Kunstwerk vernield na vermeend antisemitisme
  Foto:  rr

De Palestijnse kunstenaar Yazan Khalili kreeg voor de opening van zijn tentoonstelling in Duitsland een onaangenaam berichtje. Inbrekers spoten een brandblusapparaat leeg en kalkten doodsbedreigingen op de muur.

Documenta 15, een vijfjaarlijks prestigieus kunstfestival, dat vanaf zaterdag 18 juni drie maanden lang te zien zal zijn in Kassel, kampt sinds januari met protesten, die naarmate de opening dichterbij komt steeds heftiger worden.

Het begon in januari met een klacht van de Kassel Alliance Against Anti-Semitism tegen de Question of Funding Collective, waarvan Khalili deel uitmaakt. Deze groep, die aan de Documenta deelneemt, werd beschuldigd van antisemitisme, alleen al omdat de oorspronkelijke naam van de groep verwees naar de Arabische nationalist Khalil al-Sakakini (1878– 1953). Al-Sakakini was niet alleen pan-Arabist, maar had ook nazisympathieën en zag het zionisme als grote bedreiging.

Dat de organisatie het collectief dat ooit de naam droeg van deze nationalist had uitgenodigd, werd als affront gezien, omdat er zo ruimte werd gegeven aan antisemitisme. ‘Er is veel emotie en angst’, vertelt Khalili aan zender Al Jazeera. ‘Sinds januari zijn er steeds meer agressieve mediacampagnes geweest tegen mij en andere Palestijnse kunstenaars, of kunstenaars die steun hebben betuigd aan Palestina.’

Steun voor Palestina

Deze editie van de Documenta wordt gecureerd door het Indonesische kunstcollectief ruangrupa, en er zijn nog niet eerder op een editie zoveel kunstenaars uit het mondiale Zuiden te zien geweest. Wat begon met obscure blogposts werd steeds breder opgepikt. Er werd in media opgeroepen tot het afblazen van deze editie. Steun voor Palestina ligt nog steeds relatief gevoelig in Duitsland, waar in mei nog demonstraties werden verboden waarbij de Palestijnse slachtoffers uit 1948 herdacht zouden worden.

Er zijn wel vaker protesten bij het geëngageerde Documenta, een tentoonstelling die in de jaren 50 juist werd opgericht om de wereld in dialoog te laten gaan door middel van kunst, maar protesten en bedreigingen als deze waren er niet eerder.

Afgelopen vrijdag betuigde een grote groep deelnemende kunstenaars steun aan ruangrupa en daarmee aan het Palestijnse collectief. In die verklaring distantiëren de kunstenaars zich ook van het antisemitisme. ‘We veroordelen de racistische aanvallen die hieraan ten grondslag liggen, en we zijn sterk tegen alle vormen van discriminatie.’ De organisatie heeft zelf inmiddels aangegeven gewoon open te gaan, maar deze keer met wat meer beveiliging.

Het Documenta kunstfestival in Kassel begint op zaterdag 18 juni.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig