BRUSSEL -- De komende weken zal wellicht duidelijk worden hoe het Europese beurzenlandschap van morgen er gaat uitzien. De Duitse beurs en Euronext proberen zich allebei onmisbaar te maken voor de twee grote spelers die nog niet in hun kaarten lieten kijken: de Londense aandelenbeurs en de Amerikaanse Nasdaq.

Amper twee weken nadat Euronext zichzelf aan de pers heeft voorgesteld, luidt de fusiebeurs een nieuwe ronde in in de consolidatie tussen de Europese beurzen. Via de clearing-alliantie tussen het Franse Clearnet en het Britse LCH krijgt de beurs een voet tussen de deur van de Londense beurs.

Euronext staat nu ongetwijfeld het sterkst in de Europese clearing & settlement, zeg maar de technische en administratieve afhandeling van beurstransacties. Centraal daarbij staat de samenwerking met de in Brussel gevestigde settlement-organisatie Euroclear. Die laatste kondigde amper tien dagen geleden een fusie aan met het Franse settlement-huis Sicovam en kreeg bovendien een optie om 20 procent te nemen in Clearnet.

De nieuwe toenadering kwam er onder invloed van de gebruikers (makelaars), die onder meer 75 procent van LCH controleren. De fusie zal de kosten van grensoverschrijdende transacties fors omlaag halen, volgens de Franse beursvoorzitter Jean-François Théodore met ,,minstens 50 procent''.

Last but not least zien waarnemers in de clearing-fusie een mogelijke voorbode van een bredere alliantie tussen de Londense aandelenbeurs LSE en Euronext, iets waarop die laatste alvast hoopt. De LSE vormde zich onlangs om van een coöperatieve tot een naamloze vennootschap, om fusies met andere beurzen mogelijk te maken.

In het voordeel van Euronext speelt alvast dat LCH zich de komende maanden ook als centrale tegenpartij gaat opstellen in het SETS-handelssysteem van de LSE.

De LSE heeft in principe de keuze uit drie partners: Euronext, de Duitse beurs (die zich gaat omdopen tot Euroboard) of de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq, die in Europa uitbreiding zoekt.

Totnogtoe werd een alliantie met Frankfort vaak als grote kanshebber getipt. De relatie tussen de twee gaat in elk geval terug tot in 1998, toen ze samen een alliantie aankondigden voor een platform in grote steraandelen. Dat project verwaterde sindsdien tot de ,,losse alliantie'' van acht Europese beurzen die door waarnemers als irrelevant wordt bestempeld.

De Financieel-Economische Tijd meende gisteren te weten dat Londen en Frankfort een fusie voorbereiden. ,,Er deden en doen inderdaad geruchten in die zin de ronde'', zeggen waarnemers. ,,Maar als het zo is, dan wordt dit plan grondig doorkruist door de gisteren aangekondigde clearing-alliantie.''

Specialist Jos Schmitt van The Capital Markets Company, de Belgische consulent voor de financiële sector, trekt twee conclusies uit de samensmelting van de centrale tegenpartijen op verschillende markten. ,,Enerzijds dringt een verdere samenwerking tussen Euroclear en andere settlement-netwerken zich op. Anderzijds komen de Franse en de Engelse blokken nu dichter bij elkaar.''

Het Duitse Euroboard wordt intussen verder geïsoleerd. Ironisch genoeg waren het net de Duitsers die met hun ambitieuze expansieplannen de consolidatie in gang hebben gezet. ,,Nu kampen ze met de terugslag. Wat de Duitsers deden, was in zekere zin contraproductief'', zegt Schmitt.

Maar behalve de houding van de LSE is er ook nog de grote vraag wat Nasdaq gaat doen, en of die andere grote Amerikaanse beurs, de New York Stock Exchange, zich ook in het strijdgewoel gaat mengen.