Naakte en geklede apen


Ik wil even reageren op de recensie door Leo de Haes van het jongste boek van Frans de Waal, De aap en de sushimeester (SdL , 23.8.2001). Het inzicht dat De Waal aanreikt, namelijk dat dieren in staat zijn hun gedrag aan hun omgeving aan te passen en kunnen leren van mekaar, kan niet bestreden worden. Dat dierlijk gedrag niet louter instinctief is of door de genen bepaald, biedt een welgekomen correctie op de verafgoding van de genen die nu hoogtij viert. De besluiten die uw recensent daaruit meent te kunnen afleiden over de moraal berusten echter op een fout begrip van de termen ,,moraal'' en ,,natuur''. Ten eerste ziet Leo de Haes in het feit dat een mensaap van een berg terugkeert om zijn ,,oma'' te voeden het indringendste bewijs dat deze dieren een moraal bezitten. Dit voorbeeld bewijst dat echter niet.

,,Moraal'' kunnen we heel algemeen definiëren als ,,gevaloriseerde daden''. Een moord op een medemens wordt als slecht gevaloriseerd, het verdedigen van zwakken als goed. De valorisatie ...