Vanaf 1 september heeft Gent een spijbelmeldpunt. Ook ouders zullen erbij betrokken worden.
Spijbelen gaat over meer dan af en toe niet naar school gaan. In het buitengewoon secundair onderwijs klimt het aantal problematische spijbelaars tot één op de twaalf, in het deeltijds onderwijs zelfs tot vier op de tien. Veertig procent van de zware spijbelaars komt uit een kansarm milieu. De politie merkt dat heel wat jongeren die met het gerecht in aanraking komen, spijbelaars zijn. De problemen begonnen vaak met geregelde afwezigheden.

,,Jongeren spijbelen om heel uiteenlopende redenen. Schoolmoeheid kan een motief zijn, maar ook problemen thuis of een gebrekkig contact tussen de school en de leerling of zijn ouders kan een rol spelen’’, zegt Peter Colle, die in opdracht van het Gentse stadsbestuur het probleem onderzocht.

,,Een van de meest verrassende resultaten van interviews met mensen uit het werkveld was dat lang niet alle spijbelaars op straat rondhangen. Meer nog: steeds meer spijbelaars blijven gewoon thuis, vaak met medeweten van de ouders.’’

Nochtans zijn het de ouders die verantwoordelijk zijn voor het spijbelgedrag van hun minderjarige kinderen. Schepen van onderwijs Rudy Coddens (SP.A) vult aan: ,,Om ouders ertoe aan te porren om strenger op te treden tegen hun kroost die de schoolpoort links laat liggen, zetten twee jeugdcriminologen op het parket momenteel een lijn uit voor het spijbelprobleem. De bedoeling is dat ouders ook zelf op het matje geroepen zullen worden bij de magistraat als blijkt dat ze het spijbelen van hun kind tolereren. Dat is alvast een stok achter de deur die we vroeger niet hadden.’’

,,Er bestaan al heel wat instanties die kunnen optreden bij spijbelen’’, zegt Rudy Lamoral, woordvoerder van de Gentse Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB), ,,Alleen werkt iedereen op zijn eigen eilandje en kan er veel efficiënter worden opgetreden als we de krachten bundelen.’’

Gent wil nu de krachten bundelen. Daartoe start de stad vanaf 1 september met een eigen spijbelmeldpunt. Het Steunpunt voor Leerrecht en Leerplichtbegeleiding, zoals het meldpunt officieel is gedoopt, is een samenwerkingsverband tussen de stad, de CLB’s van alle onderwijsnetten en politie en gerecht en neemt een gelijkaardig project in Antwerpen als voorbeeld. Daarnaast komen er schoolspotters om een oogje in het zeil te houden op bekende verzamelplaatsen voor brossers.

Rudy Lamoral, woordvoerder van de Gentse Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB): ,,Een andere belangrijke signaalfunctie is weggelegd voor de huisartsen. De scholen krijgen steeds meer zogenaamde dixit-attesten binnen. Dat zijn ziektebriefjes waarop de arts zich op de vlakte houdt door te schrijven deze minderjarige zegt mij dat hij de afgelopen drie dagen ziek was. We zouden willen dat de arts van het CLB naar die huisarts kan bellen om te vragen of hij inderdaad denkt dat het om een verzonnen ziekte gaat. Ook minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) beraadt zich over manieren om op dat vlak samen te werken met de huisartsen.’’

Spijbelende leerlingen kunnen met dubieuze ziektebriefjes af en toe de school misleiden en mogen zelfs weigeren om door de school begeleid te worden, maar als de politie wordt ingeschakeld, moeten ze wel meewerken.

,,Wij behandelen jaarlijks een honderdtal hardnekkige spijbelaars. Het gaat om minderjarigen die geen misdrijven hebben gepleegd en niet in een problematische opvoedingssituatie verkeren’’, zegt Sabine De Neef van de Maatschappelijke Cel van de Gentse politie. ,,Dat zijn jongeren die meer dan dertig halve dagen hebben gespijbeld en voor wie de tussenkomst van de school geen effect heeft gehad. In dat geval onderzoekt een sociale consulent van de politie het probleem. Beperkt het probleem zich tot spijbelen, dan wordt die leerling gedurende drie maanden gevolgd. Heeft dat geen resultaat, dan pas wordt een proces-verbaal gemaakt dat samen met een sociaal onderzoeksrapport naar het jeugdparket wordt gestuurd.’’