Verbod op Russische toeristenvisa blijkt onhaalbaar
De luchthaven op Helsinki, van waaruit veel Russen op vakantie vertrekken.  Foto:  AFP

Het wordt duurder en omslachtiger voor Russische toeristen om de EU te bezoeken. Maar over een algemeen verbod op toeristenvisa vallen de 27 lidstaten in twee kampen uiteen.

In de garage van de luchthaven van Helsinki staan tientallen luxewagens, zoals Porsches, Bentleys en Mercedessen, met Russische nummerplaat. De eigenaars en hun familieleden konden door de sancties niet meer direct naar hun vakantiebestemming in Spanje of Griekenland of Italië vliegen, maar kwamen met een Schengen-toeristenvisum Finland binnen en reisden via de luchthaven van Helsinki verder. Sinds het begin van de oorlog op 24 februari zijn zo volgens Frontex 1 miljoen Russen de EU binnengekomen.

Business as usual kan niet meer’, zei Josep Borrell vanmiddag na afloop van de bijeenkomst van de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Praag. ‘Er is een duidelijk veiligheidsrisico voor de buurlanden van Rusland, en veel Russen reizen naar de EU om te shoppen en vakantie te houden alsof er helemaal geen oorlog woedt in Oekraïne’, zei de Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid van de EU.

Maar een algemeen verbod op de uitreiking van toeristenvisa voor Russen komt er niet. De Baltische landen, Polen, Tsjechië maar ook Nederland drongen daarop aan. ‘De Russen moeten de gevolgen van de oorlog voelen’, zei de Estlandse minister Urmas Reinsalu. ‘Met hun belastinggeld worden bommen geproduceerd en bombardementen uitgevoerd. Door hun stilte en passiviteit legitimeren ze het optreden van Poetin in Oekraïne.’

Geen isolement

Diametraal daartegenover staat een andere groep landen, met onder meer Duitsland, Frankrijk, Hongarije, Luxemburg en België. ‘Een collectieve bestraffing is verkeerd’, zei de Luxemburger Jean Asselborn. ‘De Russische burgers, studenten, artiesten en journalisten zijn niet verantwoordelijk. Met hen moeten we de banden blijven houden’, vond de Franse minister Catherine Colonna. België reikt al geen visa meer uit omdat twee derde van het diplomatiek personeel Rusland moest verlaten. ‘Maar ook wij willen geen volledig isolement van de Russische bevolking’, zei minister Hadja Lahbib (MR).

Wel haalbaar als compromis was de opschorting van het regime dat het makkelijker maakt voor Russen om een toeristenvisum te krijgen. De procedure voor Russen wordt daardoor langer en de prijs stijgt van 35 naar 80 euro. ‘Dat zal het aantal nieuwe visa significant doen dalen’, voorspelt Borrell.

De lidstaten kunnen volgens hem ook nationale maatregelen nemen, zolang ze de Schengencode respecteren. Polen en de Baltische staten kondigden al aan dat ze dit zullen doen om de instroom te vertragen. Maar tegen Russen die een toeristenvisum hebben gekregen van bijvoorbeeld de Griekse overheid, kunnen zij niets ondernemen.

De Commissie krijgt ook de opdracht om te kijken wat er ondernomen kan worden tegen de indrukwekkende stock van 12 miljoen Schengenvisa die al uitgereikt zijn.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in