In Polen zijn de stembureaus opengegaan voor de belangrijkste parlementsverkiezingen sinds de val van het communisme in 1989. De vervroegde parlementsverkiezingen beloven een nek-aan-nekrace te worden.
Na de chaos waarvoor de nationaalconservatieve tweelingbroers Kaczynski gezorgd hebben, leek het een koud kunstje voor de oppositie om het laken naar zich toe te trekken. Maar de vrees bestaat dat minder dan de helft van de ruim dertig miljoen kiesgerechtigde Polen komt opdagen.

Nochtans kan de partij Recht en Gerechtigheid (PiS) van premier Jaroslav Kaczynski, wiens tweelingbroer Lech president is, maar weinig resultaten voorleggen. Er waren de schandalen en het uiteenvallen van de regeringscoalitie met de extremistische partijen Zelfverdediging (Samoobrona) en de Liga van Poolse Families (LPR).

Bovendien zijn er ernstige twijfels over de staat van de democratie in Polen. Er was de wet die 700.000 mensen verplichtte om opheldering te verschaffen over hun verleden tijdens de communistische periode. Een wet die intussen grotendeels ongeldig is verklaard door het Grondwettelijk Hof.

Er werd een anticorruptie-eenheid opgericht met verregaande bevoegdheden, maar die bestrijdt volgens sociologen in plaats van de wortels alleen de symptomen van corruptie. Journalisten van staatsmedia die zich iets te kritisch opstelden, werden ontslagen.

Veel Polen vinden ook dat hun land onder de Kaczynski's internationaal geïsoleerd is geraakt. Tegen buurland Rusland werd een agressieve toon aangeslagen en de tweelingbroers lieten geen kans onbenut om uit te vallen tegen de andere buur, Duitsland. Het optreden op het Europese toneel zorgde voor veel zure oprispingen: in de onderhandelingen rond het Grondwettelijke Verdrag kozen de Kaczynski's duidelijk voor de rol van dwarsliggers.

Het is de vraag of het neoliberale Burgerplatform (PO) onder leiding van Donald Tusk daarvan kan profiteren. Tusk kwam duidelijk als winnaar uit een rechtstreeks televisiedebat met Jaroslav Kaczynski, maar volgens waarnemers heeft Tusk in de kiescampagne een eerder kleurloze indruk gelaten. Het Burgerplatform krijgt, net als de PiS, in de opiniepeilingen wel 30 tot 40 procent van de stemmen.

Links, dat in 2005 van de macht verdreven werd na corruptieschandalen, heeft zich met meer centristische formaties verenigd in de partij Links en de Democraten (LiD) en zou met ongeveer 15 procent van de stemmen een stevige derde worden.

De enige andere partij die nog de kiesdrempel van 5 procent zou halen, is de boerenpartij PSL, momenteel in de oppositie.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig