BRUSSEL -- De euro mag dan al sinds gisteren tastbaar zijn, op nieuwsjaarsdag ging het nog om kijkgeld. Nieuwsgierigen die het geld oppotten. De echte test komt vandaag als alle winkels en elders bedrijven opnieuw de deuren openen. Met het echte gebruik gaan ook de files aan de kassa's langer worden en de verwarring zich manifesteren.

Taverne-uitbater Jean-Louis op de Grote Markt in Brussel had al gisterenochtend met het fenomeen te maken. Een dame beweerde dat ze te weinig euro's had teruggekregen op haar briefje van 1.000 frank. Jean-Louis moest de hele rekening, met het rekenmachientje in de hand opnieuw overdoen.

Het is een typisch voorbeeld voor wat vanaf vandaag op grotere schaal gaat gebeuren. Daar waar de euro op 1 januari nog grotendeels een kijkmunt was, wordt het vanaf vandaag een frequent betaalmiddel. De grootdistributie stapte pas gisteren massaal over op de euro. Bij de kleinhandel moest gisterenochtend nog 29 procent of 15.000 handelaren de stap doen.

Doordat de euro en de frank nog tot 28 februari naast elkaar leven, moeten de winkeliers met twee lades werken. Volgens sommigen zal de introductie van de euro in januari tot een dip in de bestedingen leiden. De Europese distributiefederatie becijferde dat als elke betalingstransactie nu 20 seconden langer duurt, de vraag met 10 procent zal dalen.

Sommigen verwachten dat consumenten hun bestedingen gaan uitstellen terwijl omgekeerd her en der de afgelopen dagen een extra voorraadje zou ingeslagen zijn.

Volgens Banksys heeft de Belg zijn voorzorgen genomen door zijn Protonkaart meer op te laden dan gebruikelijk. In december waren er tot drie maal meer opladingen terwijl het gemiddelde oplaadbedrag tot 42 euro steeg. Voorlopig gaat het ook hier om ,,wachtgeld'' want het aantal betalingen met Proton volgt de oplaadtrend nog niet. 15 procent van de actieve Protonkaarten bleek gisteren nog niet omgeschakeld naar de euro.

De euro zou nog op andere manieren het gedrag van de consument beïnvloeden. Doordat in België de afronding van de euro ongelukkig is (40,339) bestaat de vrees dat het getal na de komma verloren gaat of een koopkrachtverlies van 0,83 procent. Volgens Grant Lewis van Daiwa Securities kan gewoon de perceptie van prijsstijgingen tot looneisen leiden. Anderen wijzen er op dat de kost van de omschakeling grotendeels door de privé gedragen wordt. Ook dat wordt onvermijdelijk in de economie doorgerekend. (pdd)