camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

analyse tv-serie

Twee jongens die verliefd worden? Echt iets voor meisjes

Heartstopper doet de harten van kijkers en critici sneller slaan. Als een frisse wind waaien films en series over jongensliefde door de streamingdiensten. Met dank aan vrouwelijke fans.

donderdag 12 mei 2022 om 3.25 uur

Heartstopper: een zonnig portret van jonge homoliefde werkt anno 2022 nog altijd verademend. netflix

Heartstopper, een schattig Engels reeksje, is ­momenteel een van de meest ­opmerkelijke successen op Netflix. ‘Je kijkt er echt met hartjesogen naar’, zegt Elien Valcke (29). De vrijwillige recensente bij Geekster.be is helemaal ver­tederd door Heartstopper. In acht afleveringen zag ze de liefde ontluiken tussen de fictieve tieners Charlie en Nick. Hun romance veroverde eerst wereldwijd harten als webcomic en oogst nu applaus als ­televisiereeks. Want ook de critici vallen als een blok voor Heartstopper. Op reviewsite ­Rotten Tomatoes prijkt een zeldzame score van 100 procent. Een zonnig portret van jonge homoliefde werkt anno 2022 dus nog altijd verademend.

Fangirls

De voorbije jaren zagen we ­jongens op tv wel vaker verliefd worden op elkaar – denk maar aan Love, victor op Disney+ en ­Genera+ion op HBO Max/Streamz. Netflix maakte er zelfs al een koningskwestie van: in Young royals bloeit de nukkige prins Wilhelm van Zweden helemaal open bij klas­genoot Simon. Net als Elien ­kregen heel wat meisjes daar hartjes van in de ogen.

Op Twitter, waar Heartstopper even de meest besproken reeks van het moment was, wordt ‘Wilmon’ vaak in één adem genoemd met ‘Narlie’. Dat zijn de ship ­names die fans geven aan re­spectievelijk Wilhelm en Simon, en Nick en Charlie. Shipping is jargon voor het aanbidden van fictieve koppels en hoewel er vaak smalend over wordt gedaan, is het een fundamenteel onderdeel van de fan­ervaring.

‘Als witte vrouw ken ik mijn verhaal. Dan dompel ik me met een tv-serie of een boek liever onder in een ervaring die niet de mijne is’ Bo Mathys 

De populairste ships zijn vaak man op man (m/m). U kent Harry Styles en Louis Tomlinson allicht als ex-leden van One Direction, maar voor sommige fans zijn de boybandleden een passioneel verliefd stel. In fanfictie be­leven ze de wildste avonturen, van zachte romantiek tot pikantere stuff.

Netflix en co. lijken nu dus ontdekt te hebben wat fangirls al veel langer wisten: vrouwen hebben een grote belangstelling voor de jongensliefde. Academicus Frederik Dhaenens voert aan de UGent onderzoek naar lgbti-representatie in populaire cultuur en herkent twee scharniermomenten. Er was Call me by your name, de cultroman van André Aciman die met Timothée Cha­lamet en Armie Hammer in de hoofdrol een bioscoophit werd. Maar nog opmerkelijker was het succes van het Noorse tienerfenomeen Skam. Het derde seizoen van die tv-reeks werd volledig verteld vanuit het perspectief van Isak die zijn seksualiteit onder ogen kwam. Zijn romance met Even ­begeesterde wereldwijd ­tienermeisjes. Over heel Europa volgden remakes. Bij ons werd dat WTFock, waarin Isak Robbe werd.

‘Gays zijn zo cute

‘Die successen hebben aangetoond dat homoromantiek niet gedoemd is tot een nevenplot’, zegt Dhaenens. ‘Wel integendeel.’ Hij heeft wel enkele bedenkingen bij het applaus. ‘Toen ik na een vertoning van Call me by your ­name de zaal uitliep, hoorde ik een meisje zeggen: “Gays zijn zo cute.” Dat is natuurlijk ook een veralgemening.’ Maar die heeft uitlopers naar de straat. Jonge ­homo’s die in het openbaar affectie voor elkaar tonen, worden weleens overladen met complimenten door vrouwen die hen van haar noch pluim kennen. ‘Homo’s zijn geen entertainment’, waarschuwt Dhaenens.

Representatie

Het noorse Skam: een scharniermoment. rr

Heartstopper vindt gelukkig de juiste balans. Nick en Charlie leven in een pastelkleurige wereld, maar net als in de realiteit loeren bullebakken om de hoek en volgt een onzekere zoektocht naar seksuele identiteit.

Online delen volwassen mannen hun ontroering bij het zien van de tienerromance die hen in het echte leven ontzegd werd. Maar vanwaar die vrouwelijke fascinatie? Volgens scifiauteur Joanna Russ heeft het niets te maken met homo’s, maar alles met de vrouwelijke seksualiteit. Ze dompelde zich onder in Star trek-fanfictie. Daarin verkennen machokapitein Kirk en koele kikker Spock geregeld elkaars zachte kant. De personages vormen ­volgens haar een canvas waarop de lezeressen hun fantasie bot­vieren. Zonder vrouw in het spel ontsnappen ze aan ingewikkelde man-vrouwverhoudingen en is er ook geen sprake van vrouwelijke onderdrukking. Zo bekeken zijn ingebeelde relaties tussen mannen gelijkwaardiger en dus aantrekkelijker.

‘De jongens in Heartstopper treden met hun gevoelens naar buiten’, voegt fan Elien Valcke daar nog aan toe. ‘Die zachtere mannelijkheid spreekt me wel aan.’ Toch is zwijmelen bij Nick en Charlie maar een van de vele redenen waarom de reeks zoveel enthousiasme opwekt. Alle vrouwen die we voor dit artikel spraken, haalden aan dat ze blij waren met een ­bredere lgbti-representatie op het kleine scherm. Sommigen herkenden zich ook in de biseksuele zoektocht van Nick.

Anderen, zoals de 24-jarige Bo Mathys, hebben het wel gezien met de klassieke heteroromantiek. ‘Ik houd van liefdesverhalen, in boeken en op tv, maar als witte vrouw ken ik mijn verhaal. Dan dompel ik me liever onder in een ervaring die niet de mijne is.’ Dat fans op Tiktok dwepen met de ‘knappe acteurs’, vond ze dubbel. ‘Ik voel me eerder een grote zus. Ik keek naar die jongens en dacht: ik ben zo fier op jullie.’

Aanvulling (12/05/2022): Genera+ion valt in Vlaanderen te bekijken op Streamz.

 

Big in Japan (en heel Oost-Azië)

In Oost-Azië is de jongensliefde al lang een escapistisch pleziertje voor vrouwen. ‘Boys love’ (vaak afgekort als BL) begon als manganiche in de jaren 70 en is intussen uitgegroeid tot een industrie van strips, tekenfilms, videogames, hoorspelen en tv-drama’s. Voor dat laatste is Thailand de hofleverancier geworden. ‘Wai series’, zoals het genre lokaal heet, zijn ook erg populair in China, Indonesië, Japan en Zuid-Korea.

De zoetsappige verhalen hebben meestal weinig voeling met de realiteit. De vrouwelijke fans moeten in de eerste plaats kunnen wegdromen bij de romantiek tussen twee knappe jongens. Mogelijk ontsnappen ze zo even aan de conservatieve gendernormen die de samenleving hen opdringt. Lokale lgbti-activisten ijveren voor een realistischere weergave, maar de liefde tussen twee personages van hetzelfde geslacht hebben hun zichtbaarheid wel verhoogd. (mdm)

Niet te missen

LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen