Australië zal zich op 13 februari bij de oorspronkelijke bewoners van het land verontschuldigen voor het leed dat hun van staatswege is aangedaan. Een financiële compensatie komt er niet.
Het aanbieden van excuses aan de zogenoemde 'gestolen generatie' aboriginals staat als eerste punt op de agenda van het nieuwe parlement. Dat zei minister van Inheemse Zaken Jenny Macklin.

Macklin benadrukte dat het de regering is die zich verontschuldigt, en dat het niet de bedoeling is de huidige generatie Australiërs schuld toe te kennen.

Levensverwachting

Ze zei zoveel mogelijk partijen te hebben betrokken bij het opstellen van de tekst, opdat er een begin kan worden gemaakt met een nieuwe onderlinge relatie. 'Als er eenmaal respect is, kan de regering met de inheemse gemeenschappen gaan samenwerken voor betere dienstverlening die de kloof van 17 jaar in levensverwachting tussen inheemse en niet-inheemse Australiërs kan dichten.'

De aboriginals vormen met zo'n 500.000 op een bevolking van goed twintig miljoen een kleine groep, maar zijn oververtegenwoordigd in de gevangenissen en in de werkloosheids- en analfabetismecijfers. Ook hun kindersterfte ligt veel hoger.

Gestolen kinderen

Tussen 1915 en 1969 werden tienduizenden Aboriginal-kinderen, vaak van gemengd bloed, op last van de staat bij hun ouders weggehaald. Achterliggende gedachte was dat de inheemse bevolking geen bestaansrecht meer had en de kinderen een dienst werd bewezen. Ze werden in instellingen of bij blanke gezinnen geplaatst, waar ze 'westerse normen en waarden' bijgebracht werden.

In 1997 verscheen het rapport 'Bringing them home', dat de littekens van die politiek beschreef. Veel kinderen van die zogenaamde 'gestolen generatie' bleken blijvende psychische schade te hebben opgelopen door het verlies van hun familie en cultuur.

Smartengeld

De onderzoekers raadden de regering toen aan zich te verontschuldigen bij de slachtoffers en hen smartengeld te betalen, maar de conservatieve premier John Howard, die kortgeleden werd opgevolgd door de sociaal-democraat Kevin Rudd, bleef dat tien jaar lang weigeren, met het argument dat de huidige generatie geen verantwoordelijkheid draagt voor vroeger beleid. De zes Australische deelstaten kwamen wel al met verontschuldigingen.

Nu komen er toch nationale excuses, al zal ook de nieuwe regering geen smartengeld uitkeren. Zij zegt dat haar zorg- en onderwijsbeleid er mede op gericht is het bestaan van de verpauperde aboriginals te verbeteren.