Zeldzaam oorlogsslachtoffer van Slag bij Waterloo gevonden
‘Onze opgravingen maken duidelijk dat de lichamen gewoon werden achtergelaten’, verklaart projectleider Tony Pollard. Foto:  belga

Een internationaal team van archeologen heeft vorige week menselijke en dierlijke resten blootgelegd in de buurt van de hoeve van Mont-Saint-Jean in Waterloo. Ze stelden hun vondsten woensdag voor.

Het internationaal team van archeologen dat onderzoek voert naar de Slag bij Waterloo is opgetogen over hun ‘extreem zeldzame vondst op een napoleontisch slagveld’. De opgravingen begonnen dit jaar opnieuw, nadat ze waren stilgelegd door de pandemie. Vorige week hebben ze resultaat opgeleverd in Mont-Saint-Jean, een gehucht op zo’n 20 kilometer ten zuiden van Brussel.

In een boomgaard die grenst aan de hoeve van Mont-Saint-Jean troffen de onderzoekers een menselijk skelet aan en de beenderen van paarden of muilezels. ‘We komen nooit dichter bij de gruwel van Waterloo dan hier’, reageert Tony Pollard, professor aan de universiteit van Glasgow en een van de projectleiders. Het is een hoogtepunt uit zijn twintigjarige carrière, zegt hij.

Zijn collega Roy Eldridge vult aan: ‘Menselijke resten vinden kan sterke emoties oproepen, van opwinding over de ontdekking tot begrijpelijke droefheid en eerbied, aangezien het hier waarschijnlijk om een soldaat gaat.’ Namens het team zegt hij dat de botten te allen tijde met respect en waardigheid zullen worden behandeld.

Zeldzaam oorlogsslachtoffer van Slag bij Waterloo gevonden
Op de plekken werden ook de beenderen gevonden van wat vermoedelijk een paard moet zijn geweest.  Foto:  BELGA

Gesneuveld en achtergelaten

Dat staat in schril contrast met hoe er op het slagveld met de doden werd omgegaan. De manier waarop doden en gewonden werden achtergelaten, getuigt van weinig eerbied. Of toch als je er met een hedendaagse blik naar kijkt. ‘Omgaan met de gesneuvelden bij deze gevechten – meer dan 10.000 – was een enorme uitdaging. Er was geen groot ritueel of teken van respect. Het graf dat werd blootgelegd, maakt duidelijk dat de lichamen gewoon werden achtergelaten’, legt Pollard uit.

Volgens de onderzoekers werden in 2019 in de buurt van waar de beenderen zijn gevonden, ook al resten van geamputeerde lichaamsdelen aangetroffen. ‘Het toont aan in welke nood het veldhospitaal zich tijdens de strijd bevond. Dode soldaten, geamputeerde ledematen ... alles moest in nabijgelegen greppels worden geveegd en snel begraven worden in een wanhopige poging om de verspreiding van ziekten rond het hospitaal in te dammen’, vertelt onderzoekspartner Veronique Moulaert.

Behalve bij de hoeve van Mont-Saint-Jean gebeurden dit jaar ook opgravingen in Plancenoit, waar zich de bloedigste gevechten afspeelden tijdens de Slag bij Waterloo. Daar werd een honderdtal musketkogels gevonden.

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in