camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Stranger Things

Muziek als motor voor nostalgie

Het 37 jaar oude ‘Running up that hill’ van Kate Bush staat opnieuw hoog in de hitparade. Dat is de verdienste van de reeks Stranger things, met Tiktok als katalysator.

woensdag 8 juni 2022 om 3.25 uur

In Stranger things luistert Max naar ‘Running up that hill’ om zich veilig te voelen. netflix

Kate Bush (63) woont dezer dagen op een klif – geen heuvel – in het zuiden van Engeland. De zangeres leeft ­teruggetrokken, maar afgelopen weekend liet ze toch kort van zich horen via haar ­website. Haar single ‘Running up that hill’, uitgekomen in 1985, is opnieuw de Britse en Amerikaanse hitparades ­binnengerold – het stond dit weekend in beide landen al op nummer 8. Dat komt door het vierde seizoen van de razend populaire Netflix-reeks Stranger things. Daarin speelt het lied een cruciale rol. Het is niet alleen het lievelingsnummer van Max, in een sleutelscène redt het ook haar leven. ‘Dankzij de jonge fans die – net als ik! – van de serie houden, krijgt “Running up that hill” nu een nieuwe ­levensadem’, stelt Bush dankbaar.

Het is uitzonderlijk dat zo’n oud nummer zo hoog in de Amerikaanse en Britse hitparades terechtkomt. Volgens het blad ­Variety is zoiets zelfs na de dood van een beroemdheid ongezien. In 1992 schoot ‘Bohemian Rhapsody’ van Queen al eens naar nummer 2, nadat het in de film Wayne’s world was opgedoken. In 2020 werd ‘Dreams’ van Fleetwood Mac plots weer ­populair dankzij een stroom aan memes op Tiktok, maar dat nummer strandde toen op nummer 12.

Dat het net met ‘Running up that hill’ gebeurt, is geen toeval. Ja, het vierde seizoen van Stranger things is een ongezien succes voor Netflix. In het openingsweekend sloeg de nostalgische ­tiener­horrorreeks het kijkcijfer­record van Bridgerton 2 aan diggelen. De serie zou, volgens Netflix althans, dat weekend al 287 miljoen uren gestreamd zijn. Verwacht wordt dat die ook het kijk­cijferrecord van Squid game naar de vuilnisbak zal verwijzen. Stranger things is de Harry Potter van tieners van nu. Toch speelt er meer dan alleen de populariteit van de reeks.

Sinds vrijdag krijg je op Tiktok het éne filmpje na het andere te zien met ‘Running up that hill’: van parodieën uit Stranger things over Kate Bush-bio’s tot analyses van het nummer

   • ‘Rumours’ is na 43 jaar nog steeds een hit

Zorgvuldig gekozen

Bij een goede tienerreeks hoort een flinke scheut nostalgie. Tweelingbroers Matt en Ross Duffer, de bedenkers van Stranger things, hebben er nooit een geheim van gemaakt dat de reeks doordrongen is van popcultuurinvloeden uit hun eigen kindertijd en jeugd. De serie spreekt niet alleen de huidige ­generatie tieners aan, maar ook zij die opgroeiden in de jaren tachtig en negentig en hun hart willen ophalen aan herinneringen aan die oude platen, auto’s of films, aan de cassettes, walkietalkies en walkmans uit Stranger things. De reeks ademt heimwee naar eenvoudigere, analoge tijden. Tijden zonder sociale media. Er is geen beter middel dan muziek om dat gevoel van weemoed naar verloren dagen op te wekken.

Daarom was popmuziek uit de seventies en eighties, ook minder evidente, van meet af aan een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht van Stranger things. Goed gezien van de Duffer-broers, maar het idee is niet nieuw: in 1988 deed ‘With a little help from my friends’ (de versie van Joe Cocker uit 1968) hetzelfde voor de iconische tienerreeks The wonder years.

