BRUSSEL -- Net na de Tweede Wereldoorlog telde ons land ongeveer 65.000 kruidenierswinkels en geen supermarkten. In 1980 waren er nog 20.000, vandaag nog 11.000. Vorig jaar sloten nog eens 800 zelfstandige kruideniers hun deuren. Enkele duizenden super- en hypermarkten nemen nu het leeuwenaandeel van de omzet voor hun rekening.

Verwacht wordt dat de verplichte introductie van de euro nog eens zal zorgen voor vele honderden sluitingen.

Theo van Roy
©mc

Ondanks de verschuiving van de omzet van zelfstandige kruideniers naar de grote oppervlakten, steeg de privé-consumptie in 1999 met slechts 2 procent (vergeleken met 3,8 procent in 1998). De voedingsomzet steeg in 1999 maar met 1 procent.

De niet-voeding deed het iets beter en steeg met 2,1 procent. Analisten die de sector volgen, schrijven deze terugloop toe aan een verandering in het consumptiepatroon (vooral meer uitgaven aan vrijetijdsbesteding).

Als het op winkelen aankomt, moet de consument meer en meer een onderscheid maken tussen core shopping en fun shopping . Voor de core shopping of het noodzakelijke winkelen worden de Belgen zuiniger, worden de aankopen beter gepland en worden prijzen vergeleken. Wat men daarenboven niet echt nodig heeft, koopt men niet. De groei van de totale consumentenbestedingen op de voedingsmarkt bereikte met slechts 1 procent in 1999 dan ook een historisch dieptepunt.

Supermarkten zijn dan ook voortdurend op zoek naar nieuwe ideeën om de fun shopping te stimuleren in de hoop dat de consument langer in de supermarkt blijft en er ook meer spendeert. Volgens een recente studie van Accuris zijn er nog altijd voldoende consumenten die zich laten verleiden voor niet-geplande boodschappen.

Maar terwijl steeds meer kleine zelfstandige winkeliers hun deuren moeten sluiten, openen meer en meer winkels op het Internet hun deuren. Voor de consument zit winkelen op het Internet in de lift. Bijna 40 procent van de verkoop van cd's gebeurt in Europa on line (in België 38 procent). Het Europees gemiddelde voor boeken ligt volgens een studie van Healey & Baker op 30 procent en voor België op maar liefst 43 procent.

Uit het meest recente BIM-rapport (Belgian Internet Mapping) van Insites blijkt dat 1,7 miljoen Belgen geregeld surfen op het Internet. Voor 2002 voorspelt Insites dat één Belg op drie dat zal doen. 35,5 procent van het aantal surfers (ongeveer 600.000) deed al een of meer on line aankopen. Dat zijn er 30 procent meer dan een half jaar geleden.

Voor de grote internationale internetwinkels zien het aantal klanten én de omzet er bijzonder rooskleurig uit, maar van winst is voorlopig nog geen sprake.

Enkele cijfers spreken boekdelen. Peapod, de belangrijkste supermarkt op het Internet, realiseerde in 1998 een omzet van 57.305.000 dollar (32 procent groei ten opzichte van 1997) en een verlies van 21.565.000 dollar (37.6 procent van de omzet).

We citeren de verliezen van een aantal andere grote internettenoren in 1998 : 83,1 miljoen dollar voor Barnes and Noble en 43,8 miljoen dollar voor CD Now.

Boo.com, de Britse on line kledingzaak die enkele maanden geleden met de nodige media-aandacht boven de doopvont werd gehouden, werd vorige week begraven. Boo.com is de eerste Britse internet-startup die de boeken neerlegt.

Toevallig of niet, maar ook vorige week publiceerde PricewaterhouseCoopers een rapport over de situatie van de Britse dotcom-bedrijven, en hieruit blijkt dat de vooruitzichten niet bepaald rooskleurig zijn. Nagenoeg een kwart van de dotcom-bedrijven kampt met zodanig ernstige liquiditeitsproblemen, dat hun voortbestaan binnen de zes maanden op de helling komt te staan. Bij meer dan de helft dreigt dat binnen de vijftien maanden het geval te zijn.

Toch is er goed internetnieuws van bij ons. Kantmaker Verschueren rekruteerde via het Internet kleinhandelaars in de Verenigde Staten en beschikt momenteel over veertig kleinhandelaars die nu Belgische kant verkopen in Amerika.

Groot is de omzet misschien nog wel niet (7 miljoen of 20 procent van de totale omzet), maar er wordt tenminste winst gemaakt.

(De auteur is managing director van het marketing- en communicatiebureau Koncept en professor aan de management school IPO en aan de Vlekho.)

  • Deze rubriek verschijnt om de twee weken op woensdag.
  • U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

    Lees gratis ›

    Geen betaalgegevens nodig