Koen Geens: ‘Federaal is bijna geen enkele ernstige hervorming nog mogelijk’
Koen Geens, doorgaans een erg diplomatisch man, deed enkele sterke uitspraken in het debat.   Foto:  Bart Dewaele

Oud-minister Koen Geens (CD&V) haalt in een debat fel uit naar de werking van de Vivaldi-regering en het uitblijven van federale hervormingen. ‘Federaal kun je alleen uitgavenverhogingen beslissen.’

Oud-minister van Justitie Koen Geens (CD&V) schetst een gitzwart beeld van de Belgische politiek en de federale regering. ‘Wij kunnen federaal op dit ogenblik bijna geen enkele ernstige hervorming meer doen’, zei het Kamerlid op een debat van Pro Flandria, een netwerkorganisatie van Vlaamse ondernemers en academici. ‘Dat lukt niet meer.’

Geens verwees naar de kinderbijslag, die de gemeenschappen hervormden na de federalisering ervan bij de zesde staatshervorming. ‘Denkt u dat men ooit die hervorming had kunnen onderhandelen op federaal vlak? Nougatbollen. Op federaal vlak kun je alleen uitgavenverhogingen beslissen.’

‘Socialistische, linkse enclave’

Het debat vond vorige week plaats, maar de opname ervan verscheen nu pas online. Voor een Vlaamsgezind publiek refereerde Geens aan de Franstalige ophef die het debat tussen MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez en Vlaams Belang-collega Tom Van Grieken veroorzaakte. ‘Franstalig België is een enclave in Europa. Een socialistische linkse enclave, waar men absoluut niet mee is met de moderne tijd.’ Geens verwees daarbij naar het feit dat de uiterst rechtse Marine Le Pen in Frankrijk wel urenlang in debat kon gaan op nationale televisie.

Geens was vooral scherp over de positionering van de PS en de MR binnen de Vivaldiregering. Geens vergeleek de manier waarop PS-vicepremier Pierre-Yves Dermagne instructies krijgt van zijn voorzitter Paul Magnette met de situatie bij de Franstalige socialisten in de regeringen-Tindemans in de tweede helft van de jaren 70.

‘Vicepremier Léon Hurez moest naar partijvoorzitter André Cools bellen om te vragen wat hij moest beslissen. Meneer Dermagne is een fel verbeterde uitgave van meneer Hurez, maar het is dezelfde manier van werken’, aldus Geens.



Hij was evenmin mals voor Bouchez. ‘Het vreemde is dat een partij die traditioneel relatief vrijdenkend was, door de manier waarop Charles Michel die partij in de hand heeft genomen, vandaag door Bouchez tot een soort tweede PS is gemaakt, waar iedereen moet luisteren.’

Geens had het over ‘gigantische verschillen’ in de politieke voorkeuren tussen noord en zuid. ‘Elke keer als het frotteert(schuurt,red.), hebben we daar last van. Het frotteert de hele tijd.’ Geens beschreef dat daarom een Vlaamse minderheid vaak meegaat in een Franstalige meerderheid, zoals de regering-Vivaldi, en omgekeerd, zoals de regering-Michel. ‘De Vlaamse minderheid profiteert van de Waalse meerderheid en omgekeerd.’

‘Dat is corrupt’, zei Geens daarover op het debat. ‘Dat werkt niet.’ Geens nuanceert in een reactie aan De Standaard het woord corrupt. ‘Het was een verwijzing naar het gebruik van dat woord door een andere spreker. Wat ik bedoelde, is dat het vreemd is dat een minderheid aan de ene kant de meerderheid aan de andere kant gebruikt om beleid door te drukken. Op een bepaald moment wreekt zich dat.’

   • Hoe een onbuigzame PS Vivaldi tot wanhoop drijft

Ontgoocheld

Geens was tegelijkertijd ook scherp voor Vlaanderen. ‘Ik geef toe dat Vlaanderen mij gemiddeld genomen ontgoochelt. We zijn middelmatig.’ Toch pleitte hij voor meer Vlaams zelfbestuur. ‘Als we zelf mogen beslissen, kunnen we dat iets meer verantwoordelijk doen.’

‘Gelet op de Waalse schuld kunnen zij het niet. Zij slagen er niet in hun bestuur op poten te krijgen. Ze komen u dat elke tien jaar zeggen. Ik ga al een tijdje mee, en telkens zeggen ze: we hebben nog tien jaar nodig. Veel onvrede zou je kunnen wegnemen door verder te gaan in de regionalisering.’

Koen Geens: ‘Federaal is bijna geen enkele ernstige hervorming nog mogelijk’
Still uit het debat van Pro Flandria.  Foto:  rr

Geens bepleitte het idee om de federale regering samen te stellen uit apart gevormde Vlaamse en Franstalige meerderheden, zoals in Brussel. We kunnen rond de pot blijven draaien. Zolang je dat niet doet, hebben Franstaligen natuurlijk inspraak in wie langs Nederlandstalige kant in de regering zit.’ Tegelijk zei Geens dat Vivaldi met de huidige regels een logische uitkomst was. Hij benadrukte ook dat de regeringsvorming heel anders was gelopen, mocht de N-VA eind 2018 niet uit de regering-Michel zijn gestapt wegens het VN-Migratiepact.

De uitspraken van de doorgaans erg diplomatische Geens volgen op een aantal gelijkaardige noodkreten die hij in zijn nieuwsbrief uitte. ‘Het democratische speelveld lijkt verkleind tot de middencirkel, en daar probeert iedereen hopeloos de bal in zijn richting te trappen’, schreef Geens vorige week. ‘Elke poging om samen het doel te bereiken lijkt op voorhand tot mislukken gedoemd.’

   • De Machtwacht| Als zelfs Koen Geens de ‘anarchie’ binnen Vivaldi niet meer kan aanzien

Bont en blauw

Hij wees op de uitblijvende fundamentele hervormingen. ‘Wat de burger en het parlement aanbelangt zijn concrete resultaten op korte termijn, en een beleid op lange termijn. Een serieuze meerjarenbegroting misschien? Een echte poging om de 80% werkzaamheid te halen? De koopkracht handhaven, dan vooral voor wie het echt nodig heeft?’

‘Een betaalbare en duurzame pensioenhervorming?’, ging hij verder. ‘Een kansrijk energiebeleid? Een arbeidslonende fiscale hervorming waarvan alle fasen nu worden gepland? Een akkoord over een proces van staatshervorming en grondwetsherziening? De zomer kan lang en heet zijn. De Vivaldi-regering zou er goed aan doen hem nuttig te besteden en hard door te werken.’

Ook in juni was Geens al scherp. ‘De manier waarop bepaalde partijvoorzitters van de Vivaldi-meerderheid zich laten meeslepen door hun eigenbelang, is niet mijn cup of tea’, schreef hij deze week in zijn nieuwsbrief. ‘Onvermijdelijk zal dit na verloop van tijd leiden tot een opbod tussen alle partijvoorzitters. Het zal een regering, die al niet voor het geluk geboren lijkt, verder uitputten.’

‘Veel collega’s in regering en parlement vragen zich af waarmee we/ze bezig zijn’, aldus Geens nog. ‘Zelden is er zoveel anarchie geweest. Binnen bepaalde partijen is een ijzeren tucht, maar binnen de Vivaldi-regeringsmeerderheid is er weinig. (...) Wie was het weer die zei dat een open debat­cultuur binnen de meerderheid eindigde in bont en blauw?’

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in