‘Eerlijke Macron’ krijgt kritiek over uitspraken kernwapens
Emmanuel Macron.  Foto:  reuters

President Emmanuel Macron heeft in een interview gezegd dat Frankrijk geen kernwapens zou inzetten wanneer Rusland dat wel doet in Oekraïne. Die uitspraak veroorzaakte ophef in en rond het Elysée.

In 2020 paste Frankrijk voor het laatst zijn nucleaire doctrine aan. Die bepaalt in welke omstandigheden een land kernwapens inzet. Daarin gaat Frankrijk niet al te snel, bleek uit een interview met Emmanuel Macron op de zender France 2.

‘Er komt geen nucleair antwoord van Frankrijk wanneer Rusland daar een kernwapen zou gebruiken’, zei Macron. ‘Het is niet in het nationale belang van Frankrijk om dan een kernwapen in te zetten.’ De president herhaalde wel dat de Russische president Vladimir Poetin een ‘historische verantwoordelijkheid draagt’ nu de nucleaire dreigementen over en weer gaan.

Volgens het onafhankelijke vredesinstituut Sipri heeft Frankrijk 290 atoombommen, waarvan 280 onmiddellijk inzetbaar. Frankrijk is het enige EU-land met kernwapens. Verder zijn er in de wereld acht andere kernmachten.

Strategische ambiguïteit

De duidelijke taal van Macron veroorzaakte paniek in en rond het Élysée. François Hollande, de voorganger van Macron, vindt de uitspraken onverstandig. ‘Geloofwaardige nucleaire dreiging gaat over zwijgen’, meent hij. Het conservatieve parlementslid Jean-Louis Thiériot ‘viel van zijn stoel’ toen hij de president hoorde. ‘Een politieke misser. Onzekerheid over onze nucleaire doctrine is van vitaal belang voor Frankrijk.’ Academici oordeelden bij Politico dat de president beter niet op de vraag was ingegaan.

Een naaste medewerker van de president probeerde te sussen: ‘De president zal de inzet van zo’n wapen case per case evalueren’, zegt die aan Bloomberg. De anonieme bron verwijst net zoals zijn critici naar het belang van ‘strategische ambiguïteit’.

Die ‘strategische ambiguïteit’ is jargon om te zeggen dat het niet opportuun is om je vijand klare wijn te schenken. Zeker wanneer het gaat over de inzet van kernwapens, is strategische ambiguïteit – althans naar de buitenwereld – de norm. Zo schommelt de Amerikaanse president Joe Biden bijvoorbeeld tussen de rol van ‘rationele adviseur’ voor Poetin en de man die waarschuwt voor ‘de nucleaire armageddon.’ Een oud CIA-gediende verklaarde op de televisie dan weer dat de VS Rusland met conventionele wapens helemaal uit Oekraïne zou verjagen.

Eenzelfde boodschap klonk gisteren bij de Europese buitenlandchef Josep Borrell. Die beloofde een ‘militaire reactie die zo krachtig zou zijn dat het Russische leger weggevaagd zou worden’. Navo-topman Jens Stoltenberg was voorzichtiger en raadde Poetin af om zich op zijn nucleaire arsenaal te beroepen.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in