camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Inburgering

Volwassenenonderwijs stapt naar rechter tegen verplichte test nieuwkomers

Tien centra voor volwassenenonderwijs trekken naar het Grondwettelijk Hof om het nieuwe inburgeringsbeleid aan te vechten. ‘Waar is het vertrouwen in de leraar?’

maandag 31 oktober 2022 om 3.25 uur

Nieuwkomers van buiten de EU zullen 180 euro moeten betalen voor hun lessen Nederlands. Ook daartegen stapt de sector naar het Grondwettelijk Hof. Dieter Telemans

De hervorming van het inburgeringsbeleid in Vlaanderen stuit op hevig verzet. Dat nieuwkomers die ­Nederlands leren via het ­NT2-onderwijs (Nederlands als tweede taal) een verplichte toets moeten afleggen, schendt volgens tien centra voor volwassenenonderwijs (CVO) de vrijheid van onderwijs.

De CVO’s van het vrij onderwijs trekken naar het Grondwettelijk Hof om het decreet Volwassenenonderwijs te laten vernietigen. ‘Cursisten kunnen alleen hun ­inburgeringscertificaat halen door dat examen af te leggen. Zo ontneemt de overheid ons het recht, en de decretale ­opdracht, om het niveau van cursisten vast te stellen’, zegt Veerle Adams, ­directeur van CVO Lethas in Brussel. ‘Aangezien evaluatie essentieel is voor onderwijs, wordt er disproportioneel ingegrepen in de vrijheid van onderwijs.’

De extra taaltest kwam er als donderslag bij heldere hemel. ‘We worden al kritisch doorgelicht en krijgen goede rapporten van de onderwijsinspectie’, zegt Willy Brion, bestuurder van CVO Hik in Limburg en Antwerpen. ‘Het is onduidelijk waarom hier nood aan is. Een certificatie van een CVO zou voldoende moeten zijn.’

Terug naar vorige eeuw

Een gecentraliseerde eindtoets vanuit de overheid zal volgens de centra ook ­ingrijpen in de onderwijskwaliteit. ‘We werken hier bij uitstek op maat van de ­cursist. ­Onder meer daarom zijn we afgestapt van een eindexamen en werken we op ­basis van ­gespreide evaluaties en een feedbackcultuur’, zegt Brion. ‘Een test op het einde katapulteert ons ­terug naar de ­vorige eeuw.’

Wat er concreet zou veranderen? ‘Leerkrachten zullen zich moeten schikken naar de noden van de overheid in plaats van de noden van de cursisten. Ze zullen zich ook schikken naar de timing van de toets.’ Dat is niet onlogisch: ‘Leerkrachten voelen druk om hun cursisten door het examen heen te loodsen: zonder dat certificaat kan hun kind misschien niet naar school of krijgen ze geen bewijs van inburgering’, zegt Adams. Inhoudelijk vrezen de CVO’s dat verbreding en verdieping bij bepaalde competenties de dupe zullen zijn.

De toetsen – die momenteel worden uitgewerkt – hebben nu al een weerslag op lesgevers. ‘De aankondiging doet de wenkbrauwen fronsen. Leerkrachten voelen zich gewantrouwd’, zegt Brion.

De CVO’s sluiten zich door hun stap aan bij Ligo, de federatie van 13 centra voor basiseducatie in Vlaanderen en Brussel. Die centra zijn de andere grote aanbieder van Nederlands aan nieuwkomers. De centra voor basiseducatie organiseren NT2-lessen voor mensen die in hun land minder dan tien jaar scholing hebben ­gehad. Wie meer dan tien jaar onderwijs genoot, stroomt door naar de centra voor volwassenonderwijs. Samen staan ze in voor de scholing van een grote groep. ­Vorig schooljaar volgden 79.000 cursisten les in de basisniveaus.

Ligo, de federatie van de centra voor basiseducatie, ziet ook het ­gelijkheidsbeginsel en de rechtszekerheid geschonden. Een van de grote bezwaren is het kostenplaatje. De verplichte inburgeringscursus zal niet langer gratis zijn. Nieuwkomers uit landen van buiten de EU zullen 180 euro moeten betalen voor de NT2-lessen, zonder kans op vrijstelling of vermindering. ‘Het Vlaamse decreet Volwassenen­onderwijs bemoeilijkt de inburgering van verplichte inburgeraars‘, zegt Joke Drijkoningen van Ligo. Ook vakbond ACV, Vluchtelingenwerk Vlaanderen en Netwerk tegen Armoede stappen daarom naar het Hof.

Het proces toont gelijkenissen met het parcours van de eindtermen in het secundair. Toen stapte ­Katholiek Onderwijs Vlaanderen naar het Grondwettelijk Hof. Ook nu is er een kritisch advies van de Raad van State en vroeg zowel de Vlaamse Onderwijsraad als de Sociaal-economische Raad om aanpassingen. De Vlaamse regering zette door. In het dossier van de eindtermen kreeg het ­katholiek onderwijs finaal ­gelijk.

Niet te missen

LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen