Politie van San Francisco komt terug op keuze voor ‘killer robots’
Foto:  AP

Na hevig protest zullen de politierobots in de Amerikaanse stad San Francisco toch geen dodelijk geweld mogen gebruiken. Eerder had de politie hun beleid aangepast om die techniek toe te passen ‘in extreme situaties’.

‘We hebben allemaal de film gezien … geen killer robots.’ Gewapend met slogans die verwijzen naar de sciencefictionklassieker Robocop haalden betogers in San Francisco hun slag thuis. De robots van de politie krijgen geen toestemming om dodelijk geweld te gebruiken. Daarmee komen de politiediensten terug op een beslissing van een week voordien. Toen stemden acht leden van de raad van toezicht voor die toestemming. Drie stemden tegen. Dodelijk geweld kon enkel in ‘extreme omstandigheden’, klonk het. Daarbij dachten ze in de eerste plaats aan confrontaties met terroristen en actieve schutters. In hun voorstel was geen sprake van doden via artificiële intelligentie.

De opvallende beslissing en bijkomend protest halen al een week lang de nationale en internationale nieuwspagina’s. ‘Dit is een klassieke ethische kwestie’, zegt Ignaas Devisch, professor ethiek aan de UGent. ‘Als het gaat over mensen doden kom je uiteraard op gevoelig terrein. Zo’n verregaande interventies uitbesteden aan machines, wringt. Om zoiets te verantwoorden, moet de technologie helemaal op punt staan.’ Maar dat ziet Devisch niet meteen gebeuren: ‘Vaak blijkt een noodsituatie in de praktijk veel complexer. Als zowel mensen als machines feilbaar zijn, voelt het misschien correcter aan om gevoelige interventies aan een mens over te laten.’

Van het leger naar de politie

Wat opvalt, is hoe technologie van het leger zijn weg vindt naar de politie. Drones of robots met moordcapaciteit zijn binnen defensie al geruime tijd ingeburgerd. Maar die inzetten in de stad, pal onder de neus van de burger, raakt nieuwe gevoelige snaren. Niet onbelangrijk in die perceptie: het bewuste wapentuig van de politie van San Francisco werd aangekocht bij het Pentagon.

‘Het gebeurt vaker dat militaire technologie civiele toepassingen kent’, zegt Devisch. ‘We moeten ons ook bewust zijn van de meerwaarde daarvan. Maar het mag niet zo zijn dat we van een stad een militaire zone maken.’

Combinatie mens-machine

In San Francisco is de kous nog niet af. Het voorstel keert terug naar de discussietafel en zal allicht op de achtergrond blijven sluimeren. Het idee is dan ook misschien minder gek dan betogers laten uitschijnen. Moeten agenten de dood riskeren om een gevaarlijk individu uit te schakelen? In 2016 werd bij de politie van Dallas al een precedent geschapen. Toen bleek de combinatie mens-machine de juiste uitweg. Nadat een actieve schutter al vijf agenten had doodgeschoten, plaatsten de collega’s een bom op een robot. Daarmee reden ze naar de schutter, waar de bom ontplofte. Op die manier werd extra leed in het korps vermeden.

Ook Devisch maakt die nuance. Hij vindt dat een combinatie tussen mens en technologie in sommige gevallen geoorloofd is. ‘Het kan complementair zijn’, meent hij. Door artificiële intelligentie uit te sluiten, gomde ook de politie van San Francisco de menselijke component van het moorden nooit helemaal uit.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in