroeg stadium wereldkundig maakt en dan nadien herhaaldelijk zijn plannen moet bijsturen. De Antwerpse zakenman neemt geen blad voor de mond en is daardoor vooral een dankbaar onderwerp gebleken voor de pers.

In zijn lange luchtvaartcarrière heeft hij weinig vrienden gemaakt. Van Gaever hekelt het feit dat hij jarenlang tegengewerkt werd door Sabena en door de overheid. Zijn felle, ongenuanceerde kritiek maakt dat hij niet altijd ernstig genomen wordt.

Maandenlang poogde hij tevergeefs een vlieglicentie (AOC) te bemachtigen voor VG Airlines. Hij zag zich verplicht leasingkosten te betalen voor vliegtuigen die nog niet mochten vliegen. Het avontuur kostte hem naar eigen zeggen zijn spaarcenten.

De intrede van Tony Gram als financier en diens neef Freddy Van Dijck als politiek lobbyist, betekende dat VG Airlines toch realiteit werd, maar evenzeer dat Van Gaever zijn baby kwijt geraakte. Met Freddy Van Dijck kwam het tot een hoogoplopende ruzie die breed in de populaire pers werd uitgesmeerd. Van Gaever geeft toe dat Van Dijck politiek handig is, maar verwijt hem dat hij niets van de luchtvaartsector kent.


Tony Gram: ego dreef hem naar luchtvaart


© mc
Tony Gram laat graag doorschemeren dat hij een van de rijkste Belgen zou zijn. Cijfers rijkt hij daarvoor niet aan. Gram maakte de jongste jaren vooral naam door probleembedrijven goedkoop in te pikken en, waar nodig bevonden, mensen met de rug tegen de muur te zetten.

Over de in Breda geboren selfmade man Tony Gram zijn de meningen verdeeld. Een feit is dat Gram naam maakte als keiharde onderhandelaar. Hij staat open voor zaakjes waar hij een snelle winst ruikt. Zijn voordeel halen uit de miserie van iemand anders, in ruil voor perspectief op beterschap, werd de afgelopen tien jaar zijn handelsmerk.

Zo poogde hij goedkoop de hand te leggen op de taaltechnologie van Lernout & Hauspie, maar zijn voorstel was voor de toenmalige crisismanager Philippe Bodson absoluut ontoereikend. Bij de chartermaatschappij Sobelair was het beeld identiek: een bod dat als niet ernstig werd beschouwd. Gram interesseerde zich ook voor Sabena Technics, de maatschappij die nu volgens zijn neef Freddy Van Dijck, directeur van Delsey Airlines, schuldig zou zijn aan de ondergang van Delsey.

Ook toen de chipverpakker CS2 op sterven na dood was, wou Gram een gokje wagen. Uiteindelijk kwam hij niet met geld over de brug omdat de tegenpartij geen bankwaarborg wou afleveren die Gram volledig uit de wind moest zetten.

Ook bij de financieel wankele groep Think Media, waarvan neef Van Dijck aandeelhouder werd door de inbreng van zijn reclameborden-groep, diende Gram zich aan als redder. Gram heeft wel altijd gesteld dat hij zich slechts in beperkte mate wou engageren en een bod op de hele groep wil vermijden.

CS2, L&H, Sobelair en nog andere transacties zouden nooit doorgaan. Met de tassengroep Kipling zou het wel lukken. Gram rook er in 1992 een kans nadat Kipling in de problemen was gekomen door slecht financieel beleid. Tegenover het zwak financieel beleid stond een sterk creatief product van de hand van Xavier Kegels.

Gram poetste de motor op en wist het bedrijf voor circa 125 miljoen euro door te verkopen aan UBS Capital in Londen. Gram zou slechts een stukje van dat bedrag onmiddellijk krijgen. Latere betalingen waren afhankelijk van de prestatie van Kipling. Tussen UBS Capital en Gram kwam er ruzie en beide dreigden met procedures. Uiteindelijk zou Gram Kipling voor een beperkt bedrag opnieuw overnemen van UBS.

In dezelfde sector als Kipling bezit Gram onder meer de reiskoffergroep Delsey. Die probeerde hij enkele jaren geleden te verkopen aan Gimvindus, maar het investeringscomité van het textielfonds schoot de deal af.

Gram, die zijn carrière was begonnen in de stellingenbouw, gaat er prat op een snelle beslisser te zijn. Een lunch in Hof ter Vennen met Freddy Van Gaever volstond om hem te overtuigen in VG Airlines te investeren. Hoeveel geld Tony Gram, die ook vastgoedbelangen heeft in Florida, verliest in het Delsey-avontuur, is onbekend. Zeker is dat de bedragen die neef Freddy Van Dijck citeert, 25 miljoen euro cash plus nog eens 12,5 miljoen euro borgstellingen, weinig geloofwaardig zijn. Zo gemakkelijk lost Gram zijn geld niet.