Europees akkoord over strengere regels voor Google en Meta
Themabeeld.  Foto:  Shutterstock

De grote internetbedrijven zoals Meta en Google zullen zich in Europa moeten houden aan nieuwe en strenge regels, of aankijken tegen hoge boetes. Onderhandelaars hebben zaterdagochtend, na een marathonvergadering van zestien uur, een akkoord bereikt over de Digital Services Act.

De Digital Services Act (DSA) legt grote internetplatforms een reeks nieuwe verplichtingen op. De nadruk lag op het weren van illegale inhoud en van illegale producten op het internet. Maar het Europees Parlement heeft in januari een tekst goedgekeurd die flink afwijkt van de oorspronkelijke versie van de Europese Commissie. Zo voegde het Parlement beperkingen toe aan gepersonaliseerde reclame gebaseerd op gevoelige informatie zoals ras, geaardheid en politieke voorkeur.

Die strenge nieuwe bepalingen lijken het te hebben gehaald tijdens het ultieme overleg van vrijdag, dat diep de nacht in ging. Al waren er zaterdagochtend nog heel wat vraagtekens, over wat er precies is afgeklopt.

De onderhandelingen vonden onder aansturing van Frankrijk, dat nog tot de zomer de Europese ministerraden voorzit, plaats in een razend tempo. Het was een trofee die Parijs nog per se wilde binnenhalen voor het einde van het mandaat van president Emmanuel Macron. De laatste onderhandelingsfase duurde zestien uur.

Haatzaaiende taal

De kern van de DSA is dat illegale inhoud, zoals haatzaaiende taal, sneller van het internet wordt verwijderd. Ook schadelijke desinformatie, oorlogspropaganda en de verkoop van namaakproducten moet volgens de wet sneller in de kiem worden gesmoord. Het basisprincipe is: wat offline illegaal is, moet ook online illegaal zijn, zo benadrukte Europees commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager op Twitter. Maar voorvechters van de vrije meningsuiting vrezen dat de grote internetplatforms door de nieuwe regels gedwongen worden om overdreven streng te modereren.

De internetreuzen als Meta zullen bovendien inspectie moeten toelaten van de algoritmes die bepalen, welke berichten een gebruiken van Facebook of Instagram te zien krijgt.

Er komt ook een verbod op zogenoemde ‘dark patterns’, dat zijn manipulatietechnieken waarmee internetbedrijven soms proberen mensen tot bepaalde voor henzelf nadelige keuzes te verleiden. Dat gaat onder meer om misleidende pop-up berichten die mensen aanzetten om ‘ja’ te klikken op het gebruik van alle cookies, terwijl andere keuzes moeilijker te vinden zijn.

De nieuwe regels zijn strenger voor de grootste platforms, met minstens 45 miljoen gebruikers. Kleinere organisaties ontsnappen aan een aantal van de bepalingen of krijgen meer tijd om ze in de praktijk te brengen.

Historisch akkoord

De DSA is een Europese verordening die rechtstreeks van kracht wordt in de Europese lidstaten. Dat zal naar verwachting in 2024 zijn. Bedrijven die de regels overtreden, riskeren een boete die kan oplopen tot zes procent van hun wereldwijde omzetten. Overtreden ze vaker de regels, dan kan dat leiden tot een verbod tot opereren binnen de Europese Unie.

EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak na afloop van een historisch akkoord. ‘Onze nieuwe regels zullen online gebruikers beschermen, de vrijheid van meningsuiting waarborgen en nieuwe kansen scheppen voor bedrijven’, sprak ze op Twitter. ‘Het is een sterk signaal aan mensen, bedrijven en landen wereldwijd.’

In een eerste reactie zegt Google dat de details van de wetgeving belangrijk worden. ‘Wij kijken uit naar de samenwerking met beleidsmakers om de resterende technische details in orde te brengen, zodat de wet voor iedereen werkt’, aldus het internetbedrijf.

Het akkoord moet nog worden bevestigd door het Europees Parlement en de EU-lidstaten. Samen met de Digital Markets Act (DMA), waarover vorige maand al een akkoord werd bereikt, zal de DSA bepalen hoe het internet er de komende jaren zal uitzien.

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig