Regeringscommissaris over verkrachting: ‘Geen aanwijzingen van doofpotoperatie aan KU Leuven’
Na een geval van grensoverschrijdend gedrag was er in februari van dit jaar al protest aan de Leuvense universiteit.  Foto: Sebastian Steveniers

De KU Leuven heeft correct gehandeld in de verkrachtingszaak waarbij professor F.D. (64) veroordeeld is. Dat stelt de regeringscommissaris in haar rapport, dat De Standaard kon inkijken.

Het was een opvallende demarche zondagavond. Vlaams minister van Justitie en Toerisme Zuhal Demir (N-VA) kondigde aan dat ze een subsidieaanvraag van de KU Leuven blokkeerde tot de universiteit – haar alma mater – meer uitleg zou geven over een verkrachtingszaak uit 2016. Enkele dagen daarvoor was professor F.D. (64), professor onderwijskunde, veroordeeld tot 54 maanden cel voor die verkrachting van een studente. De universiteit hulde zich aanvankelijk in stilzwijgen en kwam pas zondagavond met communicatie naar haar personeel en studenten, en maandagmiddag met een publieke mededeling.

   • Waarom Zuhal Demir ad-hocsubsidies voor KU Leuven zomaar kan blokkeren

‘Wat is daar nog allemaal gebeurd?’, vroeg Demir zich luidop af op Radio 1. ‘We moeten alle feiten bekijken.’ Het stoorde de minister dat de veroordeelde hoogleraar ongestoord aan de slag bleef nadat de universiteit al op de hoogte was gesteld van de zeer ernstige feiten.

De extra uitleg waarom Demir gevraagd had, is vandaag, woensdag, voorgesteld door de regeringscommissaris aan de KU Leuven. Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) riep in allerijl een extra onderwijscommissie samen, die achter gesloten deuren plaatsvond. Ook ministers Demir en Bart Somers (Open VLD) waren aanwezig.

Iedere maand geïnformeerd bij parket

De regeringscommissaris stelde een dossier samen om de aanpak van de universiteit tegen het licht te houden. De commissaris baseerde zich op bewijsmateriaal en schriftelijke sporen uit het dossier. De KU Leuven werkte constructief mee.

Uit het dossier, dat De Standaard kon inkijken, blijkt dat de KU Leuven alvast correct gehandeld heeft vanaf het ogenblik dat er een klacht is ingediend. Het rapport beslaat de periode van 2016 tot 2018: vanaf de verkrachting tot het moment waarop de prof op non-actief werd gezet. De nadruk ligt in het rapport op 2018.

Uit het rapport blijkt dat de KU Leuven erg ongeduldig was en er meermaals op aandrong bij justitie om tuchtrechtelijk te mogen optreden. Vooral justitie maakt een slechte beurt in het rapport. Nadat de politie het slachtoffer op 7 maart 2018 verhoord had, duurde het maanden tot er verdere stappen werden gezet.

Twee weken na het verhoor van het slachtoffer mailde rector Luc Sels dat hij de tuchtoverheid was van het slachtoffer en dat ze ‘deze zaak zeer ernstig nemen’. Een maand later, op 30 april, stuurde de KU Leuven opnieuw een brief naar de procureur met de herhaalde vraag naar dringend overleg. ‘We zijn ondertussen enkele weken verder en ik ben bezorgd dat bepaalde feiten zich zouden kunnen herhalen’, klonk het in een mail.

Wachten

Op 17 mei kreeg de KU Leuven antwoord via de telefoon, om te wachten. In de week die daarop volgde, beslisten de KU Leuven en de advocaat van het slachtoffer om schriftelijk tussen te komen en onderzoekshandelingen te suggereren. In de mails die volgden staat dat ‘een spoedig tuchtrechtelijk optreden vereist is’. Op 31 mei liet het parket weten dat een opstart van een tuchtonderzoek het opsporingsonderzoek kon hypothekeren.

Opnieuw een maand later was er nog steeds geen onderzoeksrechter gevorderd, blijkt uit het rapport van de regeringscommissaris. Uiteindelijk sleepte de zaak aan tot het academiejaar 2018-19. Bij de ‘nakende start’ van dat nieuwe academiejaar wilde de KU Leuven F.D. ordemaatregelen opleggen. De KU Leuven stelde als ultimatum 14 september 2018. De onderzoeksrechter vroeg om alleszins te wachten tot die dag.

Uiteindelijk werd op 14 september een brief gestuurd waarin meegedeeld werd dat een tuchtprocedure werd opgestart en dat er ordemaatregelen golden. Vanaf dan stond de prof op non-actief. Hij mocht niet langer aanwezig zijn op de campus of contact hebben met studenten. Opvallend: het document sprong van 14 september 2018 naar 20 oktober 2022, toen de uitspraak van de correctionele rechtbank viel.

Wat met de periode ervoor?

De rode draad door het dossier is volgens de regeringscommissaris de bescherming van het slachtoffer – wat de afgelopen dagen ook al door de advocaat van het slachtoffer werd benadrukt. Dat is zeker zo in de periode voor de klacht – tussen 2016 en 2018.

Enkele maanden na de feiten in juli 2016 was er een gesprek tussen de vertrouwenspersoon van het slachtoffer en de facultaire vertrouwenspersoon. Die laatste kon volgens de regeringscommissaris weinig doen, omdat er vertrouwelijkheid gevraagd werd.

Uiteindelijk werd de decaan Bea Maes voor 3 maart 2017 op de hoogte gebracht. Op 3 maart had ze een gesprek met de melder. Het is niet duidelijk waarom er dan nog geen bewarende maatregelen genomen werden. De faculteit probeerde naar eigen zeggen wel om na te gaan of er nog andere meldingen geweest waren en probeerde ook om geruchten uit het verleden te concretiseren. In september 2017 werd F.D. met de feiten geconfronteerd door de ombudspersoon, maar dat leverde niets op. De prof ontkende de feiten.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in