Podcasttips | Toen België nog het wilde westen voor spermadonatie was

Een gloednieuwe podcast van De Standaard duikt in de geheime geschiedenis van de spermabank in ons land. Deliver us from Ervil heeft dan weer alle ingrediënten van een verslavende reeks: moord, sektes en polygamie. Liever een inspirerend interview? Luister dan naar Aljudhur.

Het gebeurt niet elke dag dat een hiphopplaat de Letterenbijlage inspireert. Maar wanneer Kendrick Lamar spreekt, dan luisteren de literati. Lamars vijfde studioalbum, Mr. Morale & The Big Steppers, laat zich alweer als een boek lezen. Muziekjournalist Nick De Leu legt in cultuurpodcast Radaruit waarom.

Beluister Radar >

En we hebben nog heugelijk nieuws: woensdag losten we bij De Standaard een nieuwe podcastreeks. Via onze podcastapp kan je nu al alle afleveringen van Zaad zonder naam beluisteren. Op de andere podcastplatformen verschijnen de volgende drie afleveringen week na week.



Podcasttips | Toen België nog het wilde westen voor spermadonatie was
Dokter Harry Van Der Pas doet zijn verhaal in de eerste aflevering.  Foto:  De Standaard

1. ‘Zaad zonder naam’ reist swingend langs de spermabank

In de jaren 60 en 70 opereerde de spermabank in het grootste geheim. Donorinseminatie was een groot taboe. Historica Tinne Claes (30) beet zich vast in het onderwerp en was er net op tijd bij om de verhalen van de vergetelheid te redden. Ze sprak honderden betrokkenen, van ouders en dokters tot de kinderen zelf. ‘Door de tijd heen is de visie op hoe we omgaan met donorinseminatie sterk veranderd’, zei ze aan De Standaard bij het verschijnen van haar boek Zaad zonder naam.

Dat boek werd een gelijknamige podcast, maar verwacht geen brave ‘verpodcasting’. Daarvoor is maker Wederik De Backer veel te avontuurlijk ingesteld. Op de zwierige tonen van muzikant Tim Liebaert laat hij dokter Harry Van Der Pas in de eerste aflevering vertellen hoe hij brave kerkgangers opdroeg om te masturberen in een potje. Met de hulp van de veeartsenij liet hij het sperma invriezen.

Elke aflevering van de vierdelige podcast vertelt het verhaal van één betrokken partij: dokter, moeder, donor en donorkind.

Beluister ‘Zaad zonder naam’ >

Podcasttips | Toen België nog het wilde westen voor spermadonatie was
Fundamentalistische mormonen zorgen voor verslavend luistervoer.  Foto:  Novel/Iheartmedia

2. Moord, sektes en polygamie: ‘Deliver us from Ervil’ heeft het allemaal

In november 2019 werden in het noorden van Mexico negen vrouwen en kinderen koelbloedig vermoord door een drugskartel. De slachtpartij in La Mora joeg een golf van angst door de lokale gemeenschap. Volgens persagentschap Reuters trokken 150 bewoners weg naar veiliger oorden. Sommigen gingen naar de Amerikaanse staat Utah, anderen naar het nabijgelegen Colonia Lebaron. Wat ze allemaal gemeen hebben is hun mormoons geloof, al gaat het dan eerder om een sektarische aftakking.

Hoe zijn fundamentalistische mormonen in de greep geraakt van bloederig drugsgeweld? Die vraag stuwt de 12-delige podcast Deliver us from Ervil vooruit. Journalist Jesse Hyde neemt je in de eerste aflevering mee naar een woestijndorp in de jaren 50, vol harde werkers en polygamisten. Colonia Lebaron begon als utopie, maar een broedermoord aan de top opent een spiraal van geweld.

Jesse Hyde heeft een aparte ingang tot de gemeenschap: hij groeide zelf op in de mormoonse kerk. Met zijn kennis over de geschriften won hij het vertrouwen van de bewoners. Zijn journalistiek curriculum bij o.a. Vanity Fair en Rolling Stone verraadt dan weer een interesse in misdaad en sektes. Het maakt van hem de juiste man op de juiste plaats, maar het beïnvloedt ook zijn voice-over. Die klinkt dreigend, doorspekt met Amerikaans religieus taalgebruik. Een voorbeeld:

He simply pressed on, wandering through the darkness. And it was darkness that was now spreading out from Colonia Lebaron and heading across Mexico falling across the Baja coast.

Ja, het klinkt soms wat much, maar Hyde is gelukkig ook een begenadigd verteller. Geholpen door sterke getuigenissen en een sfeervolle soundtrack, gidst hij de luisteraar door een intrigerende en vaak bizarre geschiedenis. Best verslavend, al is het nog afwachten of hij dat ook 12 afleveringen lang volhoudt.

Beluister ‘Deliver us from Ervil’ >

Podcasttips | Toen België nog het wilde westen voor spermadonatie was
Saïda El Bajaj (links) en huisarts Farida Lamkanfi (rechts).  Foto:  Bruzz/Darna

3. Marokkaanse Belgen aan het woord in ‘Aljudhur’

Dertiger Saïda El Bajaj hoopt met haar podcast Aljudhurvooral mensen te inspireren. In opdracht van Bruzz en het Vlaams-Marokkaans cultuurhuis Darna spreekt ze met bekende Belgen met Marokkaanse roots. Aljudhur betekent in het Arabisch ‘geworteld’ of ‘roots’. Het zijn vaak succesverhalen van mensen die al een hele weg hebben afgelegd, zoals diabetesarts Farida Lamkanfi. Dat wil niet zeggen dat ze geen obstakels hebben moeten overwinnen. Als het van haar school afhing, was Lamkanfi toerisme gaan studeren. Als kind had ze ook last van pesters.

De interviews, met onder meer Yassine Boubout, Fikry El Azzouzi en Zohra Aït Fath, zijn vrij gemoedelijk van aard. El Bajaj ondervraagt niet zo scherp als Friedl Lesage op Radio 1, maar ze delen wel een interesse voor het levensbeschouwelijk gesprek. Als luisteraar hoop je daar altijd wat wijsheid van mee te pikken. Dat is hier niet anders.

Beluister ‘Aljudhur’ >

P.S. Vorige week beloofde ik een uitgebreide recensie van Zo geboren, een nieuwe podcast op VRT Nu. Ik sprak voor mijn beurt, want na de eerste vier afleveringen bleef ik wat op mijn honger zitten. De makers zijn van plan om nog twee afleveringen te maken. Die wacht ik dan liever af vooraleer ik finaal mijn oordeel vel.

Heb je zelf nog een podcasttip? Mail me op podcasttips@standaard.be

Als je deze tips op je smartphone leest, openen de afleveringen rechtstreeks in de podcast-app van De Standaard. Zo kun je ze meteen beluisteren. Alle tips die in deze nieuwsbrief staan, vind je in de app ook onder de knop ‘Ontdekken’. Heb je de app nog niet? Download hem hier.