Internationaal Energieagentschap vindt Belgische maximumprijzen voor benzine ‘nutteloos’
  Foto: Christophe De Muynck 

België zou het systeem van de maximumprijzen voor motorbrandstoffen best zo snel mogelijk afschaffen. Dat adviseert het Internationaal Energieagentschap (IEA) in een doorlichting van het Belgische energiebeleid.

Het huidige systeem, waarbij de overheid de maximumprijzen voor onder meer benzine en diesel bepaalt, hindert de concurrentie en de introductie van hernieuwbare brandstoffen, schrijft het IEA in zijn uitgebreide en kritische doorlichting. Daarom zou er best zo snel mogelijk een streep doorgehaald worden.

De maximumprijzen worden bepaald voor motorbrandstoffen, maar ook voor stookolie, kerosine, propaan en LPG (behalve als die verkocht wordt in flessen). In de meeste lidstaten van de IEA heeft de overheid al lang geleden haar handen afgetrokken van de prijsvorming op de brandstofmarkt. ‘Dat resulteerde in een dynamische markt voor motorbrandstoffen, zonder negatieve impact voor consumenten’, aldus het IEA.

Het systeem van maximumprijzen veroorzaakt administratieve kosten voor zowel de overheid als de oliebedrijven, terwijl er geen duidelijke voordelen zijn. Het IEA stelt vast dat de dieselprijs in België tot de hoogste van de IEA-lidstaten behoort.

Te afhankelijk van fossiele brandstoffen

Een nadeel is verder nog dat het systeem een ‘potentiële barrière opwerpt’ voor de doorbraak van duurzame biobrandstoffen, omdat daarvoor een referentieprijs ontbreekt. Het is niet de eerste keer dat de IEA de afschaffing van de maximumprijzen bepleit. Dat gebeurde ook al in de doorlichtingen die in 2016 en 2013 werden doorgevoerd. Ook de sector zelf is voorstander van een vrije prijsvorming. Onlangs nog bleek dat het systeem van maximumprijzen de tankstations dwong om brandstoffen met verlies te verkopen, hoewel ook dat door de wet verboden is.

Het IEA is in zijn uitgebreide rapport tamelijk kritisch over het Belgische energiebeleid. ‘Hoewel er successen geboekt zijn in de energietransitie, blijft België zeer afhankelijk van fossiele brandstoffen. De vraag ernaar zal volgens de overheid blijven stijgen tot minstens 2030. Alle sectoren hebben nog heel wat werk voor de boeg om de doelstellingen voor hernieuwbare energieconsumptie en emissiereductie te halen’, schrijft IEA-topman Fatih Birol in zijn voorwoord.

Nationale doelstellingen aanpassen

Het rapport bevat tientallen aanbevelingen, waarvan de afschaffing van de maximumprijzen voor fossiele brandstoffen er maar een is. België moet vooral dringend werk maken van een aanpassing van de nationale doelstellingen, omdat de Europese Unie de klimaatambitie verscherpt heeft naar een uitstootreductie van 55 procent in 2030.

Het IEA adviseert ook een hervorming van de energiesteun aan kwetsbare gezinnen, in de richting van een meer hernieuwbare energieconsumptie. Ook de belastingen op energie moeten onder handen worden genomen, onder meer door de elektriciteitsprijs te ontdoen van een massa heffingen en taksen.

Dat elektriciteit in België duur is, terwijl gas tot voor kort juist goedkoop was, hindert de energietransitie. Het IEA vindt ook dat de procedures voor infrastructuurwerken nu te zwaar zijn, wat traagheid in de hand werkt en de energietransitie afremt. Vooral de aansluiting van de tweede windmolenzone op de Noordzee mag geen vertraging opgelopen, waarschuwt het IEA.

Kama Beweegt: Stoken voor je leven

Je wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld je aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig