Wereldkampioen Carlsen beschuldigt schaker Niemann openlijk van valsspelen
Links Carlsen, rechts Niemann.  Foto:  Crystal Fuller

Wereldkampioen Magnus Carlsen heeft schaker Hans Niemann maandag in een verklaring openlijk beschuldigd van valsspelen. De schaakwereld is al wekenlang in de ban van een rel tussen de Noorse grootmeester en de Amerikaanse tiener.

‘Ik geloof dat Niemann vaker en recenter vals heeft gespeeld dan hij heeft toegegeven’, schrijft Carlsen. ‘We moeten meer doen om valsspelen tegen te gaan, want ik wil niet tegen mensen spelen die in het verleden herhaaldelijk vals hebben gespeeld.’

De rel begon op het toernooi om de Sinquefield Cup in de Amerikaanse stad St. Louis, op 4 september. In de derde ronde moest Carlsen (31) heel verrassend zijn meerdere erkennen in de 19-jarige Niemann. Het was de eerste keer in vier jaar dat de wereldkampioen een schaakwedstrijd verloor.

Een dag na de verloren partij trok Carlsen zich terug uit het toernooi. Hij schreef vervolgens op Twitter: ‘Ik heb het altijd leuk gevonden om in St. Louis te spelen en ik hoop in de toekomst terug te komen.’ Hij deelde daarbij een video waarin de Portugese voetbaltrainer José Mourinho zegt: ‘Ik verkies niet te spreken. Want als ik spreek, kom ik in de problemen.’

De twee ontmoetten elkaar vorige week opnieuw bij een online toernooi, waarbij Carlsen na één zet zijn beeldscherm op zwart zette en de verbinding verbrak. De schaakwereld was in rep en roer en de internationale schaakbond sprak Carlsen op zijn gedrag aan. ‘De wereldkampioen heeft een morele verantwoordelijkheid die past bij zijn status, want hij wordt gezien als een mondiale ambassadeur van het schaken’, schreef de bond in een verklaring. ‘Zijn acties hebben impact op de reputatie van collega’s, op de sportieve resultaten en kunnen mogelijk onze sport beschadigen.’

‘Ongewoon’

Carlsen schrijft maandag in zijn verklaring dat hij de opmerkelijke vooruitgang in de schaakkwaliteiten van Niemann ‘ongewoon’ vindt. De ster van Niemann is in de schaakwereld snel en hoog gerezen: in maart 2019 kwam hij de top 100 van de wereldranglijst binnen, vandaag behoort hij al tot de vijftig beste spelers. Normaal gesproken doen spelers er veel langer over om zo’n grote sprong in hun ontwikkeling te maken.

‘In het toernooi om de Sinquefield Cup kreeg ik al snel de indruk dat hij helemaal niet gespannen was en ook niet geconcentreerd bij cruciale posities in de partij, terwijl hij mij compleet wegspeelde op een manier waartoe slechts een handvol schakers in staat is. Deze partij veranderde mijn beeld van hem volledig.’

Niemann liet eerder weten dat hij als kind vals heeft gespeeld bij online schaakwedstrijden op het populaire schaakplatform Chess.com. Op 6 september verzekerde hij in een interview dat hij tegenwoordig online niet meer valsspeelt en dat hij bij partijen waarbij zijn tegenstander in dezelfde ruimte tegenover hem zit nooit vals heeft gespeeld.

Op Chess.com is Niemann inmiddels niet meer welkom. De verklaringen van de Amerikaan doen volgens het bedrijf geen recht aan ‘de omvang en de ernst van zijn bedrog’. Over hoe Niemann in zijn partij met Carlsen precies vals gespeeld zou hebben, doen de wildste geruchten de ronde: hij zou mogelijk met zendertjes werken of via een hack inzicht hebben gekregen in de voorbereiding van Carlsen. Voor geen van deze theorieën is overtuigend bewijs. In zijn verklaring van maandag levert Carlsen ook geen bewijs voor valsspelen van Niemann.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in