Leopold II wilde Nederland binnenvallen
Standbeeld van Leopold II. Foto: MARC HERREMANS

De Belgische koning Leopold II (1835-1909) wilde Nederland binnenvallen, zo heeft de christelijk geïnspireerde krant Nederlands Dagblad woensdag gemeld op gezag van documenten in het Koninklijk Huisarchief in Brussel. Die werden gevonden door de Vlaamse journalist en historicus Kris Clerckx. Bij de Belgische 'revolutie' in 1830 had België zich van Nederland afgescheurd.

De tweede Belgische koning Leopold stuurde spionagemissies om de Nederlandse militaire kracht in kaart te brengen, stelde een aanvalsplan op en zette een topdiplomaat in om de goedkeuring van grootmacht Frankrijk te verwerven.

Het Belgische leger moest Nederland bij verrassing nemen en liefst binnen een paar dagen Amsterdam veroveren, 'zodat het nieuws van de aanval gelijktijdig komt met het nieuws van de overgave (door Nederland). Het Europese evenwicht blijft zo behouden', zo beschrijft Clerckx de aanvalsplannen in een nieuw boek over Leopold II.

Wat betreft de troepensterkte moest de verovering van Nederland geen probleem zijn. Een uitgebreide Belgische spionagemissie had in 1854 al aan het licht gebracht dat het Nederlandse leger veel zwakker en kleiner was dan het Belgische en er bovendien veel minder in werd geïnvesteerd.

Het Belgische leger telde 2.127 officieren, het Nederlandse slechts 1.397 - en dat waren volgens de spionnen nog vooral oude mannen.

Het budget van het Belgische Ministerie van Oorlog bedroeg ruim 34 miljoen goudfranken, het budget van Nederland slechts 29,6 miljoen. Bovendien ging van het Nederlandse budget meer dan 10 miljoen naar de marine, die bij een Belgische invasie volkomen nutteloos zou zijn.

Vaderlandsliefde van Nederlanders te groot

Kolonel Chauchet, de hoogste militair in de spionagemissie, constateerde echter dat de forten van de Hollandse Waterlinie goed onderhouden waren, en, misschien nog belangrijker, dat de vaderlandsliefde van de Nederlanders hen tot fel verzet zou bewegen. Leopold rekende er daarentegen op dat de rooms-katholieken in Nederland in opstand zouden komen als hij het land binnenviel.

Dat het plan uiteindelijk niet werd uitgevoerd, lijkt te danken aan de Franse keizer Napoleon III. Leopold vroeg zijn hoogste diplomaat in Frankrijk, de Prins van Chimay, de aanvalsplannen aan te kaarten bij de keizer. De verovering had alleen maar kans van slagen als Frankrijk niet zou ingrijpen. Chimay zag echter weinig in het plan. Na een direct overleg tussen Leopold en Napoleon besloot de koning der Belgen het plan in de ijskast te zetten.

De documenten in het Koninklijk Huisarchief geven de reden daarvoor niet, aldus de krant. 'Wel leert de geschiedenis dat van het uitstel afstel kwam.'