BRUSSEL -- De enorme kapitaalverschuivingen die gisteren de Nasdaq in hun greep hadden, zijn grotendeels het gevolg van technische factoren. De enorme toevloed van nieuwe speculanten maakt de technologiebeurs erg kwetsbaar voor onwaarschijnlijk grote en snelle koersschommelingen.

De Nasdaq heeft gisteren ongetwijfeld geschiedenis geschreven. Bij een recordomzet werd de beurs in amper één dag meer dan tien procent over en weer geslingerd. In sommige speculatieve sectoren was de volatiliteit nog groter.

De verkoopgolf zat er al enkele dagen aan te komen en kreeg een extra impuls door het verdict tegen de software-reus Microsoft, die voor veel speculanten het signaal vormde om short te gaan.

Dezelfde ,,momentumbeleggers'' die de Nasdaq maandenlang naar absurde hoogtes hadden gedreven, stelden zich nu plots als verkopers op. En dat moest tot ongelukken leiden op een beurs waar de koersvorming afhangt van zogenaamde ,,marktmakers'' -- dat zijn makelaars die zich zelf als kopers en verkopers in de markt opstellen.

Wanneer een marktmaker geconfronteerd wordt met een enorme toevloed van verkooporders, durft hij zelf geen koopposities meer innemen, tenzij dan tegen fiks lagere koersen. Het gevolg is een vrij illiquide markt waarin de aanvankelijke daling nog wordt aangewakkerd. Toen de markt zich kort na de middag herstelde, speelde dat fenomeen in de andere richting.

Een ander verschijnsel dat typisch is voor Nasdaq, is dat van de margin calls : veel Amerikaanse beleggers kunnen bij hun makelaar aandelen ,,op krediet'' kopen in ruil voor een beperkt bedrag aan onderpand of margin. Dat onderpand kan echter ook uit aandelen bestaan. Wanneer die in waarde zakken, is de belegger verplicht om extra onderpand op te hoesten, bijvoorbeeld door aandelen te verkopen.

De bewegingen van gisteren hebben in elk geval voor een enorme inkomensherverdeling gezorgd tussen de beleggers. Zowel onder de winnaars als onder de verliezers zaten wellicht heel wat daytraders , een nieuwe categorie particuliere beleggers die probeert munt te slaan uit dergelijke scherpe koersbewegingen.

Technische analisten waren het gisteren niet eens over de betekenis van de verkoopgolf voor het verdere koersverloop. Sommigen zijn erg pessimistisch omdat verschillende steunniveaus gesloopt werden, wat de weg kan vrijmaken voor een verdere daling tot onder de 3.000 punten. Anderen denken dat het herstel van de beurs een (tijdelijke?) opleving kan inluiden.

Fundamentele analisten reageren vrij rustig. Zij zijn blij dat de zeepbel op Nasdaq langzaam leegloopt. ,,De returns blijven erg mooi. Als het daalt, krijg je vragen, als het stijgt, worden geen vragen gesteld'', zei Patrick Michielsen van Fortis Bank gisteren.

Aan een voorspelling waagt hij zich niet, maar ,,de aandelen uit de nieuwe economie blijven nog erg duur tegenover deze uit de oude economie.''

Eén van de slachtoffers van de extreme volatiliteit is het Belgisch-Amerikaanse beveiligingsbedrijf Vasco Data Security. Vasco startte afgelopen vrijdag een kapitaalverhoging die nog tot 13 april loopt. Vasco gaat zowel van de ,,tweede'' markt van Nasdaq naar de ,,eerste'' markt en start een notering op Easdaq. De sterke koersschommelingen kunnen potentiële beleggers afschrikken. Vasco kan alleen hopen dat de rust terugkeert vooraleer de inschrijvingsperiode afloopt.