De Japanse oud-premier Shinzo Abe (67) werd doodgeschoten toen hij een toespraak hield op een openbare bijeenkomst in de stad Nara. Hij werd in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht, maar overleed enkele uren later.

Abe werd neergeschoten om 11.30 uur Japanse (3.30 uur Belgische) tijd. De afgelopen uren vocht Abe nog voor zijn leven. Aanvankelijk werd gecommuniceerd dat de ex-premier bloed kreeg toegediend en dat hij een hartstilstand had. ‘Hij bloedde hevig en had wonden aan zijn hart en nek’, zegt een dokter. Om 17.03 uur Japanse tijd werd zijn overlijden vastgesteld.

Tijdens een toespraak zou Abe van achteren neergeschoten zijn, waarna hij bloedend in elkaar zakte. Volgens aanwezige journalisten waren er bij het incident twee schoten te horen. Dat ligt in lijn met de verklaringen van de arts, die sprak over ‘twee diepe wonden’. De oud-premier werd geraakt in de nek en de rug.

Japanse oud-premier Shinzo Abe overleden na aanslag
De eerste zorgen worden toegediend. Foto:  AFP

De politie heeft ter plekke een 41-jarige man aangehouden. Hij zou de feiten hebben gepleegd met een zelfgemaakt geweer. De man verzette zich niet tijdens zijn arrestatie. Hij zou tegen de politie gezegd hebben dat hij misnoegd was over Abe en dat hij hem wilde doden. Het zou gaan om een oud-militair, die tot 2005 lid was van de marine. Hij woonde in de buurt. Lokale media melden dat in zijn woning explosieven zijn gevonden. De minister van Defensie, tevens de broer van Abe, wilde niet reageren op de vraag of de man een voormalig marinier is. ‘Wat zijn achtergrond ook is, dit is onvergefelijk.’

Het is in Japan voor particulieren verboden om wapens te bezitten, waardoor wapengeweld in het land vrij uitzonderlijk is. Volgens een Japanse veiligheidsexpert verandert dit incident Japan voorgoed.

Langstdienende premier

De 67-jarige Abe was van 2006 tot 2007 en van 2010 tot 2020 premier van Japan. Daarmee geldt hij als langst regerende premier van het land. Hij trad af vanwege gezondheidsproblemen. Abe werd buiten Japan vooral bekend door zijn kenmerkende ‘Abenomics’, een economisch beleid gestoeld op monetaire versoepeling en fiscale uitgaven.

Abe gaf in Nara een speech voor de verkiezingscampagne van een Democratische politicus. Nara ligt in het zuiden van het Japanse eiland Honsu. De verkiezingen op zondag worden niet afgeschaft. Regeringspartij LDP riep op om alle campagneactiviteiten stop te zetten.

Japanse oud-premier Shinzo Abe overleden na aanslag
Abe neemt het woord voor zijn speech. De vermoedelijke schutter, gekleed in grijs T-shirt, staat rechtsachter op de foto.  Foto:  AFP

Premier Alexander De Croo (Open VLD) condoleert de familie van Abe en de Japanse bevolking via Twitter. Hij zegt dat hij ‘geschokt’ is door de ‘verschrikkelijke aanval’.

Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg is diep bedroefd over het overlijden van Abe en noemt hem ‘een beschermer van democratie, vriend en collega gedurende vele jaren’. Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen noemt hem een ‘grote democraat en ‘fantastische persoon’. Ze rouwt mee met zijn familie, schrijft ze. De Britse premier Boris Johnson noemde het ‘ongelofelijk triest nieuws’ en laat verstaan dat zijn land aan de zijde van Japan staat. Duits bondskanselier Olaf Scholz stuurde een gelijkaardige boodschap de wereld in.

Ten slotte klinken ook steunbetuigingen vanuit het Kremlin. ‘We veroordelen de moord in de sterkst mogelijke bewoordingen’, zei de Kremlinwoordvoerder, die tegelijk een rouwbetuiging van Poetin belooft op een later moment.

Japanse oud-premier Shinzo Abe overleden na aanslag
Abe hield een speech toen hij werd neergeschoten.  Foto:  EPA-EFE

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in