Internationaal Atoomenergieagentschap: ‘Zo snel mogelijk missie naar kerncentrale Zaporizja’
Archiefbeeld.  Foto:  REUTERS

Nadat er dit weekend schoten vielen, wordt de kerncentrale van Zaporizja donderdag opnieuw onder vuur genomen. Rusland en Oekraïne wijzen naar elkaar. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) riep de VN-veiligheidsraad bijeen om de toestand te bespreken.

Rafael Grossi, de directeur-generaal van het internationaal van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA), noemt de situatie 'uiterst ernstig’ en riep de VN-veiligheidsraad bijeen om de toestand te bespreken. De schietpartijen schenden alle zeven veiligheidsrichtlijnen die het IAEA aan het begin van de oorlog heeft uitgezet.

‘De tijd dringt’, benadrukte Grossi tijdens de spoedzitting. ‘Het IAEA moet toelating krijgen om zijn missie in Zaporizja zo snel mogelijk uit te voeren.’

Experts van het IAEA stellen dat de nucleaire site, ondanks de beschietingen, momenteel geen veiligheidsrisico vormt. ‘Maar dat zou elk moment kunnen veranderen’, waarschuwt Grossi. Hij roept de strijdende partijen daarom op een einde te maken aan alle militaire acties die een bedreiging vormen voor de nucleaire veiligheid.

De IAEA-topman vraagt Moskou en Kiev ook om internationale experts zo snel mogelijk toegang te verlenen tot de centrale. ‘Ik ben persoonlijk bereid om zo’n missie te leiden’, klinkt het nog.

‘Een ongeval in deze centrale zou de volksgezondheid en het milieu kunnen bedreigen, zowel in Oekraïne als in de buurlanden en ook verder weg’, zegt Grossi. Hij hoopt in de nabije toekomst een missie naar de kerncentrale te leiden om een veiligheidscontrole uit te voeren.

De kerncentrale van Zaporizja, de grootste van Oekraïne, is sinds maart in Russische handen, maar het complex wordt nog regelmatig beschoten. Ook donderdag was de site opnieuw het strijdtoneel van clashende Russische bezetters en Oekraïners.

Volgens het Oekraïense staatsenergiebedrijf Energoatom is de kerncentrale donderdag vijf keer onder vuur genomen door Rusland. De Russen wijzen van hun kant naar Oekraïne. Volgens Vladimir Rogov, lid van de pro-Russische bezettingsmacht in de regio, zijn het de ‘militanten van de Oekraïense president Volodimir Zelenski’ geweest die op de centrale geschoten hebben.

Gedemilitariseerde zone

In afwachting van de VN-veiligheidsraad heeft Antonio Guterres, secretaris-generaal bij de VN, al opgeroepen om de wapens neer te leggen rond de kerncentrale. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken treedt die oproep tot een gedemilitariseerde zone bij. ‘Vechten in de buurt van een kerncentrale is gevaarlijk en onverantwoord’, klonk het bij een regeringswoordvoerder.

Oekraïne zegt zich voor te bereiden op ‘alle mogelijke scenario's’, waarbij ook gekeken wordt naar massale evacuaties. De Oekraïense minister van Binnenlandse Zaken Denys Monastyrsky zegt zich ‘moeilijk te kunnen inbeelden welke ramp zich kan voltrekken als de Russen hun acties voortzetten.’

‘Nucleaire chantage’

De centrale, gebouwd in het Sovjettijdperk, wordt ­gerund met ­Oekraïens personeel, maar staat sinds maart onder Russische ­controle. Dat levert gespannen situaties op. Oekraïne beschuldigt Rusland ervan dat het de site stiekem gebruikt als legerbasis. Vanuit de kerncentrale zou het steden als Nikopol en Enerhodar onder vuur nemen. Oekraïne moet dan zeer voorzichtig zijn met tegenoffensieven om geen nucleaire ramp te veroorzaken. Bovendien kan Rusland druk zetten op het Westen met een dreigende nucleaire crisis. De Oekraïense krant The Kyiv Independent spreekt daarom over ‘nucleaire chantage’.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig