BRUSSEL -- Het sociaal akkoord tussen de bediendenvakbonden en de werkgevers uit de banksector (DS, 2 november ) kan als model dienen voor de nog lopende cao-onderhandelingen bij de verzekeringsmaatschappijen, de openbare kredietinstellingen (oki's) en in de groothandel. Centraal staat de omvorming van een eenmalige koopkrachtpremie als loonsverhoging.

In het gros van de bedrijfssectoren werden de cao-gesprekken voor de periode 2001-2002 in het voorbije voorjaar afgehandeld. Uitzondering daarop vormden de financiële sectoren, de uitzendsector en de groothandel/distributie. Omdat de cao's er tot het einde van 2001 lopen, werden de onderhandelingen pas in het najaar opgestart.

Onverwacht snel is het in de banksector tot een ontwerp van akkoord gekomen. De vakbonden en de Belgische Vereniging van Banken (BVB) zijn het eens geworden over een cao met een looptijd van één jaar, tot einde 2002. Daarmee passen de banken zich opnieuw in het ritme van de andere bedrijfssectoren in.

Eenzelfde timing beogen ook de onderhandelaars in de verzekeringen en oki's en in de groothandel.

De vakbonden in de banksector hebben uiteindelijk een loonsverhoging met 40 euro (1.600 frank) per maand verkregen. De verhoging gaat stapsgewijze in, maar is recurrent. Dat was niet het geval met de eenmalige premie van 4.000 frank die de banken aanvankelijk wilden betalen.

Die toegeving was moeilijk voor de BVB, maar de vrees voor een sociaal conflict haalde de overhand. De vakbonden hadden begin september, bij de start van de gesprekken, laten weten dat er zonder loonsverhoging acties zouden volgen tijdens de eindejaarsperiode, in volle overgang tussen frank en euro.

Dat dreigement is nu dus van de baan. Al kan dat niet gezegd van de verzekeringssector en van de openbare kredietinstellingen. Daar zitten de cao-onderhandelingen in het slop. Bij de verzekeringssector loopt zelfs een stakingsaanzegging. Ook hier is het verschil tussen een eenmalige premie en de geëiste loonsverhoging de inzet.

Eenzelfde verhaal bij de groothandel, waar de vakbonden evenzeer aandringen op een loonsverhoging en de voorgestelde premie afwijzen. Op maandag 5 november moet een sociaal bemiddelaar de impasse helpen doorbreken. Ook in deze sector is de vrees bij de werkgevers groot voor vakbondsacties tijdens de euro-overgang, eind dit jaar en begin volgend jaar.

Bonden en werkgevers in de banksector hebben afgesproken dat er, los van de procedure uit de wet-Renault, overleg moet komen bij elk plan tot collectief ontslag of bij elke bedrijfsherstructurering. Gedurende drie maanden moeten beide partijen proberen, bijvoorbeeld door bijscholing en mutaties binnen het bedrijf, ontslagen te vermijden.

Dexia en KBC kondigden recent aan dat er bij hen in de komende jaren 4.000 banen op overschot zijn.