Zendingsdrang van Bush stoot op scepsis
WASHINGTON - Een dag na zijn eedaflegging heeft de Amerikaanse president George W. Bush met zijn uiteenzetting over de wereldwijde verspreiding van vrijheid vooral scepsis geoogst in de Amerikaanse media.
,,De toespraak van president Bush stuurt de VS op een nieuwe, expansionistische en agressieve wereldwijde missie om onderdrukte landen van dictators te bevrijden'', zo schrijft de conservatieve krant Washington Times. Het dagblad merkte op dat Bush vier jaar geleden nog betoogde dat de VS niet als wereldwijde politieman zouden optreden.

,,Einde van de realpolitik''

Indien vrijheid de absolute prioriteit van het buitenlandse beleid wordt, zo zegt Ivo Daalder van het onderzoeksinstituut Brookings in een gesprek met de conservatieve zakenkrant Wall Street Journal, dan leidt dit tot een heel ander beleid met onvoorspelbare moeilijkheden. Hoewel de speech van Bush veel ruimte voor interpretatie laat, is het volgens de krant zonneklaar dat de president het einde aankondigde van de ’realpolitik’: een diplomatieke filosofie die de verdediging van nationale belangen voorrang geeft op idealisme.

Missionaire ijver

,,Er gaapt een brede kloof tussen zijn verlangens en de realiteit op het terrein -van het Capitool tot het Midden-Oosten. De omzetting van ideeën zal niet makkelijk worden, noch in de Verenigde Staten, noch in het buitenland'', schrijft de krant The New York Times. Het dagblad meent dat de speech zowel grootsheid als missionaire ijver uitstraalde.

The Washington Post stelt vast dat een consequente toepassing van het vrijheidsstreven het Amerikaanse buitenlandbeleid regelmatig voor dilemma’s zal stellen. Het blad verwijst naar de goede relaties met Egypte, Saoedi-Arabië, Pakistan, Oezbekistan en Rusland en vraagt zich vervolgens af hoeveel belangen Bush wil offeren op het altaar van zijn neo-Wilsoniaanse idealen. De geloofwaardigheid van het Witte Huis zal ondermijnd worden indien het discours beperkt blijft tot landen die als vijandig worden aanzien.

Europese pers voorzichtig

Ook de Europese pers blijft voorzichtig. ,,De voornemens van de president zijn bewonderenswaardig'', stelt de Britse krant The Daily Telegraph, ,,maar hij zal het eerst in Irak moeten waarmaken, indien hij een kans wil maken om zijn plannen te realiseren''. Volgens het Italiaanse dagblad Corriere Della Sera heeft ,,het democratische evangelie een therapeutische werking''.

In het Midden-Oosten reageren de analisten koeltjes op de speech van Bush. Velen menen dat de Amerikaanse president zijn persoonlijke visie op democratie wil inplanten in het Midden-Oosten. Assaad Abou Khalil, een professor met de Amerikaanse nationaliteit, maakte zelfs de vergelijking met Osama bin Laden. Bush banaliseert volgens hem het concept van vrijheid op dezelfde wijze als het boegbeeld van het moslimfundamentalisme het concept van de Jihad (heilige oorlog) banaliseert.

,,Ze beroepen zich allebei op hun favoriete concept zonder ze in de praktijk om te zetten'', verklaarde Assaad Abou Khalil in een gesprek met de Arabische televisiezender al-Jazeera. Volgens hem is de wijze waarop Bush ,,de vrijheid'' als de oplossing voorstelt even simplistisch als de wijze waarop de islamieten propageren dat de Islam de oplossing is.