Mijn auto, mijn vrijheid. Het is nog altijd een waarheid als een koe, een heilige koe zelfs. Tussen 1975 en 1997 steeg het aantal wagens in België van 2,6 miljoen tot 4,3 miljoen. En in 1999 werden alweer 489.621 nieuwe personenwagens ingeschreven. Dat waren er 8,3 procent meer dan in 1998, en maar liefst 23,6 procent meer dan in 1997. Het zoveelste record.

Een derde van het verkeer zit geconcentreerd in de vijf uren tussen zeven en negen 's ochtends, en half vijf en half acht 's avonds. Brussel krijgt dagelijks 350.000 pendelaars te slikken. Als het beleid niet verandert, waarschuwt Febiac, is het verkeer tegen 2010 met nog eens 20 procent toegenomen. Maar met de correcte cocktail van maatregelen kunnen de files tegen die tijd even goed met 35 procent zijn teruggedrongen.

Tien jaar geleden waren de overheidsinvesteringen in verkeersinfrastructuur al teruggeschroefd tot nauwelijks 1 procent van het bbp. Maar baanvast België heeft sinds kort Isabelle Durant, een federale minister van Mobiliteit en Vervoer. En terwijl Vlaams minister van Onderwijs Marleen Vanderpoorten voor rijles op school stond te pleiten, lanceerde politiek secretaris van Ecolo Philippe Defeyt dan een ander voorstel: tol op de Waalse snelwegen. De redenering achter rekeningrijden is eenvoudig: als de vraag het aanbod overstijgt, gaat de prijs de hoogte in.

Maar behalve op de baan, rijden automobilisten zich vandaag vast in overreglementering. Wagenbezit wordt zwaar belast. Maar de excellenties lijken nog liever water naar zee te dragen dan preventie te prediken. Koning auto denkt toch niet aan troonsafstand. Politici zouden ten minste trendgevoeligheid kunnen overwegen, als een efficiënte remedie tegen te veel wagens, te veel ongevallen, en te veel files.

Mobiele minikantoren bieden één uitweg. Met de nieuwe generatie zaktelefoons kunnen werknemers om het even waar en wanneer faxen, surfen en mailen. Bank- en beursverrichtingen gaan al per gsm. En ook laptops en palmtops worden almaar kleiner naarmate hun prestaties groter worden.

Sommige managers gaan de files dan weer met satellietkantoren te lijf: ze huren kantoorruimte, op korte afstand van de steden, maar alleszins dichter bij de werknemer thuis. Die blijft dan halverwege hangen, en is in geen tijd ingelogd bij de moedervestiging. Onder meer de Antwerpse leasemaatschappij CW Lease heeft dit systeem gecommercialiseerd. CW Desk heet het nieuwste wapen in de strijd tegen de dagelijkse processies van Echternach naar Antwerpen en Brussel.

Het vertrekt van een werksituatie die zich deeltijds thuis afspeelt of op satellietkantoor, en deeltijds op het oude vertrouwde kantoor. Almaar meer freelancers werken overigens al langer op die manier in losse cellen aan één project.

Maar daar stuit vadertje staat op de eerste hindernis: heel wat werkgevers zien thuiswerk niet zitten. Zo wordt voor hun werknemers niet alleen de kans op een office romance verkeken. Ook de laatste barrière tussen leven en werken wordt gesloopt.

Met flexibele werktijden raken werknemers al een heel eind verder. Maar er zijn wel meer paardenmiddelen -- what's in a name. Bedrijfscrèches bijvoorbeeld, of thuisshoppen. Wie nutteloze kilometers wil vermijden, laat zijn boodschappen tot op kantoor rijden.

In Brussel kan een GEN het legertje autopendelaars uitdunnen met 17,5 procent. GEN staat voor Gewestelijk Express Net. Maar ook carpool kan nog altijd: volgens een enquête van Sofres en Dimarso vorige zomer is zelfs 81 procent van de Belgen voor het delen van een wagen. En al helemaal eindeloos zijn de mogelijkheden van gecombineerd transport. Kunt u met de combinatie fiets-trein-metro niets beginnen? Dan is de formule wagen-trein-taxi misschien iets voor u!

Fietsers zijn in Brussel goed voor 2 procent van het verkeer. In München, Salzburg, of pakweg Parma halen ze wel 20 procent. Tweewielerpromotie kan alweer volgens Febiac het autopendelverkeer tegen 2020 met 2 procent doen dalen. Maar ja, dat vraagt weer investeringen in fietspaden. Vaak is er zelfs geen plaats ingeruimd in de steden.

Inmiddels klampt de almaar minder mobiele burger zich hardnekkig vast aan zijn stuurwiel: in de overgereglementeerde verkeersjungle is de auto de expressie van de allerindividueelste vrijheid. Daarom moet aan de ontwarring van de collectieve knoop veel creativiteit te pas komen, respect voor het individu en handenvol spitstechnologie.

(De auteurs zijn trend- en mediawatchers van het adviesbureau Bekx&X.)

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig