Al Qaeda-leider Ayman al-Zawahiri is zaterdag omgekomen bij een droneaanval in de Afghaanse hoofdstad Kaboel. Dat heeft de Amerikaanse president Joe Biden maandagavond (lokale tijd) bevestigd op een persconferentie.

De operatie werd uitgevoerd door de CIA. ‘Afghanistan zal nooit een veilige haven voor terroristen zijn’, verzekerde Biden. ‘Het kan geen lanceerplatform voor aanvallen zijn tegen de VS.’ Voor terroristen had de president ook nog een boodschap: ‘Het maakt niet uit waar je je verstopt of hoelang het duurt: we zullen je vinden en uitschakelen.’

Al-Zawahiri is volgens Biden verantwoordelijk voor ‘een spoor van moord en geweld tegen Amerikaanse burgers’. ’Nu is gerechtigheid geschied en is deze terroristische leider niet meer’, voegde hij daaraan toe.

Al Qaeda heeft de dood van zijn emir nog niet bevestigd, maar talibanwoordvoerder Zabihullah Mujahid heeft wel erkend dat er een aanval heeft plaatsgevonden in Kaboel. Hij veroordeelde de actie met klem en noemde ze een schending van ‘internationale principes’.

De taliban en de VS werken samen voor de bestrijding van IS, dat door de Afghaanse leiders gezien wordt als een rivaal. De banden met Al Qaeda zijn daarentegen een stuk warmer. Qua ideologie komen de twee groepen redelijk goed overeen en omdat de taliban buiten Afghanistan geen enkele ambitie hebben, zitten ze niet direct in elkaars vaarwater. De geestelijke leider van de taliban, Haibatullah Akhundzada, werd bij zijn aanstelling in september vorig jaar door Al-Zawahiri bewierookt als ‘emir van de gelovigen’.

Volgens afspraken tussen Kaboel en Washington zouden de taliban ook assisteren bij het opsporen van Al Qaeda-leden in hun land, maar uit recente informatie van Amerikaanse veiligheidsdiensten blijkt dat de Afghanen zich niet heel erg aan die overeenkomst houden. Hoge functionarissen binnen de Afghaanse overheid zouden op de hoogte zijn geweest van de verblijfplaats van Al-Zawahiri en zouden hem de afgelopen tijd meerdere malen getipt hebben dat de Amerikanen hem op het spoor waren.

Bij de CIA-operatie kwam volgens Biden alleen de Al Qaeda-leider om het leven, ondanks dat hij zich omringd wist door familie en andere leden van de terreurgroep. Al-Zawahiri alleen op een balkon gestaan hebben in een huis in een buitenwijk van Kaboel toen een drone twee raketten op hem afvuurde. Mogelijk gebruikte de VS zogenoemde Hellfire-raketten, de R9X. Die ontploffen niet, maar ze zijn uitgerust met zes messen die een doelwit doorklieven.

Osama bin Laden

De 71-jarige Al-Zawahiri nam de leiding van Al Qaeda over in 2011, nadat oprichter Osama bin Laden in Pakistan werd gedood door Amerikaanse commando’s. Volgens Washington was hij medeverantwoordelijk voor de terreuraanslagen in de VS op 11 september 2001 en de bomaanslagen op de Amerikaanse ambassade in Kenia en Tanzania in 1998. Op het hoofd van Al-Zawahiri stond een beloning van 25 miljoen Amerikaanse dollar (24,3 miljoen euro).

In Saudi-Arabië is verheugd gereageerd op de dood van de terreurtopman. ‘Al-Zawahiri wordt beschouwd als een van de leiders van het terrorisme, die leiding gaf aan de planning en uitvoering van gruwelijke terroristische operaties in de Verenigde Staten en Saudi-Arabië’, zo klinkt het in een verklaring van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Vijftien van de negentien vliegtuigkapers bij de aanslagen van 11 september 2001 hadden de Saudische nationaliteit.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in