In Duitsland mogen trans voetballers zelf kiezen of ze bij de vrouwen- of de mannenploeg spelen
‘De nieuwe regels stellen voetballers met de meest uiteenlopende genderidentiteiten in staat om mee te spelen’, stelt Thomas Hitzlsperger, ambassadeur voor diversiteit in het voetbal.  Foto:  getty

Non-binaire en trans voetballers mogen in Duitsland zelf kiezen of ze in de mannen- of vrouwenploeg spelen. Dat heeft de Duitse voetbalbond beslist. ‘Voetbal staat voor diversiteit en de voetbalbond zet zich daarvoor in’, stelt diversiteitsambassadeur Thomas Hitzlsperger in een persbericht.

Sinds 2018 erkent Duitsland een derde geslacht in het personenregister: ‘divers’. Het aantal personen met dat geslacht op hun identiteitskaart neemt sindsdien toe. De Duitse voetbalbond (Deutscher Fußball-Bund, DFB) heeft zich dan ook tot doel gesteld om daarmee aan de slag te gaan, klinkt het in een persbericht. Concreet heeft de bond besloten dat personen met een non-binaire of transgenderidentiteit in het amateur-, jeugd- en zaalvoetbal zelf mogen kiezen of ze in een vrouwen-, mannen-, of gemengde ploeg spelen. De regels gelden wel niet voor het professionele voetbal.

De FDB erkent dat een transitie nog vaak gepaard gaat met uitsluiting of sociale hindernissen. Ze hopen dat proces voor spelers die van geslacht veranderen makkelijker te maken door ze zelf te laten kiezen of ze van ploeg wisselen of niet. Voetballers die hun ‘recht op spelen’ willen opnemen, kunnen met hun vragen terecht bij vertrouwenspersonen.

Berlijn als voorloper

Dat past volledig binnen de doelstellingen van de Duitse voetbalbond, zo licht Thomas Hitzlsperger de nieuwe regels toe. In de statuten staat uitdrukkelijk vermeld dat de bond diversiteit bevordert en actief tegen discriminatie strijdt. De nieuwe regels scheppen duidelijkheid. ‘Het stelt spelers met de meest uiteenlopende genderidentiteiten in staat om mee te spelen’, verklaart Hitzlsperger. Hij is ambassadeur voor diversiteit bij de FDB. Na een carrière als profvoetballer kwam hij uit de kast als homo. Sindsdien zet hij zich in voor diversiteit in de sport.

Het Duitse voetbal is met de nieuwe regeling niet aan zijn proefstuk toe. In Berlijn wordt er al een tijdje volgens deze regels gevoetbald en dat wordt als een succes ervaren. ‘De ervaring leert: het brengt de integriteit van de competitie niet in gevaar. Alle mensen hebben immers verschillende fysieke sterktes en vaardigheden die samen als team tot succes leiden, ongeacht het geslacht’, stelt de voetbalbond.

Andere regels per sport

De Duitse voetbalbond vaart hiermee een opvallend andere koers dan de internationale rugbybond IRL en de zwembond Fina. Zij hebben deze week besloten dat trans personen niet meer mogen meedoen met internationale wedstrijden. Enkel wie in het begin van de puberteit of voor de 12de verjaardag de transitie naar vrouw maakte, is nog welkom in de vrouwencompetitie, stelt de internationale zwembond. Anders treedt een ‘onevenredig groot voordeel’ op, klinkt het. Mogelijk komt er nog een ‘open’ categorie voor trans zwemmers.

De eigen regels per sportfederatie komen er op vraag van het ­Internationaal Olympisch Comité (IOC). Door een gebrek aan wetenschappelijke consensus stapte het IOC af van zijn eigen regeling waarin afgebakende testosteronwaarden werden ingesteld om mee te mogen sporten op competitieniveau. In de plaats daarvan vroegen ze aan de verschillende sportfederaties om eigen regels op te stellen.

Ethiek

Vanuit wetenschappelijk oogpunt is die redenering logischer, want het competitief voordeel is per sportdiscipline anders. ‘Eigenlijk zouden de verschillende sporttakken moeten kijken naar het verschil in prestatie tussen mannen en vrouwen. Is dat verschil 30 of 40 procent, dan kan het volgens mij niet dat trans vrouwen deelnemen in de vrouwencompetitie. Is dat 10 procent en je kan de verschillen nog wat verder uitvlakken met een testosteronbehandeling, dan is het al eerlijker’, zei Wim Derave (UGent), professor bewegingswetenschappen, eerder aan deze krant.

Toch is daarmee het debat niet afgesloten. Vanuit ethisch oogpunt wordt de vraag gesteld hoe wenselijk het is om trans personen uit te sluiten. Een transitie is voor hen vaak van wezenlijk belang om zich goed in hun vel te voelen. Die transitie gebeurt op fysiek vlak, door bijvoorbeeld hormonen of een geslachtsoperatie, maar ook op sociaal vlak. Het respecteren van hun genderidentiteit is daar een wezenlijk onderdeel van. Voorvechters van trans inclusie wijzen ook op het feit dat sportief succes afhankelijk is van verschillende variabelen, van spiermassa tot mentale weerbaarheid.