Zoals het al zes jaar zijn gewoonte is, zet Roberto Martinez ook na de 0–2-nederlaag tegen Marokko zijn spelers uit de wind. ‘Emoties namen de overhand’, zegt de bondscoach, die erkent dat hij fouten heeft gemaakt. ‘Natuurlijk heb ik verkeerde beslissingen genomen of dingen verkeerd ingeschat.’

Een verdeelde groep, waar Roberto Martinez de controle over verloren heeft. Dat beeld bleef hangen na de 0–2-nederlaag tegen Marokko, de zwaarste nederlaag in een toernooi sinds Roberto Martinez in 2016 bondscoach werd.

‘Ik zie geen breuken in de groep’, zegt Martinez ’s anderendaags in het spelershotel van de Rode Duivels. Terwijl de spelers tijd doorbrengen met hun familie – na de barbecue zondagavond staan er vandaag nog enkele activiteiten op het programma – staat de bondscoach de vaderlandse pers te woord. Die krijgt van de Spanjaard een veeg uit de pan omdat ‘uitspraken uit de context zijn gerukt’.

‘Op dit moment zijn de media druk op zoek naar een reden, maar die is simpel: we halen ons niveau niet’, had Martinez eerst bij de VRT gezegd. ‘Het is een spelletje dat de media erg graag spelen. Een speler wordt een halfuur tot een uur geïnterviewd, en ze pikken er enkele quotes uit. Ik zeg niet dat het hun verantwoordelijkheid is, maar die quotes worden enkel opgerakeld als het niet goed gaat.’

Opnieuw rationeel woorden

Martinez hintte daarbij op een interview dat Kevin De Bruyne voor het toernooi had gegeven aan de Engelse krant The Guardian en waarin hij had gezegd dat België ‘te oud’ was om wereldkampioen te worden. Het interview verscheen overigens na de WK-opener tegen Canada, dus op een moment waarop het – rekenkundig – nog goed ging bij de Duivels.

‘Ik hecht geen waarde aan die uitspraken’, aldus Martinez. ‘Wat ik je kan vertellen, is dat de spelers dit WK belangrijk vinden. Dat zie je aan hun emotionele reacties. We willen gewoon winnen, zo moeilijk is het niet. Ik heb te veel ervaring om me te bekommeren om het rumoer in de pers. Ik steek mijn energie liever in het dagelijkse werk om de titels van morgen te helpen schrijven. Ik moet bij mijn spelers het geloof aanwakkeren dat ze Kroatië kunnen verslaan. Vandaag geloven ze er misschien maar 60 procent in, morgen 70 procent. Het is mijn taak hen voor 100 procent te laten geloven dat ze donderdag Kroatië kunnen verslaan.’

Hoe gaat u dat doen?

‘We moeten de emoties achter ons laten en opnieuw rationeel worden. Mijn eerste taak is Amadou Onana vervangen (de middenvelder pakte tegen Marokko zijn tweede gele kaart en is donderdag geschorst, red.). Onana was onze beste speler in de eerste twee wedstrijden – dat is indrukwekkend voor een 21-jarige. Maar er zijn nog 25 beschikbare spelers over en ik moet nu de beste oplossing zoeken om de Kroaten te verslaan.’

Kan Kevin De Bruyne hem vervangen op het middenveld? Hij zou dan een rijtje achteruit moeten.

‘Ja, dat is mogelijk. Ik heb hem al gebruikt als valse 9, als nummer 10, op de flanken, zondag beëindigde hij de wedstrijd tegen Marokko als nummer 6. Ik kan hem op het middenveld zetten, maar helaas werkt het in voetbal niet zo dat je door één element te veranderen, je garanties op succes hebt.’

Hoe gaat u het aanpakken?

‘Op dit moment is het heel duidelijk: als we Kroatië verslaan, zijn we geplaatst. Vanmorgen zag ik een wolk in de lucht. Ik kon het niet geloven, dat had ik nog niet eerder gezien in Qatar. Ik was in dezelfde stemming: een wolk, maar we jagen die weg en we gaan naar het licht...’

Is het grootste probleem niet dat onze sterren niet presteren?

‘Dat klopt, maar we moeten te weten komen hoe dat komt. Verdedigend was er geen probleem. Zonder bal wisten we wat we moesten doen. Maar aan de bal zag ik geen plezier tegen Marokko. We zijn nochtans een team dat ervan houdt aan te vallen. Maar dat kwam er uit. Misschien wilden we de kwalificatie te veel en zijn we daardoor vergeten plezier te scheppen en te voetballen.’

Uw spelers zijn nochtans allemaal ervaren.

‘We hebben die ervaring niet gebruikt en dat kan ik moeilijk verklaren. We hebben te veel verantwoordelijkheid genomen. We misten de overtuiging of de hoop dat we konden scoren of de wedstrijd winnen. Er is geen echte verklaring. Dat overkomst ons normaal niet. In de eerste helft tegen Canada gebeurde het ook.’

Is het moeilijker te werken met ervaren spelers dan met jonge, kneedbare spelers?

‘De spelers zijn misschien ouder geworden, maar voor mij als bondscoach is er niets veranderd. De kleedkamer is nog steeds dezelfde, met dezelfde doelen. We moeten vooral maken dat de neuzen in dezelfde richting staan.’

Kan Romelu Lukaku donderdag starten?

‘Dat is een groot vraagteken. Hij voelde geen reactie na zijn invalbeurt. Het was oorspronkelijk ons plan om hem klaar te stomen voor de derde match. We zitten dus voor op schema, maar de volgende dagen zal moeten blijken hoeveel minuten hij aankan. Op dit moment (maandag, red.) zou ik zeggen dat hij geen 90 minuten kan spelen.’

Zijn Jérémy Doku of Loïs Openda een optie? Is er niet meer diepgang nodig in het aanvalsspel?

‘We hebben niet genoeg gecreëerd in de voorbije twee matchen, dat klopt. Elke speler wordt gewogen in functie van de balans in het team. Maar we moeten meer verbeteren dan één aspect. We moeten onze spelvreugde herwinnen en onze kansen grijpen op het veld.’

Hoe krijgt u die vreugde er weer in?

‘Een combinatie van zaken. We hebben vanop afstand contact met onze psycholoog Jef Brouwers. Vandaag is ook de familie hier. Hun aanwezigheid doet hen goed en laat hen ontspannen. We moeten focussen op het positieve, in plaats van op het negatieve. We hadden de kans om ons te plaatsen tegen Marokko, maar de wedstrijd werd heel emotioneel. De nederlaag voelde als het einde van het toernooi, terwijl we ons nog altijd kunnen kwalificeren als we winnen tegen Kroatië.’

Welke boodschap hebt u voor de somber gestemde Belgische fans?

‘Mijn boodschap is dat we gekwetst zijn als groep, na die nederlaag. Maar we hebben de mogelijkheid om ons in de derde match te kwalificeren. Zo moeten we ook spelen. Het is een uitdaging, maar als we die horde nemen, kan het.’

‘Ik heb altijd gezegd dat we drie matchen nodig hadden om op ons best te zijn. Ik had niet gedacht dat ons aanvalsspel er zo onder zou lijden, daar moet ik eerlijk in zijn. Maar ik wist wel dat we de drie matchen nodig hadden om ons volledige potentieel te zien. We zullen de supporters meer nodig dan ooit nodig hebben. Van nu tot het einde van het WK. Wanneer dat zal zijn, weten we nog niet.’

Hebt u verkeerde beslissingen genomen? Zijn er verrassingen geweest?

‘Natuurlijk heb ik verkeerde beslissingen genomen of dingen verkeerd ingeschat. We nemen 20 tot 25 beslissingen per dag. Dan kan het eens fout gaan. Maar elke beslissing is gebaseerd op iets. Een evaluatie wil ik pas maken na het toernooi. Wanneer dat dat is, weten we vandaag nog niet.’