BRUSSEL -- Vlaanderen is niet kunnen ontsnappen aan de wereldwijde golf van bedrijfsherstructureringen en collectieve ontslagen die sinds het voorjaar van 2001 de wereld werd ingestuurd vanuit de hoofdkantoren van de multinationals -- voornamelijk vanuit de Verenigde Staten of Japan. Toch zou de impact van al die saneringsplannen op de arbeidsmarkt in Vlaanderen pas ná 11 september duidelijk worden.

De lijst van bedrijven waar grote aantallen ontslagen of afvloeiingen hebben plaatsgevonden, of in de komende maanden en jaren nog zullen plaatsvinden, is zonder meer indrukwekkend. Ze bevat bijvoorbeeld vestigingen van multinationals als Alcatel, Opel of Philips en -- uiteraard -- de failliete luchtvaartmaatschappijen Sabena en City Bird. Daarnaast gingen duizenden banen verloren in middelgrote, kleine en hele kleine bedrijfjes. Volgens het onderzoeksbureau Graydon vielen meer dan 25.000 jobs weg bij faillissementen.

Hier volgt een -- onvolledig -- overzicht van de geleden bedrijfsellende:

  • Sabena: het faillissement op 7 november duwt 6.500 werknemers in de werkloosheid. Ongeveer 1.500 ex-werknemers van Sabena (catering, bagagebehandeling) blijven voorlopig aan de slag, in opdracht van andere luchtvaartmaatschappijen. DAT zal hooguit enkele honderden personeelsleden van Sabena overnemen.
  • Het sociaal begeleidingsplan kost 386 miljoen euro (15,6 miljard frank), te dragen door de federale overheid, de RVA en het Fonds voor Sluiting van Ondernemingen. Het gaat om brugpensioen vanaf 50 jaar, outplacement en een activeringspremie.

  • Sabena Technics: het onderhoudsfiliaal van de Sabena-groep krijgt zware klappen door het faillissement van de moedermaatschappij en moet het personeelsbestand (2.000) met 700 inkrimpen. Het banenverlies wordt gerealiseerd door brugpensioenen, niet-verlenging van tijdelijke contracten en naakte ontslagen.
  • City Bird: een maand voor Sabena, begin oktober, gaat voor de chartermaatschappij City Bird het licht uit. Sinds juli werkt het bedrijf al onder gerechtelijk akkoord. Het mislopen van een overname door reisorganisator Thomas Cook, in september, leidt tot het faillissement en het verlies van ruim 600 banen.
  • VW Vorst: de inkrimping van de productie bij Volkswagen met 31.000 wagens per jaar, kost in september 350 tijdelijken hun baan. Het jobverlies wordt nog groter in december wanneer nog eens 400 arbeiders weg moeten. Die tweede golf bestaat uit naakte ontslagen, brugpensioenen en de niet-verlenging van tijdelijke contracten en startbanen. Bij VW Vorst verliest 12 procent van het personeel zijn job.
  • Opel Antwerpen: het herstructureringsplan Olympia moet Opel een kostenbesparing opleveren van 900 miljoen euro, gespreid over alle Europese vestigingen. Bij Opel Antwerpen daalt de productie met 30.000 wagens op jaarbasis, wat in 2002 het verlies van 900 banen met zich zal meebrengen, of 15 procent van het personeelsbestand. Opel rekent niet op brugpensioenen, maar op ,,creatieve formules'', zoals wedertewerkstelling bij leveranciers.
  • Alcatel Bell: twee opeenvolgende, wereldwijde saneringsplannen van de Franse telecomreus leiden in Vlaanderen tot het verlies van 375, respectievelijk 290 banen. De personeelsinkrimping vindt plaats in de vestigingen van Gent, Geel en Hoboken.
  • Lernout & Hauspie: de maandenlange doodsstrijd van het Ieperse spraaktechnologiebedrijf is op 14 december ten einde, met de overname door Scansoft van de onderzoeksafdeling. Hierdoor kunnen 90 werknemers overstappen; voor de 170 overgebleven anderen rest alleen werkloosheid. Begin 2001 telde L&H in ons land nog meer dan 500 werknemers.
  • Continental: de Duitse bandenfabrikant Continental sluit het grootste deel van zijn vestiging in Herstal, bij Luik. De stopzetting van de productie van vrachtwagenbanden gaat gepaard met het verlies van meer dan 500 jobs.
  • Siemens: de elektronicagroep schrapt 190 jobs in de vestiging in Herentals, op 1.400, als onderdeel van een internationaal saneringsplan. Het sociaal plan voor de bedienden behelst mutaties binnen de Siemens-groep en brugpensioneringen.
  • Philips: de Nederlandse elektronicareus voert in het najaar een forse sanering door in alle Europese vestigingen. Dat betekent in Hasselt de afvloeiing van 180 vaste werknemers (brugpensioen en vertrekpremies) en de niet-verlenging van 191 tijdelijke en 221 interimcontracten. In Turnhout gaan er 180 tijdelijken weg en in Lommel staan 113 jobs op de tocht. Totaal: een verlies van 855 jobs.
  • LU: de Franse voedingsholding Danone voert een afslankingsplan door om het rendement van haar koekjesdivisie op te drijven. Bij de Belgische dochter, LU General Biscuits, valt het doek over de vestiging in Beveren. De 400 werknemers kunnen met brugpensioen of worden heropgevist in de vestiging in Herentals.
  • Marks & Spencer: de Britse kledingwinkelketen sluit of verkoopt al haar Europese vestigingen. In België wordt geen overnemer gevonden voor de vier winkels van M&S. Dat betekent het verlies van bijna 300 jobs.
  • Agfa-Gevaert: Om de bedrijfsrendabiliteit te verbeteren, wil Agfa wereldwijd 4.000 van de 22.000 arbeidsplaatsen schrappen. In het hoofdkwartier in Mortsel vallen 350 arbeiders en 275 bediendenfuncties weg. Brugpensionering, mutaties en doorgedreven arbeidsherverdeling zijn de gebruikte formules.
  • Janssen Pharmaceutica: In het voorjaar voert het bedrijf een forse herstructurering door, waarbij de onderzoeksafdeling in Beerse 286 jobs verliest. Mutaties en brugpensionering verminderen het aantal naakte onsslagen tot 100.
  • Belgacom: in juni kondigt de Belgische telecomgroep een inkrimping aan van het personeelsbestand. Belgacom gaat 2.500 á 3.000 werknemers omscholen, voor 3.000 á 4.000 anderen komt er (vrijwillig) deeltijds werk of een uitstapregeling met outplacement en een inkomensgarantie. Er vallen geen gedwongen ontslagen. De uitvoering is voor 2002.
  • Electrabel: met de liberalisering van de Europese elektriciteitsmarkt in zicht, voert het bedrijf een grote reorganisatie door waarbij 2.200 van de 12.000 banen wegvallen, in twee jaar tijd. 500 werknemers kunnen overstappen naar het Vlaamse telecombedrijf Telenet, 900 kunnen met brugpensioen, voor 800 anderen geldt een vertrekregeling.
  • U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

    Lees gratis ›

    Geen betaalgegevens nodig