camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Recensie televisie

Heizel 1985: ‘Paniek heeft alles overwonnen’

Wat maakt dat het Heizeldrama ook 37 jaar na datum nog steeds in het stadion spookt? Het nieuwe drieluik Heizel 1985 helpt te begrijpen waarom naar het voetbal gaan die fatale avond voorgoed anders werd.

zaterdag 24 september 2022 om 3.25 uur

Bij het Heizeldrama kwamen 39 mensen om. belga

Heizel 1985
Nu op VRT Max

Zelfs na de zoetste zeges van de ­Rode Duivels hangt er een sfeer van onbehagen. Lange wachtrijen, vuile toiletten, matig zicht op het speelveld, een kille wind die gedurig tussen twee reusachtige tochtgaten, links en rechts van de hoofdtribune, waait. Na de wedstrijd, een tocht vol hindernissen naar een parking, gelegen in een ­ander ­gewest van onze federale staat.

Vanwaar komt toch die grimmige sfeer? Heeft het te maken met de architectuur van het stadion, weliswaar gerenoveerd voor Euro 2000, maar al kort na die verbouwing hopeloos gedateerd? Of blijft de herinnering bewaard aan wat er 37 jaar geleden gebeurde in een van de twee tochtgaten? Het ­Heizeldrama, waarbij 39 (vooral Italiaanse) voetbalfans stierven in ‘vak Z’, na een aanval van Engelse voetbalhooligans, is tot op vandaag de grootste schandvlek van het ­Europese interclubvoetbal.

Omdat het drama zich ontvouwde voor de ogen van miljoenen ­tv-kijkers, tijdens de finale van wat nu de Champions League is, is er aan getuigenissen en beeldmate­riaal geen gebrek. In zeven minuten tijd – de tijd die verstreek tussen het begin van de aanval en het instorten van een muur waartegen Italiaanse supporters te pletter werden geduwd – verandert de ­scène van een supportersfeestje in een oorlogszone. Elke generatie tv-makers gaat met de onthutsende beelden aan de slag. En vraagt zich af hoe een sport­wedstrijd zo kon ontsporen dat ­ouders en kinderen – zo jong als 10 jaar – er het leven bij lieten.

 © VRT

De nieuwe serie Heizel 1985, die sinds vrijdag op Canvas te zien is, beantwoordt de vraag op drie ­manieren. In de eerste aflevering kwamen de Italiaanse getuigen en ‘slachtoffers’ aan bod. De tweede aflevering focust op de Engelse ­‘daders’. De laatste laat de Belgische getuigen – medewerkers van de voetbalbond, journalisten, ordehandhavers - aan het woord.

Het boeiende aan de eerste ­aflevering is dat de slachtoffers niet ­alleen slachtoffer zijn. Een ­Italiaanse supporter vertelt dat hij zich kon bevrijden door bovenop een andere supporter te gaan staan. ‘Ik had het geluk dat de andere voor mij kleiner was (…) Ik verwondde hem om mijn eigen ­leven te redden.’

De makers staan ook stil bij de beslissing om de wedstrijd toch te laten spelen, ondanks het verlies van levens. Ongemakkelijk zijn de vele beelden en foto’s van de jubelende spelers en supporters. Zelfs na aankomst in het hotel, waar de spelers de ware omvang van het drama werd meegedeeld, poseerde aanvoerder Michel Platini lachend met de Beker met de Grote Oren op het hoofd.

‘Paniek heeft alles overwonnen. De rede heeft niets kunnen doen’, vertelt een Italiaanse getuige. ­Heizel 1985 brengt herinneringen terug aan hoe België in de jaren 80 zijn zorgeloosheid verloor. De CCC blies bankkantoren op. De Bende van Nijvel joeg een angstgolf door de supermarkten. Het Heizeldrama sloeg ook de laatste deur van ongebreidelde ontspanning en ontsnapping dicht, die van de voetbal­stadions.

Na het Heizeldrama zou naar het voetbal gaan nooit meer hetzelfde zijn. Het drieluik op Canvas helpt begrijpen waarom het altijd waait op het Heizelplateau.

Niet te missen

LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen