Nokia
©epa
De wereldwijde mobilofoonreus Nokia levert een enorme bijdrage tot het land, maar de omvang van die bijdrage zorgt voor gevaren op lange termijn.

Het dorp Särkisalo in het zuidwesten van Finland heeft meer redenen dan andere om dankbaar te zijn tegenover Nokia, 's werelds grootste fabrikant van mobilofoons en het grootste bedrijf van Finland.

De gemeentebelasting die één enkele werknemer van Nokia, die in het dorp woont, vorig jaar betaalde, was voldoende om een broodnodig waterzuiveringsstation te financieren en om grond te kopen voor nieuwe huizen.

,,Dat bewijst dat de rijkdom die Nokia creëert, niet alleen de werknemers maar hele gemeenschappen ten goede komt'', zegt Kari Lethinen, de burgemeester van Särkisalo.

Maar de vraag is of Finland niet te veel afhankelijk wordt van Nokia. Het bedrijf is goed voor meer dan 20 procent van de export van Finland, voor ongeveer een derde van de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling, en heeft in 2000 naar schatting ongeveer een kwart van de Finse economische groei van bijna zes procent gerealiseerd. Bovendien werken bijna al de grootste Finse belastingbetalers voor Nokia en is het bedrijf goed voor een verbijsterende 70 procent van de marktwaarde van de beurs van Helsinki.

Als je die impact bekijkt, is het niet verwonderlijk dat de Finse economisten bijna evenveel tijd spenderen aan het analyseren van ,,het Nokia-effect'' als van meer traditionele indicatoren zoals rentevoeten en olieprijzen . En Nokia is niet enkel belangrijk wegens zichzelf maar ook wegens zijn impact op een hele reeks onderaannemers en andere Finse bedrijven uit de sectoren van de IT en de elektronica.

,,De waarde van de export door Nokia bedraagt nu bijna evenveel als die van de volledige pulp- en papierindustrie, de traditionele industrie van Finland'', zegt Tarmo Korpela, adjunct directeur-generaal van de Vereniging van de Finse Industrie en Werkgevers.

Alles wijst er dus op dat een baisse bij Nokia een baisse voor heel Finland zou betekenen. Sommigen herinneren zich de tijd toen Finland te afhankelijk werd van een andere bron van inkomsten: de handel met de Sovjet-Unie. Ze herinneren zich ook de crash van de Finse economie in het begin van de jaren negentig, toen de Sovjet-Unie in elkaar stortte.

Maar Markku Kotilainen van het Onderzoeksinstituut voor de Finse Economie (Etla) zegt dat Nokia en de bedrijven die er afhankelijk van zijn, slechts 5 á 6 procent van het bruto binnenlands product vertegenwoordigen. ,,Dat is niet overdreven'', zegt hij.

Bovendien werd in het verleden vaak gezegd dat Finland te afhankelijk was van pulp en papier en de metaalnijverheid. Nokia en de elektronicasector hebben het land tenminste een derde industriële poot gegeven om op te staan.

Toch zijn vele kleine en middelgrote bedrijven afhankelijk van het aanhoudende succes van Nokia. En door de tragere groei in de vraag naar mobilofoons en de onzekerheden over de ontwikkeling van het mobiele Internet zal Nokia hard moeten werken om zijn koppositie te handhaven. ,,We kunnen maar hopen dat Nokia de juiste beslissingen heeft genomen over de technologie'', zegt Kotilainen.

Maar het debat over Nokia vindt plaats op een moment dat het bedrijf zich veel sneller uitbreidt in het buitenland dan in het binnenland.

,,We zullen hier ook wat verder groeien in de toekomst. Maar het grootste deel van onze groei zal plaatsvinden buiten Finland'', zegt Jorma Ollila, gedelegeerd bestuurder van Nokia. Hij begrijpt heel goed het belang dat wordt gehecht aan het succes van Nokia. ,,Het is altijd gevaarlijk als een bedrijf heel groot wordt binnen een gemeenschap. Dan wordt het al snel beschouwd als een instelling. Van ons wordt dan verwacht dat we problemen oplossen die bedrijven zouden moeten oplossen. Het zijn de politici die de sociale problemen moeten oplossen'', zegt hij.

Maar het probleem van de te grote afhankelijkheid is zichzelf al aan het corrigeren. Een tekort aan geschikte werknemers in Finland en de wens van Nokia om een deel van zijn productie dichter bij zijn belangrijkste markten te brengen, hebben als gevolg dat het belang van Nokia voor Finland waarschijnlijk niet zal toenemen.

Momenteel blijft de toestand van Nokia nauw verbonden met die van de elektronicasector in Finland. Het Etla voorspelt voor dit jaar een vertraging van de economische groei van 5,7 naar 4,5 procent. Het verwacht dat de groei van de productie in de elektronicasector zal dalen van 30 naar 18 procent.

© The Financial Times

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig