camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Vier vragen Vrijhandel

Is het handelsakkoord met Nieuw-Zeeland wel zo groen?

Na jaren onderhandelen raakten Europa en Nieuw-Zeeland het eens over een handelsakkoord. Al zijn de economische belangen gering, en kunnen ook bij de groene intenties vraagtekens worden geplaatst.

vrijdag 1 juli 2022 om 11.10 uur

Kiwi’s exporteren van Nieuw-Zeeland naar Europa. Is dat groen? getty images

Jacinda Ardern, de premier van Nieuw-Zeeland, reisde er donderdag speciaal voor naar Brussel. Na vier jaren van erg moeizame onderhandelingen bereikten haar regering en de Europese Commissie eindelijk een langverwacht vrijhandelsakkoord.

Tot op het laatste moment was het kantje boord. Begin deze week liet Ardern in de Nieuw-Zeelandse pers nog optekenen dat ze bereid was om de onderhandelingstafel te verlaten als ze ‘geen significante toegang tot de Europese markt’ uit de brand kon slepen. Pas op het allerlaatste moment, amper enkele uren voor Ardern op de Eurostar naar Londen stapte, was er toch witte rook.

1 Wat zal er concreet veranderen?

Vandaag nog niks. Net als andere handelsakkoorden moet ook dit verdrag nog goedgekeurd worden door het Europees Parlement. In het verleden duurde dat soms twee jaar.

Eens het licht op groen staat, worden de tolmuren tussen de Europese Unie en Nieuw-Zeeland bijna volledig gesloopt. Vandaag botsen de bedrijven uit beide regio’s die naar elkaar goederen exporteren, nog op stevige toltarieven. Dat kost hen elk jaar ettelijke honderden miljoenen.

Zodra het handelsverdrag van kracht wordt, gaat 91 procent van die tarieven meteen op de schop. Het zevende jaar na de inwerkingtreding wordt dat zelfs 97 procent. ‘Dit zal gigantische mogelijkheden creëren voor onze exporteurs’, zegde de Nieuw-Zeelandse minister van Handel, Damien O’Connor, tegen The New Zealand Herald. Hij ziet de handel tussen de EU en Nieuw-Zeeland – vandaag goed voor 11,5 miljard euro per jaar – tegen 2035 met zo’n anderhalf miljard euro groeien.

2 Hoe wordt daar in Nieuw-Zeeland op gereageerd?

Dat hangt af van sector tot sector. Immers, niet elke sector zal in dezelfde mate profiteren. Wijnbouwers, kiwitelers en de visserijsector zijn de grote winnaars. Zij betalen vandaag nog importtarieven van 8,80 procent tot 25 procent, maar die zullen vanaf de eerste dag na de inwerkingtreding van het akkoord helemaal naar nul worden herleid.

Kiwigigant Zespri reageerde opgetogen. Het bedrijf lobbyde flink voor het handelsakkoord – ceo Bruce Cameron vertoefde de voorbije dagen zelfs in Brussel. ‘Dit is een sterke overeenkomst, we zijn erg blij dat ze eindelijk rond is’, zegt hij in een persbericht. ‘Hierdoor zullen we meer Europeanen kunnen voorzien van onze kiwi’s.’

Voor de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern (r.) is het akkoord een voltreffer.   getty images

Ook de Nieuw-Zeelandse zuivelindustrie haalde een slag thuis. Even vreesde zij om voor alle beschermde soortnamen die Europese kaasmakers gebruiken – zoals parmezaan, camembert of gouda – lokale varianten te moeten verzinnen, aangezien die in de EU wettelijk beschermd zijn. Het werd een typisch Europees compromis: Nieuw-Zeelandse kazen mogen camembert, gouda, halloumi, mozzarella en brie blijven heten, parmezaan en gruyère blijft toegelaten voor al bestaande producenten, maar feta wordt op termijn wel helemaal verboden.

De vleesindustrie is veel minder opgetogen. Ook onder het nieuwe verdrag zal Nieuw-Zeeland jaarlijks slechts 10.000 ton rundvlees naar Europa mogen exporteren, aan een tarief van 7,5 procent. Dat is nog lang geen vrijhandel. De sector reageert ‘extreem ontgoocheld’ en spreekt van ‘een gemiste kans’.

3 Wat wint Europa?

De EU krijgt een volledig vrije toegang tot de Nieuw-Zeelandse markt. Dat klinkt groots, maar stelt economisch weinig voor, daarvoor zijn de handelsbelangen te gering. Om een idee te geven: de handelsstroom met China was vorig jaar zo’n 700 miljard euro waard. Dat cijfer doet de 11,5 miljard euro aan handel met Nieuw-Zeeland in het niets verdwijnen.

