camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

pop

Wat als je bandnaam racistisch blijkt?

What’s in a name? Dat vroeg Eskimo Callboy zich af toen hun bandnaam onder vuur kwam te liggen. Vanavond spelen ze in Trix als Electric Callboy – en ze zijn niet de enigen die de afgelopen jaren zo’n switch moesten maken.

dinsdag 19 april 2022 om 3.25 uur

Electric Callboy, fka Eskimo Callboy. facebook/Eskimo Callboy

Een bandnaam kiezen is een van de belangrijkste beslissingen die een jonge groep moet nemen. Hij bepaalt mee de eerste indruk die luisteraars van je band krijgen, en dicteert voor een deel ook de visuele stijl van de groep. Vraag dat maar aan Alex Turner, die in 2011 in NME erkende dat het lollig opgevatte ‘Arctic Monkeys’ een ‘slechte naam was voor een serieuze band’. Of aan de Amerikaanse rockband Jimmy Eat World, die pas toen ze hun acroniem op shirts wilden drukken doorhadden dat ‘JEW’ niet overal even goed zou landen.

Omdat de machine vaak al op volle toeren draait, leidt dat zelden tot naamswijzigingen. Maar in sommige gevallen is er meer druk, zoals bij de Duitse metalcoreband Eskimo Callboy. Zij speelden in 2018 onder die naam op Graspop, maar bij hun twee uitverkochte concerten in Trix deze week prijkt Electric Callboy op de affiche.

Gilla Band, fka Girl Band. facebook/Gilla Band

Die naam werd vorige maand bekendgemaakt met een Youtube-video. ‘Toen we de vorige naam verzonnen, bedoelden we er niets slechts mee: in Duitsland is “Eskimo” een gewoon woord. Maar doordat onze single “Hypa hypa” een internationaal succes werd, kregen we steeds meer reacties uit de VS en Canada waaruit bleek dat die term niet oké was.’ De band liet zich adviseren door een professor Groenlandstudies en het Alaska Native Language Center, en leerde dat ‘Eskimo’ een racistisch beladen term is voor de Inuit en Joepiks. Hij werd bedacht door hun kolonisatoren, en houdt mee het stereotype in stand van een vrolijk, maar weinig ontwikkeld volk.

‘Artistieke vrijheid stopt wanneer je mensen begint uit te sluiten’ Kevin Ratajczak  

‘Er was ook externe druk’, geeft frontman Kevin Ratajczak toe aan de telefoon. ‘Een Canadese tourpromotor wou ons label blacklisten en een grote Canadese band weigerde de affiche met ons te delen. Maar voor ons was het ook een kwestie van ons uitspreken tegen racisme en discriminatie: wij wilden dat woord niet verder helpen te verspreiden. Artistieke vrijheid stopt wanneer je mensen begint uit te sluiten.’

Black Lives Matter

Electric Callboy is niet de eerste band die een politiek incorrecte naam aanpast onder druk. In 2016 kwam de rockband Viet Cong onder vuur, omdat het idee van vier blanke Canadezen die zich doodleuk vernoemden naar een Vietnamese guerrillabeweging met duizenden doden op haar geweten ongepast was. Gitarist Scott Munro zei daarover in Focus Knack dat het ‘vooral de persoonlijke ontmoetingen met slachtoffers van de Vietcong waren die ons met de neus op onze miskleun hadden gedrukt’. Zanger Matt Flegel schreef de oorspronkelijke naamkeuze toe aan ‘jeugdige naïviteit en onwetendheid’.

Dat deden ook de Ierse noiserockers van Girl Band – een ironisch genaamd mannenkwartet – in 2021. ‘De voorbije jaren slaagden we er steeds moeilijker in om de naamkeuze uit te leggen’, klonk het toen zij vervelden tot Gilla Band. ‘We zijn ons bewust van een cultuur van niet-inclusiviteit tegenover vrouwen in de muziekindustrie. Misschien heeft een bandnaam die dat ironiseert daar geen goed effect op.’

Preoccupations, fka Viet Cong. facebook/Preoccupations

De grootste impact kwam de afgelopen jaren van de Black Lives Matter-beweging. Het inspireerde de witte punkband Black Futures om die term over te laten aan een subcampagne binnen BLM. Zij werden Never Not Nothing. Ook de countrybands Lady Antebellum en The Dixie Chicks borgen hun namen op uit steun aan die beweging. Hun namen verwezen oorspronkelijk nostalgisch naar de muzikale aspecten van de vooroorlogse periode in de VS. Maar toen de symbolen van de geconfedereerde staten, die destijds voor het behoud van slavernij streden, politiek gerecupereerd werden door de kliek rond Donald Trump, deden Lady A en The Chicks (zoals ze nu heten) daar afstand van.

British Sea Power werd eveneens ingehaald door een veranderende politieke context. De Britse rockgroep bedacht haar naam twintig jaar geleden met enige ironie: de indrukwekkende Britse zeemacht werd herleid tot de naam van een bandje. ‘Nu een bepaald soort nationalisme weer aan populariteit wint, willen we niet langer het risico lopen om daarmee verward te worden’, schreef de band die nu Sea Power heet in 2021 in een essay voor The Guardian. ‘Toen nationalisten die nog nooit naar ons geluisterd hadden ineens voor het behoud van die naam begonnen te pleiten, beseften we dat het de juiste keuze was.’

The Chicks, fka The Dixie Chicks. facebook/The Chicks

Ook Electric Callboy is blij met de wissel, zegt Ratajczak. ‘We waren lang bang dat mensen zouden afhaken, maar voor de fans maakt het blijkbaar niet zoveel uit: zij blijven ons steunen. Al blijven ze wel vragen naar de uitgebreide stock aan Eskimo Callboy-shirts die we nog liggen hebben. Die verkopen we met een fikse korting. Daardoor moeten we ook bij de merch-stand op onze concerten blijven uitleggen waarom die naam veranderd is. Ik denk dat dat het minste is wat we terug kunnen doen, nadat we die naam tien jaar gebruikt hebben.’

Electric Callboy, op 19/4 en 20/4 in Trix, Antwerpen.

Niet te missen

LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen