Londense trader zette honderden miljarden op het spel
  Foto:  belgaimage

De Londense vestiging van Citigroup heeft een vergissing opgebiecht die kortstondig honderden miljarden euro op het spel had gezet.

Minstens één trader van de Citigroup-marktenzaal in Londen kan de bonus voor dit jaar waarschijnlijk op zijn of haar buik schrijven. De Amerikaanse bank maakte de identiteit van de boosdoener niet bekend, maar bevestigde wel dat een ‘fout bij het invoeren van een transactie’ aan de basis lag van de plotse koersval die gisteren de Europese beurzen trof. Daarmee werd opheldering verschaft over een raadselachtige koersbeweging.

Gisteren om 9.54 uur tuimelde de Bel20 eensklaps van 4.067 punten naar 3.891 punten. Een daling van ruim 4 procent, zonder enige aanleiding. In Zweden gebeurde hetzelfde, maar nog iets heftiger. Daar ging de beursindex in enkele minuten met 7 procent onderuit. Honderden miljarden euro leken in rook op te gaan, maar na enkele minuten herstelde de koers weer even snel.

‘Mijn eerste reflex was: er is iets in Rusland of Oekraïne gebeurd’, zegt Tom Simonts, financieel econoom en marktenspecialist bij KBC. ‘Ofwel heeft een ECB-bankier iets heel spectaculairs verklaard. Maar toen na enkele minuten duidelijk werd dat er helemaal geen koersgevoelig nieuws was, bleek dat er ergens iets fout gegaan was’.

Fouten

Zo’n plotse koersval met dito herstel wordt een flash crash genoemd. Het is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt. Net zoals gisteren liggen er vaak menselijke fouten aan ten grondslag. In de beurswereld heet dat het fat finger-syndroom. Handelaars met dikke vingers slaan al eens een verkeerde toets aan, is de veronderstelling. De mea culpa van Citi lijkt erop te wijzen dat het ook dit keer om zo’n menselijke fout ging.

Dat zo’n simpele fout zulke vergaande gevolgen heeft, komt volgens Simonts door de algoritmes die grote delen van de markt sturen. Die wiskundige formules zijn zo ontworpen dat ze anomalieën detecteren, zoals een onverwacht groot handelsvolume voor een bepaald aandeel, of zelfs trending topics op Twitter. ‘Die algoritmes pikken zo’n verkeerde trade snel op en gaan ermee aan de slag. Vaak maken ze zichzelf zot: ze reageren op gevolgen van gevolgen. Maar zodra duidelijk is dat er geen echte aanleiding is, wordt de fout ook weer snel gecorrigeerd’.

Er zijn verschillende manieren waarop zo’n fout gemaakt kan worden, legt Simonts uit. Als bijvoorbeeld een fors order wordt ingegeven voor een aandeel dat maar een paar cent waard is, kan het flink fout gaan als een verkeerde code wordt ingetikt en per ongeluk een veel duurder aandeel wordt gekocht. Soms wordt ook een verkooporder ingegeven als eigenlijk een aankooporder wordt bedoeld. Op zich kleine foutjes, maar als ze betrekking hebben op bijvoorbeeld opties kunnen de effecten groot zijn. Dergelijke afgeleide producten werken immers met een hefboom.

Pijnlijk

Voor Citigroup is de kwestie extra pijnlijk, omdat de bank twee jaar geleden per ongeluk 893 miljoen dollar van haar eigen geld overmaakte naar geldschieters van het cosmeticabedrijf Revlon. Toen de bank die fout probeerde recht te zetten, weigerden sommigen van de ontvangers het geld te retourneren. Een rechtszaak volgde, waarbij de bank in het zand beet.

Nasdaq, de eigenaar van de beurs van Stockholm, benadrukte gisteren dat er geen transacties zullen worden geannuleerd. ‘Het is heel duidelijk dat de oorzaak van deze marktbeweging te vinden is in een zeer omvangrijke transactie door een marktparticipant’, aldus het beursbedrijf.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig