camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

 rechtsstaat

Polen geeft toe voor miljarden uit herstelfonds

Polen en de Europese Commissie begraven de strijdbijl over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Met de oorlog in Oekraïne komt dit hen goed uit.

vrijdag 27 mei 2022 om 14.07 uur

Pro-Europese demonstranten betogen in Warschau bij het hooggerechtshof, waarvan ze de werking op de korrel nemen.   afp

Het Poolse parlement keurde donderdagavond een wet goed die een kruis maakt over de omstreden tuchtkamer die rechters kan ontslaan, financieel kan straffen of zelfs strafrechtelijk kan vervolgen. Volgens critici en de Europese Commissie was die bedoeld om komaf te maken met rechters die niet in de pas lopen van de regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid. De Commissie stapte zelfs naar het Europees Hof van Justitie, dat Polen vorig jaar opdroeg de werking van de tuchtkamer op te schorten. Toen Warschau geen gehoor gaf aan dat arrest, veroordeelde het Hof Polen zelfs tot het betalen van een boete van 1 miljoen euro per dag.

Binnen de Commissie buigen juristen zich nu over de wetswijziging, die er ook in voorziet dat rechters opnieuw geïnstalleerd kunnen worden die door de tuchtkamer gesanctioneerd waren. Maar dat het de goede richting uitgaat, blijkt uit het feit dat Commissievoorzitter Ursula von der Leyen van plan is donderdag naar Warschau af te reizen. Dat zou betekenen dat niets nog de uitbetaling in de weg staat van de 58 miljard euro aan giften en leningen uit het corona-herstelfonds waar Polen recht op heeft. Alleen oponthoud in de procedure lijkt een deal nog te kunnen vertragen: de Senaat moet zich erover buigen, en daar heeft de regering geen meerderheid.

De Poolse premier Mateusz Morawiecki gaf indirect toe dat zijn regering toegaf aan de Commissie om groen licht te krijgen voor haar herstelplan: ‘Polen verdient dit geld gewoon. En met de oorlog in Oekraïne, heeft Polen dit geld meer dan ooit nodig’, verklaarde hij woensdag aan een krant.

In Polen kwam er direct kritiek op de nieuwe wet en de positieve houding van de Commissie. ‘De Commissie offert de kwestie van de rechtsstaat op op het altaar van politieke overwegingen. Dat vormt een groot probleem’, zei Krystian Markiewicz van de organisatie Iustitia, die Poolse rechters vertegenwoordigt. ‘Als het zo voortgaat, hebben we binnenkort rechtsstatelijke normen die Hongarije en Turkije waardig zijn.’

Met politieke overwegingen doelt Markiewicz op het feit dat een akkoord tussen de Commissie en Polen meer dan welkom is nu de oorlog in buurland Oekraïne woedt. Polen speelt daarbij een cruciale rol: het neemt niet alleen veel vluchtelingen op, het fungeert ook als hub voor de levering van wapens van Europese legers aan Oekraïne.