ANKARA - De Turkse regering heeft zaterdag laten weten dat ze de bemoeienis van het leger met de verkiezing van een nieuwe president democratisch gezien onacceptabel vindt. De regeringswoordvoerder herinnerde er zaterdag aan dat de generale staf van het leger 'onder de orders van de eerste minister' blijft.
Vrijdag had het leger via zijn website een verklaring naar buiten gebracht waarin stond dat het zich grote zorgen maakte over het seculaire karakter van de staat als de enige kandidaat van dit moment, minister van buitenlandse zaken Abdullah Gül, tot president gekozen wordt.

Spoedberaad

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan had zaterdag een spoedberaad belegd met het kabinet over de verklaring. Volgens Oktay Eksi, politiek analist van de krant Hurriyet, is de verklaring van het leger niet zomaar een strenge boodschap, maar heeft ze meer weg van een ultimatum. Het Turkse leger heeft de afgelopen decennia meerdere coups gepleegd en in 1997 leidde het een succesvolle campagne die de islamitische partij van Erdogan en Gül uit de regering wist te verdrijven.

Ook de politieke oppositie vreest dat Gül, van de confessionele AK-partij waartoe ook premier Recep Tayyip Erdogan behoort, een gevaar vormt voor het seculiere karakter van Turkije. De huidige president, Ahmet Necdet Sezer, die op 16 mei aftreedt, is een voorvechter van een strikte scheiding tussen kerk en staat. Gül heeft beloofd het seculiere staatsbestel, dat door Mustafa Kemal Atatürk werd ingesteld, te respecteren.

Tien stemmen te weinig

In een eerste stemronde kreeg Gül vrijdag onvoldoende parlementsleden achter zich om tot president te worden verkozen. In de stemming, die door de oppositie werd geboycot, kreeg de minister 357 stemmen, tien stemmen te kort voor de benodigde tweederdemeerderheid.

Eurocommissaris voor uitbreiding Olli Rehn noemde de ophef rondom de benoeming van een nieuwe Turkse president zaterdag een 'testcase' voor het Turkse leger om te laten zien dat het respect heeft voor democratische waarden.