De Boerenbond is daarom kritisch. ‘De opportuniteiten voor Europa in Nieuw-Zeeland zijn erg gering. Onze belangrijkste exportproducten daarheen zijn machines’, zegt Giel Boey, adviseur internationaal beleid bij de Boerenbond. ‘In ruil daarvoor geven wij hen ruime toegang tot onze markt voor de landbouwproducten die zij exporteren. Nu zijn de Nieuw-Zeelandse boeren natuurlijk niet in staat onze markten te overspoelen, maar de marges zijn zo klein dat elke impact te veel is.’

Het verdrag bevat ook een geopolitiek luik. Volgens de EU-commissaris voor Handel, Valdis Dombrovskis, heeft de oorlog in Oekraïne duidelijk gemaakt dat er nieuwe bondgenootschappen gesmeed moeten worden. ‘Het is duidelijk dat we andere afzetmarkten en leveranciers moeten zoeken dan Rusland’, zei hij donderdag. ‘Dat is exact wat we met dit soort deals doen.’

De succesvolle onderhandelingen met Nieuw-Zeeland kunnen een boost geven aan andere handelsverdragen. Zo mikt de Europese Commissie op handelsverdragen met veel grotere landen, zoals India en Australië.

4 Is dit verdrag wel zo groen als wordt beweerd?

De Europese Commissie sprak donderdag van ‘het meest duurzame handelsakkoord ooit’. Zo werd voor de allereerste keer afgesproken dat bepaalde tolmuren toch weer kunnen worden opgeworpen, als een van de partijen het klimaatverdrag van Parijs met de voeten treedt. Ook over zaken als gendergelijkheid en het uitfaseren van subsidies voor fossiele brandstoffen werden afspraken gemaakt.

De vraag is echter hoe groen het is om een concurrentievoordeel te verlenen aan consumptiegoederen die in zeecontainers of vrachtvliegtuigen eerst een reis van 19.000 kilometer moeten afleggen voor ze onze supermarkten liggen. Dit verdrag maakt kiwi’s uit Nieuw-Zeeland in de toekomst goedkoper, terwijl die vandaag ook al vlakbij worden gekweekt – in onder meer Italië, Griekenland en zelfs Frankrijk.

Europarlementslid Sara Matthieu (Groen), die de klimaatdoelen in het handelsakkoord toejuicht, relativeert. ‘Als je een handelsakkoord afsluit met een land aan de andere kant van de wereld, zullen er producten zijn die een lange weg moeten afleggen. Maar enkel nog lokaal inslaan, dat zou ons op het pad van protectionisme brengen’, zegt ze. ‘De aanvoerketens moeten natuurlijk zo duurzaam mogelijk zijn, wat in het geval van kiwi’s zeker kan. Veel belangrijker is dat dit akkoord de lat zeer hoog legt voor toekomstige deals. Een aantal jaar geleden was het nog ondenkbaar om klimaatvoorwaarden mee te nemen in een vrijhandelsverdrag. Ik hoop dat dit de toon zet voor de besprekingen met India en Australië.’

Binnenland
  1. Waar u rekening mee moet houden als u naar de kust trekt dit weekend
  2. Video Brand aan kasteel Boekenberg in Deurne onder controle, maar gebouw is verwoest
  3. Net in Venetië of Verona geweest? Dan mag je geen bloed geven
  4. Bedrijven geven boeren water: ‘Liever helpen dan lozen in de rivier’
  5. In de bloemetjes
  6. Foto Bakken en braden
  7. ‘Wiet roken mag nu, als je mensen maar geen rook in het gezicht blaast’
  8. Video Bloementapijt fleurt Brusselse Grote Markt weer op
  9. Antwerpse bende opgerold die cocaïne invoerde en grote sommen geld liet witwassen vanuit Dubai
  10. Hitteblog | Redders waarschuwen: ‘Zee is echt verraderlijk nu’
  11. Ook politici zelf voeren onderling een ‘war on drugs’
  12. Video Gletsjers smelten, dus komen professionele skiërs trainen in … Peer
  13. Nutriscore wordt strenger: olijfolie scoort beter, rood vlees slechter
  14. Uit Het Hart | Vakantiefoto’s op sociale media: tussen kick en onbegrip
  15. Twee nieuwe opvangcentra voor Oekraïense vluchtelingen in Brussel
  16. Video Vanuit de lucht: grote vijver in Gents natuurpark Bourgoyen bijna helemaal opgedroogd
  17. Opnieuw minder dan honderd coronapatiënten op intensieve zorg
  18. ‘Opnieuw redden antidepressiva mijn leven’
  19. Podcast | Antwerp Pride stelt prangende vraag: wanneer leven we in Queertopia?
  20. Antwerpenaars zijn drugsgerelateerde explosies meer dan beu