Kate Bush bracht het nummer uit in 1985. getty

Bovendien is ‘Running up that hill’ niet zomaar een nummer dat dit seizoen voorbijvliegt. Het is plotbepalend en is in de reeks geschreven met de bedoeling viraal te gaan. Het liedje is zorgvuldig ge­kozen door music supervisor Nora ­Felder. Zij vertelt aan Variety hoe ze van de Duffer-broers de opdracht kreeg een nummer te zoeken dat ‘de intense emoties’ van Max zou kunnen vatten. Behalve de ‘diepe akkoorden’, was het de tekst die Felder aansprak. Zo zingt Bush ‘And if I only could,/I’d make a deal with God,/And I’d get him to swap our ­places’. ‘Ik lees die “deal with god” als een metafoor voor de wanhopige roep van Max om liefde, op een moment dat ze zich pijnlijk eenzaam voelt’, zegt Felder.

Bush, die zelden de toestemming geeft om haar muziek te gebruiken in films en series, bleek een fan van Stranger things, maar ze geraakte pas echt overtuigd nadat ze het script gelezen had. Omdat het nummer zo vaak voorkomt in de serie – nadat het haar leven gered heeft, blijft Max er via haar walkman naar luisteren om zich veilig te voelen – duurden de onderhandelingen langer dan normaal, jaren zelfs. Niemand weet hoeveel Bush uiteindelijk gekregen heeft voor de rechten op het nummer.

   • De postenpakker | Stranger things: horrorspektakel op speed

Met wat hulp van Tiktok

Tussen het derde en het vierde seizoen van Stranger things ligt een pandemie die ook de tv-wereld flink door elkaar geschud heeft. Tiktok is tijdens die periode uitgegroeid tot het populairste sociale medium bij jongeren. Wat Generatie Z en tieners op Tiktok doen en hoe ze televisie kijken, is onlosmakelijk met elkaar verbonden geraakt. Tiktok-creators knippen fragmenten uit tv-programma’s om er memes van te maken. De ­scène waarin Max op het nippertje door Kate Bush’ ‘deal with god’ ­gered wordt, lijkt bijna geschreven om op Tiktok viraal te gaan. Dat ­gebeurde ook. Sinds vrijdag krijg je er het ene na het andere filmpje te zien met ‘Running up that hill’ als soundtrack: van parodieën op de bewuste scène over korte Kate Bush-bio’s en analyses van het nummer tot meisjes die vier foto’s van zichzelf posten, één uit elk jaar waarin een seizoen van Stranger things uitkwam. Je ziet ze opgroeien.

Tiktok zette een turbo op de revival van een love song die Bush, nu 63, uitbracht toen ze 27 was. Over een man en vrouw die van plaats willen wisselen om elkaar en hun relatie beter te begrijpen. Maar tijden veranderen, contexten ook. Zeker op Tiktok is alles – ook kunst – van iedereen. ‘Running up that hill’ is vanaf nu voor deze nieuwe generatie tieners onlosmakelijk verbonden met horror en ­tienerangst. So it goes.

Stranger things, alles tot en met seizoen 4 - deel 1 is te zien op Netflix; deel 2 komt op 1 juli uit

Correctie. In een eerdere versie van dit artikel stond foutief dat Bush ‘Running up that hill’ op haar negentiende schreef.

Nog nummers die een revival kenden

 ‘Love and marriage’ van Frank Sinatra uit 1955 – in Married ... with children (vanaf 1987).

 ‘Stuck in the middle with you’ van Stealers Wheel uit 1972 – in Reservoir dogs (1992).

  ‘You never can tell’ van Chuck Berry uit 1977 – in Pulp fiction (1994).

 ‘Surf rider’ van The Lively Ones uit 1963 – in Pulp ­fiction.

 ‘Tiny dancer’ van Elton John uit 1971 – in Almost famous (2000).

 ‘Lady Marmalade’ van ­Labelle uit 1974 – in Moulin rouge (2001).

 ‘Bang bang (my baby shot me down)’ van Nancy Sinatra uit 1966 – in Kill Bill, vol 1 (2003).

 ‘The final countdown’ van Europe uit 1986 – in ­Guardians of the galaxy (2014).

(jst, vdr)

Niet te missen


LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen