Australische ex-premier was tot vijf keer toe heimelijk minister
‘Uitzonderlijke tijden vergen uitzonderlijke maatregelen’, zegt de voormalige regeringsleider Scott Morrison.  Foto:  ap

Zonder medeweten van de Australische bevolking, het parlement en soms zelfs eigen ministers, trok Australisch ex-premier Scott Morrisson vijfmaal ministeriële bevoegdheden naar zich toe. Zo had hij de mogelijkheid om plannen van regeringsleden te dwarsbomen.

In de periode van maart 2020 tot en met mei 2021 zou Morrison zichzelf de ministerportefeuilles van Volksgezondheid, Financiën, Binnenlandse Zaken, Begroting en Industrie toegeëigend hebben. Op die manier kreeg de regeringsleider steevast het laatste woord bij beslissingen van zijn regering.

Dat alles gebeurde zonder medeweten van de Australische burgers, parlementsleden en soms zelfs regeringsleden. Een officiële aankondiging of eedaflegging kwam er niet. Twee News Corp-journalisten brachten dat nieuws uit in hun jongste boek en ontketenden een politieke crisis down-under.

‘Hij heeft de democratie naar de prullenbak verwezen’, reageert huidig premier Anthony Albanese op de onthulling. Hij wacht op een advies van de gouverneur-generaal over de mogelijke gevolgen. Albanese maakt zich sterk dat hij dergelijke scenario’s in de toekomst onmogelijk wil maken.

‘Onaanvaardbaar’, reageert Karen Andrews, minister van Binnenlandse Zaken onder Morrison. Ze zegt dat ze niet op de hoogte was van Morrisons beslissingen. ‘Hij heeft de Australiërs in de steek gelaten. Ze zijn verraden. Hij werd heimelijk ingezworen tot minister en dat ondermijnt het systeem’, klinkt het snoeihard.

   • Nieuwe Australische premier: ‘Australië kan supermacht voor hernieuwbare energie worden’

Met zijn extra bevoegdheden schortte Morrison de vergunning van een gasproject op aan de kust van New South Wales. Keith Pitt, toenmalig bevoegd minister, was evenmin op de hoogte. Dat hij zijn bevoegdheden had gedeeld met Morrison, ontdekte hij pas eind 2021. Hij zou destijds ‘geschokt’ gereageerd hebben, schrijft de Australische nieuwssite news.com.au.

Ordentelijk bestuur

Zowel Morrison als zijn partijvoorzitter verdedigt de herschikking. ‘Uitzonderlijke tijden vergen uitzonderlijke maatregelen’, zegt de oud-premier in een radio-interview. Hij wilde ordentelijk bestuur garanderen tijdens de coronapandemie. ‘Ministers vielen uit door coronabesmettingen’, verdedigt de voormalige regeringsleider. Morrison verloor de verkiezingen in mei en is nu parlementslid.

Beslissingen om het gasproject een halt toe te roepen, waren ‘in het nationaal belang’, maakt Morrison zich sterk. Hij excuseert zich wel voor ‘elke belediging tegenover collega’s’. De partijvoorzitter van Morrisons liberale partij verwijt de nieuwe premier dat hij politiek gewin nastreeft door zo hard te reageren op het nieuws.

Anne Twomey, een expert Australische grondwet aan de universiteit van Sydney, begrijpt waarom Morrison de bevoegdheden op zich nam, maar stelt zich vragen bij de manier waarop. ‘Zoiets doen in het geheim? Zeer, zeer vreemd’, reageerde ze bij Australian Broadcasting Corp.

De woordvoerder van de gouverneur-generaal zegt dat dergelijke bevoegdheidswissels kunnen. Een officiële eedaflegging is daarvoor niet nodig, meent hij. ‘Wij zijn een administratief orgaan en handelden op basis van het advies van de premier.’

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig