camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

commentaar 

Als de geschiedenis in je nek valt

 

dinsdag 16 augustus 2022 om 3.25 uur

Ik wou dat ik een kritischer boek had geschreven, zei ­Salman Rushdie in zijn eerste tv-interview nadat ayatollah Khomeini hem ter dood had veroordeeld op 14 februari 1989. De Rushdie-affaire is vele dingen gaan betekenen, als vroeg embleem van de clash tussen het Westen en de radicaliserende islam. Nu de fatwa 33 jaar later toch nog bijna voltrokken was, moet opnieuw, en nog krachtiger dan in de beginjaren, de verdediging opgetrokken worden voor de essentie van de zaak. Zeloten hebben er de belediging van een religie van gemaakt. Hun handlangers onder opiniemakers, schrijvers en politici in Europa en de Verenigde Staten viel het vervolgens niet zo zwaar om instemmend te knikken en af te kondigen dat er grenzen zijn aan de vrije meningsuiting. Ze waren met velen, oude reactionairen en tolerante linksen. Maar Rushdie schreef zijn roman als een ode aan het intellectuele recht, het plezier en zelfs de plicht om religieuze dogma’s aan seculiere kritiek te onderwerpen. Vooral het dogma van religies die, zoals de islam, het letterlijke woord uit het boek eren. Een godsdienst die zo heftig reageert op een werk van ­fictie, heeft dringend nood aan meer kritiek, vond Rushdie. Hij is een seculiere moslim en kenner van de islam, draagt de naam van de grote twaalfde-eeuwse islamitische filosoof Ibn Rushd, alias Averroës, vertaler en commentator van het werk van Aristoteles. Rushdie zoekt waarheid door verhalen te vertellen die onwaar zijn. Hij eist het recht op fabuleren op, op variëren, vernieuwen, weggooien en herverbeelden, op satire en gekte, om waarheden voelbaar te maken die officieel toch niet waar zijn. Niets wat de islamitische traditie van Averroës verkettert. En de essentie van het westerse verlichtingsdenken.

Niet te missen


LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen