VN-tribunaal kan zich opmaken voor lange rit
Foto: rr
Bijna dertien jaar heeft het geduurd voordat de van genocide verdachte voormalige Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic werd gearresteerd. Maar een snelle afronding lijkt niet waarschijnlijk; door allerlei juridische haken en ogen kan het alleen al maanden duren voor de rechtszaak voor het Joegoslaviëtribunaal begint.
Karadzic is in Den Haag aangeklaagd wegens onder meer volkerenmoord, misdaden tegen de menselijkheid, ernstige schending van de Geneefse Conventies, deportatie en het terroriseren van burgers.

Complexe zaak

Als politiek leider van de Bosnische Serviërs wordt hem een belangrijke rol verweten in het bloedbad in Srebrenica. In een complexe zaak als deze, die de wreedste misdaden betreft die in de Bosnische oorlog (1992-’95) zijn begaan, zijn er nog veel factoren die een spoedige start van het proces in de weg kunnen staan.

Dinsdag besloot de Servische onderzoeksrechter dat Karadzic moet worden overgedragen aan het tribunaal en daarmee is de eerste hobbel alvast genomen. Wel kan Karadzic dit besluit aanvechten, wat hij volgens zijn advocaat zal doen. Dit kan zijn overdracht met dagen, zo niet weken vertragen, gesteld dat Karadzic zijn beroep verliest. Woordvoerster Olga Karvan van het VN-tribunaal in Den Haag zei dinsdagochtend nog geen zicht te hebben op een termijn waarbinnen Karadzic in Nederland verwacht kan worden.

Juridisch steekspel

Karadzic’ advocaat Sveta Vujacic zinspeelde al op een eerste zet in het juridische steekspel om de voorbereidingen van het proces te vertragen. Hij noemde de wijze waarop zijn cliënt vrijdag in een stadsbus werd gearresteerd in strijd met de wet. Een officiële klacht daartegen, ingediend bij een Servische rechtbank, kan zijn uitlevering eveneens vertragen. Hem zou wel een politiepenning zijn getoond, maar vervolgens zou hij zonder verdere toelichting zijn opgesloten.

Speciale cel

Eenmaal in Den Haag wordt Karadzic in afwachting van zijn rechtszaak ondergebracht in het speciale cellenblok van de VN in Scheveningen. In dit complex overleed in 2006 Karadzic’ mentor, de Joegoslavische oud-president Slobodan Milosevic. De straf die hem eventueel door het tribunaal wordt opgelegd zal hij hier overigens niet uitzitten, maar in het buitenland.

Binnen enkele dagen na zijn uitlevering wordt Karadzic voor het eerst voorgeleid aan de in zwarte en rode toga’s gehulde rechters van het tribunaal. Tijdens deze zitting zal hem voor het eerst gevraagd worden of hij schuldig of onschuldig is. Als hij die vraag weigert te beantwoorden, betekent dat in juridische zin hetzelfde als ’onschuldig’.

Mijlpaal

In het verleden heeft het tribunaal verdachten de start van hun proces in eigen land laten afwachten. De kans dat dit gebeurt bij een belangrijke verdachte als Karadzic lijkt nihil. Het tribunaal noemde zijn arrestatie ’een mijlpaal in de ontwikkeling van het internationale recht’.

De Belgische hoofdaanklager van het tribunaal, Serge Brammertz, zou woensdag juist naar Belgrado reizen om bij de Servische autoriteiten aan te dringen op een spoedige arrestatie van de overgebleven verdachten van het tribunaal. Dat bezoek is uitgesteld, zei Karvan.