De Britse vorstin Elizabeth II is vredig overleden in haar landgoed in Schotland. Dat meldt het Britse koningshuis. Met haar 70 dienstjaren was ze de langstzittende monarch ooit in het Verenigd Koninkrijk. Ze werd 96.

‘De koningin is deze namiddag vredevol overleden in Balmoral’, dat meldt het Britse koningshuis via Twitter. De vlaggen van Buckingham Palace hangen nu halfstok. De Britse openbare omroep BBC zette zijn beeld eventjes op zwart. ‘Een gigantische mijlpaal in de geschiedenis van ons land’, klinkt het na 70 jaar met Elizabeth II als staatshoofd.

Prins Charles is nu niet langer prins, maar koning van het Verenigd Koninkrijk. Een officiële inhuldiging volgt nog. Prins Charles zal vanaf nu koning Charles III heten, werd al bekend.

   • Live | Engeland in rouw: koningin Elizabeth II overleden

‘De dood van mijn geliefde moeder, Hare Majesteit de koningin, is een moment van groot verdriet voor mij en voor alle leden van mijn familie. We rouwen enorm bij het verlies van onze geliefde monarch en geliefde moeder. Ik weet dat haar verlies hard zal aankomen in het land, de koninkrijken en het gemenebest, en bij veel mensen in de wereld’, klonk het in een eerste statement van de nieuwe koning.

Hij is, samen met de rest van de koninklijke familie, in het Schotse landgoed Balmoral waar de queen overleed. De nieuwe vorst zal pas morgen terugkeren naar Londen. Ook prins William en prins Harry zijn bij hem, hun echtgenotes Catherine Middleton en Meghan Markle zijn er niet bij.

‘Rots waarop modern Verenigd Koninkrijk is gebouwd’

Brits premier Liz Truss noemt het overlijden van The Queen ‘een grote schok.’ ‘De koningin was de rots waarop het moderne Verenigd Koninkrijk is gebouwd. We zijn een groots land geworden onder haar. Kort na de Tweede Wereldoorlog kwam ze aan de macht. Nu zijn we een moderne natie. Ze bracht ons de stabiliteit die we nodig hadden.’

Voor Truss was Elizabeth een voorbeeld, zegt ze. ‘Ze was de langst regerende monarch. Ze voerde haar functie steeds met waardigheid uit. In ruil daarvoor werd ze geliefd. Door de Britten, maar ook door mensen buiten ons land. Zelfs eerder deze week heeft ze van mij plichtbewust haar vijftiende premier gemaakt.’ Ex-premiers Boris Johnson, Tony Blair en Theresa May reageerden intussen ook al in rouw.

Ook van buiten het eiland komen steunbetuigingen. De Amerikaanse president Joe Biden, de Franse president Emmanuel Macron en de Oekraïense president Volodimir Zelenski toonden hun medeleven. Ook premier Alexander De Croo (Open Vld) condoleerde namens ons land. Koning Filip en Koningin Mathilde noemen Elizabeth een ‘buitengewone persoonlijkheid’ in een statement.

Opmerkelijk statement

Het overlijden van de koningin hing al enkele uren in de lucht. Rond 14 uur Belgische tijd communiceerde Buckingham Palace dat dokters zich ‘zorgen maakten’ over de gezondheidssituatie van Elizabeth. Alle familieleden spoedden zich daarop naar het Schotse Balmoral Castle, waar ze al even verbleef. Veel meer info over de precieze omstandigheden kwam er niet. Goedgeplaatste royalty-experts merkten bij BBC wel meteen op dat het nieuws ‘ernstig’ was. Een andere expert noemde het statement erg ‘opmerkelijk’.

Britse koningin Elizabeth II overleden
Britten kijken naar de aankondiging van het overlijden van hun koningin  Foto:  REUTERS

De afgelopen maanden waren er al geruchten dat het niet goed ging met de gezondheid van The Queen. Bij de eedaflegging van de nieuwe Britse premier Liz Truss, die uitzonderlijk ook in Balmoral Castle plaatsvond, liep ze bijvoorbeeld met een wandelstok rond. En bij de grote viering voor haar 70-jarig jubileum in juni, kon ze vanwege gezondheidsredenen niet de hele ceremonie bijwonen.

Van Churchill tot Truss

In haar 70 jaren dienst zag Elizabeth liefst vijftien Britse premiers passeren. De eerste van die vijftien was Winston Churchill. Tijdens haar carrière zwoor ze ook de drie eerste vrouwelijke premiers van het land in: Margaret Thatcher in 1979, Theresa May in 2016 en recent Truss. Veel Britten kunnen zich geen andere koningin inbeelden dan Elisabeth II. Een experte van het koningshuis had het al over ‘een nieuw tijdperk’ wanneer het land zou verder moeten zonder Elisabeth. Het einde van haar troontijd zou ‘traumatiserend’ zijn voor de natie, aldus dezelfde royalty-experte.

Britse koningin Elizabeth II overleden
In haar 70 jaar op de troon, zag ze 15 premiers passeren. Waaronder de eerste drie vrouwen in die functie.  Foto:  AP

   • Van geboorte tot overlijden: 96 jaar Queen Elizabeth II in vijf minuten

Naar aanloop van het nieuws over de gezondheidssituatie van de koningin, gooide ook de openbare omroep BBC zijn programma om. Op Twitter merkten kijkers op dat de zender zich op het ergste voorbereidde: zwarte dassen en zwarte kostuums domineerden het scherm.

Britse koningin Elizabeth II overleden
Prins Charles is vanaf nu koning Charles III  Foto:  AP

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in