BRUSSEL -- De vakbonden zijn beducht voor de omvang van het nakend sociaal bloedbad bij Sabena. De stilte rond de ,,sociale'' enveloppe doen vakbonden en piloten voor het ergste vrezen. De vakbondsorganisaties roepen de regering op haar verantwoordelijkheid te nemen.

De signalen die de Sabena-directie gisteren uitstuurde op de ondernemingsraad zorgden voor grote onrust. Sabena stevent af op een faillissement, was de nauwelijks verholen boodschap. En dat terwijl de bonden opmerken dat er nog niets bekend is over sociale begeleiding. Slechts 22 procent van de jobs van de moedervennootschap zouden in een scenario dat nog als optimistisch omschreven wordt, gered kunnen worden.

Sabena Light of DAT Plus, zoals het door de bonden omschreven wordt, zou slechts 1.700 werknemers van de vroegere nv Sabena overnemen. Samen met de huidige DAT-werknemers zou dat een bedrijf betekenen van met 2.650 werknemers. Er zouden 6.000 tot 8.000 mensen ontslagen worden.

De ,,sociale factuur'' hiervoor wordt geschat op 15 miljard tot 20 miljard frank (371,9 miljoen euro tot 495,86 miljoen euro). Als de regering geen geld ter beschikking stelt, valt men terug op het fonds voor sluiting van ondernemingen. Daarvoor is de uitkering geplafonneerd op 23.301 euro (940.000 frank) bruto per werknemer.

De piloten dreigen ermee de huidige en voormalige bestuurders voor de rechtbank te dagen wegens zware fouten als er geen correct sociaal plan komt. Komt dat plan er wel, dan zullen enkel de ,,Swissair-bestuurders'' vervolgd worden. Regeringsbronnen lieten gisteren doorschemeren dat de overheid ,,iets'' zal doen, maar dat de vakbonden aardig wat water in hun wijn gaan moeten doen.

De redding van de 2.650 banen zelf en het DAT Plus-scenario is overigens nog altijd niet verzekerd. Er is interesse van enkele partijen, met Virgin Express als meest concrete, maar de financiële slagkracht van die maatschappij is beperkt. Andere zullen dat gat moeten opvullen. Dat zal niet de Belgische overheid zijn, terwijl de oproep tot ,,nationale solidariteit'' naar Zwitsers model zo goed als niets heeft opgeleverd.

Van alle interesse staat tot nu toe weinig hards op papier. De vraag is of kandidaat-investeerders er geen belang bij hebben te dralen. British Airways bijvoorbeeld houdt zich voorlopig op de zijlijn, terwijl men in Brussel Lufthansa nog niet heeft gezien.

Begin volgende week moet de raad van bestuur van Sabena delicate beslissingen nemen. Rechter Anne Spiritus-Dassesse heeft vastgelegd dat op 15 november de schuldeisers van Sabena moeten stemmen over het reddingsplan van Sabena. Dat moet een week eerder al bij de rechtbank neergelegd worden, op 8 november dus. Bovendien is de kas van Sabena leeg en boeken klanten bijna niet meer bij Sabena. Dus moet er snel iets gebeuren.

De bestuurders hebben twee mogelijkheden: een plan neerleggen dat uitgaat van de overdracht van activa of een verzoekschrift indienen met de vraag het gerechtelijk akkoord (dat nog tot 30 november loopt) in te trekken. Dat kan al dan niet onmiddellijk gekoppeld worden aan een faillissement op bekentenis (een faillissement op initiatief van het bedrijf).

Het faillissement lijkt noodzakelijk om een doorstart van Sabena te organiseren. Zowel geïnteresseerde partijen voor nevenactiviteiten als voor de eigenlijke luchtvaartactiviteit, zien geen heil in het oude Sabena. Een faillissement moet, naast een oplossing voor de oude schuld, de arbeids- en loonvoorwaarden bij Sabena openbreken.

Sabena via een ,,DAT Plus''-scenario uit zijn as laten herrijzen, is evenwel een complexe operatie. Het zal nog weken zoniet maanden duren vooraleer alle reglementaire, financiële en operationele elementen helemaal uitgeklaard zijn. DAT is nu enkel een maatschappij die uitvoert. Ze bezit geen ondersteunende diensten en geen eigen commerciële en administratieve structuur. Die capaciteit zal vanuit Sabena moeten overgeheveld of ter beschikking gesteld worden.

Een faillissement betekent dat er een periode van samenwerking zal nodig zijn tussen DAT en de curatoren. DAT is een volle dochter van Sabena en komt bij faillissement van de moeder onder de vleugels van de curatoren. Die kunnen de aandelen DAT verkopen aan de toekomstige partners van het nieuwe Sabena. In de overgangsfase zijn het de curatoren die de touwtjes in handen hebben.

De overgang van het oude Sabena naar DAT is risicovol en complex. Vermeden moet worden, zoals bij Crossair/Swissair, dat de vliegtuigen abrupt aan de grond blijven staan. De overheid is daarom bereid om de oorspronkelijk voor het oude Sabena bedoelde brugfinanciering van 5 miljard frank, door te storten aan DAT. Voorwaarde is wel dat er concreet zicht is op de intrede van kandidaat-investeerders.