Wanneer moet ik met mijn kind naar het ziekenhuis? En zes andere vragen over het RSV-virus
Foto:  Karel Hemerijckx

De pediatrie-afdelingen in ziekenhuizen barsten uit hun voegen, virologen raden aan om kinderen weg te houden van evenementen. Maar hoe kunnen ouders een RSV-besmetting herkennen? En kan mijn kind daar iets aan overhouden?

1. Hoe herken ik een besmetting bij mijn kind?

Een besmetting met RSV - wat staat voor: respiratoir syncytieel virus - begint altijd met verkoudheidsklachten: een loopneus, hoesten, niezen. Dat kan zowel volwassenen als kinderen treffen. Maar waar het bij die eersten meestal daarbij blijft, kan ze bij kinderen leiden tot een lage luchtweginfectie.

Doordat de slijmvliezen ontsteken, wordt overmatig veel slijm geproduceerd. ‘Let op hoe je kind ademt’, zegt kinderpneumoloog Julie Willekens (UZ Gent). ‘Ontwikkelt het een piepende ademhaling? Ademt het sneller dan normaal? Of moet je kind meer moeite doen om te ademen? Dan zie je het trekken bij het inademen, ontstaan putjes in de ribben, of gaan de buik of zelfs de schouders mee.’

2. Wanneer moet ik met mijn kind naar het ziekenhuis?

Niet bij de eerste snotneus, zegt Willekens. 'Het kan altijd een gewone verkoudheid zijn, en zelfs al is het RSV, kan dat ook mild verlopen zonder dat je naar de dokter moet.’ Dat ligt anders bij erg jonge kinderen van minder dan twee maanden oud, of bij kinderen met onderliggende aandoeningen - zoals ex-prematuren, kinderen met verzwakte luchtwegen of een verminderde weerstand. Zij zijn meer vatbaar voor een ernstig verloop van de besmetting.’

Zolang een kind, ondanks de loopneus en hoest, verder normaal blijft spelen en eten is er weinig reden tot ongerustheid. ‘Maar ga zeker naar het ziekenhuis van zodra je zoon of dochter algemene achteruitgang vertoont: als hij of zij meer moe is, minder alert is, minder drinkt, of minder plast. Dat zijn alarmsignalen. Zeker heel jonge kinderen hebben minder reserve, en dus meer risico op uitdroging.’

   • Steven Van Gucht vraagt om bijeenkomsten met baby’s even uit te stellen door RSV-circulatie

3. Hoe ziek kan mijn kind worden van een RSV-besmetting?

De grote meerderheid van de kinderen komt zonder veel kleerscheuren door een besmetting met RSV heen. ‘Maar elk jaar zijn er ook kinderen die er heel ziek van worden’, zegt Willekens. Ze schat dat één à twee procent van de besmette kinderen in het ziekenhuis terecht komt, nog een kleiner deel op intensieve zorg.

Hoe jonger het kind is, hoe groter die kans. ‘Heel ziek worden’ betekent in dit geval: een longontsteking ontwikkelen. ‘Heel zelden gebeurt het dat er ook in ons land nog kindjes aan RSV overlijden’, zegt Willekens. ‘Maar dat is zeer zeldzaam en gaat bijna altijd gepaard met onderliggende aandoeningen.’

4. Hoe wordt een RSV-besmetting behandeld?

Omdat het om een virus gaat, is geen medicatie mogelijk. ‘De kinderen moeten zelf tegen het virus vechten’, zegt Willekens. Wat de dokters wel doen, is ondersteuning bieden: koortswerende middelen toedienen, de neus spoelen, een aerosol gebruiken, voeding in kleinere hoeveelheden geven, … Bij ernstige symptomen kan het nodig zijn om zuurstof toe te dienen of sondevoeding te geven.

De zoektocht naar genezende medicatie is wel bezig, zegt Willekens. ‘Er zijn vaccins in ontwikkeling. Hopelijk kunnen we die binnen enkele jaren beginnen gebruiken.’

5. Kan mijn kind iets overhouden aan een RSV-besmetting?

Op korte termijn zien de kinderartsen een toegenomen gevoeligheid voor infecties op de luchtwegen. ‘Ook bij besmettingen met andere virussen kunnen kinderen dan meer klachten krijgen. Ze hebben wat vaker puffers nodig.’ Maar vanaf ongeveer een jaar na de besmetting, verdwijnt die link en zijn kinderen volledig genezen.

‘Op lange termijn zien we alleen nog een beperkte link tussen kinderen die RSV hadden en astma. Maar de vraag is wat de kip is en wat het ei. Is de astma een gevolg van de besmetting met RSV? Of waren de kinderen vatbaarder voor RSV omdat ze al van bij de geboorte ook een aanleg tot astma hadden?’

6. Mijn kind heeft een RSV-besmetting doorgemaakt. Is het nu immuun?

Niet echt. Een kind bouwt weerstand op tegen het RSV-virus, maar dat biedt onvoldoende bescherming tegen herinfectie. Bovendien: ‘Er zijn meerdere types RSV, en daar blijft een kind net zo kwetsbaar voor’, zegt Willekens. ‘Een kind kan op één winter dus meermaals een RSV-infectie doormaken.’

   • Ziekenhuizen onder druk door hoog aantal RSV-patiëntjes

7. Hoe kan ik een RSV-besmetting voorkomen?

Het RSV-virus is heel besmettelijk, zegt Willekens. Het verspreidt zich via druppels, dus via hoesten of niezen. ‘Het is hetzelfde verhaal als bij het coronavirus. En dus gelden dezelfde voorzorgsprincipes: goed de handen wassen en ontsmetten, verluchten, en vooral: contact met zieke mensen vermijden. Dat geldt ook in de andere richting: als je als volwassene verkouden bent, ga dan niet op bezoek bij mensen met heel jonge kinderen. Zorg ook dat er niet gerookt wordt in de buurt van het kind.'

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in