Na tien maanden is de Amerikaanse basketbalster Brittney Griner weer op vrije voeten. Ze landde vandaag op een luchthaven in Texas, na een gevangenenruil met de Russische wapenhandelaar Viktor Boet. De Russische veiligheidsdiensten filmden de laatste momenten van Griner als gevangene.

De snelle vrijgave van de beelden van de gevangenenruil is opvallend, maar geen toeval. Een beruchte wapenhandelaar wisselen voor een beroemde basketbalster die een kleine hoeveelheid cannabisolie bij zich had, is gefundenes Fressen voor de Russische staatspropaganda. Die teert al jaren op verhalen waarin ze de ‘westerse decadentie’ afzet tegen de Russische standvastigheid en krijgt daarvoor ook materiaal aangeleverd van inlichtingendiensten zoals de FSB. Deze gevangenenruil past perfect in dat narratief.

‘Tegen morgen is iedereen Griner vergeten. Maar het leven van Boet begint nu pas’, schreef de Russische tv-presentator Jevgeni Popov op Telegram, zo meldt Reuters.

De levensloop van Viktor Boet maakt van hem een nationale held, zeker in de context van de Russische oorlog in Oekraïne. Als veteraan van de geheime dienst KGB kwam hij op de radar van Russisch president Vladimir Poetin, ook een gewezen KGB-officier. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie begon Boet een internationale wapenhandel, waarmee hij onder meer burgerconflicten in Congo, Sierra Leone en Liberia in standhield. In 2008 werd hij gearresteerd in Thailand, waarna hij werd overgeleverd aan de Verenigde Staten.

‘Deze gevangenenruil is een capitulatie door Amerika’, verklaarde de Russische politica Maria Boetina vanop het Moskouse tarmac waar Boet landde. ‘Het toont dat Rusland zijn onderdanen niet in de steek laat, terwijl Amerika een nederlaag moet slikken.’

Wagnerbaas ‘zeer gelukkig’

In de zomer kwamen al de eerste signalen over de ruil. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken reageert nu vanzelfsprekend positief op de ruil. ‘Washington heeft altijd geweigerd om een Rus op te nemen in hun uitwisselingsprogramma (voor gevangenen, red.)’, beweert het ministerie. ‘Toch bleef Rusland actief werken om onze landgenoot te werken.’

Ook Jevgeni Prigozjin, de baas van het omstreden Wagner-huurlingenleger, deed zijn duit in het propagandazakje met felicitaties aan Boet. ‘Ik ben zeer gelukkig voor hem.’

   • Russische Wagner-groep voerde diamanten in naar België

Tijdens onderhandelingen over de gevangenenruil spraken de VS en Rusland ook over Paul Whelan, een voormalige marinier die in Rusland werd veroordeeld tot zestien jaar cel wegens spionage. Toen hij werd gearresteerd in een hotelkamer in Moskou, had hij volgens de Russen geheime informatie bij zich. Hij blijft opgesloten in Rusland, wat de staatsmedia daar opnieuw uitspelen. ‘Uiteindelijk zal Rusland de overhand halen’, zei Margarita Simonjan, de hoofdredacteur van staatspropagandazender RT. ‘Washington heeft ervoor gekozen een veroordeelde spion in een Russische cel te laten.’ 

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in