camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

enthousiasme

Spring een gat in de lucht!

Je ogen glanzen, de woorden stromen uit je mond: dat is wat enthousiasme met je doet. En de kracht van die levensvreugde valt niet onderschatten. ‘Als je altijd met beide voeten op de grond blijft, kun je toch niet van A naar B gaan?’

donderdag 31 maart 2022 om 3.25 uur

 Trui Chielens

Ik luister naar een jongen van in de twintig die enkele tafels verderop zit te vertellen: ‘Ik ben een jaar geleden met een silent reading club begonnen en het is een van de beste dingen die ik al gedaan heb! We ­lezen samen, in stilte, allemaal verzonken in een andere wereld.’ Hij zegt het allemaal met een brede glimlach en grote armgebaren. Althans, dat laatste beeld ik me erbij in, want echt goed kan ik hem niet zien. Maar toen ik zijn opgewonden stem hoorde, wist ik dat ik vertrokken was voor een halfuurtje afluisteren. Sommige verhalen zijn te goed om te missen. Hij gaat door: ‘Ik studeer nu handelsingenieur – vanuit praktische overwegingen – maar boeken hebben altijd een plaats in mijn leven ­gehad en die wordt de laatste jaren alleen maar groter. Ik besef nu dat lezen en verhalen delen veel belangrijker zijn dan een ­bedrijfswagen. Dat wordt mijn missie!’ Heerlijk vind ik zijn idealisme, en zo aanstekelijk: ik ben al meteen silent reading group aan het googelen.

Enkele weken later zit de enthousiaste stem nog steeds vers in mijn geheugen, ­samen met het besef hoe belangrijk het is om iets te hebben dat een vuur in je ontsteekt. Iets waarvoor je iedereen uit bed wilt sleuren omdat je het zo fantastisch vindt. Ook enthousiasteling Linde Merckpoel gelooft in de kracht van een goede portie geestdrift. ‘Enthousiasme is voor mij cruciaal. Ik ben nogal een alles-of-nietspersoon en ik vind het superbelangrijk om in alles wat ik doe enthousiast te zijn. Het is ook mijn graadmeter: als ik niet enthousiast word over iets, is het duidelijk dat ik het niet moet doen. Enthousiasme bedriegt nooit.’

Niet toevallig deelde Merckpoel enkele jaren geleden in het programma Winteruur dit citaat van Roald Dahl, uit Oom Oswald: ‘Ik begon me te realiseren hoe belangrijk het was in je leven ergens warm voor te kunnen lopen. Hij leerde me dat als je in iets geïnteresseerd bent, ongeacht wat het is, je er met al je krachten achteraan moet gaan. Omarm het met beide armen, vertroetel het, hou ervan en word er vooral hartstochtelijk over. Lauw is niet voldoende. Heet is ook niet goed. Roodgloeiend en hartstochtelijk is het enige.’

‘Als je je passies wilt ontdekken, helpt het om spontaner te leven. Kruip de volgende keer wél op het podium tijdens een karaoke-avond. En als je heel enthousiast wordt van belletje trek, doe dat dan gewoon!’ Johan Driessens  Auteur en ‘Chief Enthusiasm Officer’

‘Ik ben een grote Roald Dahl-fan, juist vanwege dat citaat’, vertelt Merckpoel. ‘Ik herlees het elk jaar op Roald Dahl-dag en iedere keer overvallen de woorden mij. De boodschap is zo ontwapenend: smijt je, zonder terughoudenheid. Doe niets half. Als je iets leuk vindt, moet je niet te veel nadenken, maar go go go! Met die ingesteldheid is Roald Dahl in het leven gedoken en het heeft hem op zoveel plaatsen gebracht. Want dat is wat enthousiasme doet: het maakt dat je nieuwe horizonten verkent.’

Waar het hart van vol is …

Dat enthousiasme zo spontaan naar boven komt, maakt het net moeilijk om te defi­niëren. Dat merkte ook Johan Driessens, auteur van Enthousiaster leven in 5 dagen en Chief Enthusiasm Officer van marketingbureau Oddball. ‘Toen ik onderzoek deed voor mijn boek, viel me op hoe weinig mensen kunnen antwoorden op de vraag “Wat is enthousiasme?”. Daarom begon ik na te denken over wat enthousiasme voor mij betekent. Ik kwam uit bij: een passie voor iets of iemand, die je deelt met anderen. Dat laatste is cruciaal: je moet het ­tegen iemand kunnen zeggen.’

Ook motivatiepsycholoog Maarten Vansteenkiste beschouwt enthousiasme vooral als een uiting van vreugde en motivatie: ‘Enthousiasme is een direct signaal van een onderliggende intrinsieke motivatie, van iets waaraan je zelf plezier beleeft. Dat kan zich verbaal manifesteren, wanneer je vol vuur over iets vertelt, maar ook niet-verbaal, in je gelaatsexpressie, je handbewegingen en je mimiek in het algemeen.’ De armgebaren die ik me vorige maand had ingebeeld, zaten er dus misschien niet ver naast.

Goesting boven kennis

‘Als ik niet enthousiast word over iets, is het duidelijk dat ik het niet moet doen. Enthousiasme bedriegt nooit’ Linde Merckpoel  Presentatrice en enthousiasteling

‘Wist je dat de Grieken geen overlijdens­berichten schreven? Ze stelden slechts één vraag als iemand stierf: “Leefde hij met passie?”’ Jeremy Piven laat die woorden terloops vallen in de film Serendipity, maar ze onderstrepen wel het belang van enthousiasme. Wanneer je een enthousiast leven leidt, raak je in een flow. Je kiest voor de dingen die jou vreugde schenken en gaat er helemaal in op. Het is ook een vorm van optimisme. ‘Enthousiasme wakkert een vuur aan en geeft meer zin in en aan het ­leven, met alles erop en eraan’, zegt ­lifecoach Nelieke Komen-Doorn. ‘Ook de moeilijke dingen gaan meer vanzelf, want je kunt tegenslagen beter aan, of je ziet ze zelfs niet meer als tegenslagen.’

Linde Merckpoel: ‘Ik voel me vooral een recipiënt’

Niet voor niets schreef natuurkundige en Nobelprijswinnaar Edward Appleton zijn ontdekkingen in de eerste plaats toe aan enthousiasme. ‘Enthousiasme is ­belangrijker dan professionele bekwaamheid’, zei hij zelfs. Hoe anders kun je de ­gedrevenheid vinden om jezelf grote doelen te stellen en de zelfdiscipline om die ook te halen? Ook in de sollicitatiegesprekken van aannemer Jansen the Building Company weegt enthousiasme zwaarder dan ervaring. ‘Wij vinden het vooral ­belangrijk dat onze werknemers de goesting hebben om dingen te ondernemen’, vertelt marketingmanager Kenneth ­Ramaekers. ‘Daarbij is een diploma niet onbelangrijk, maar het is geen absolute must. Mensen die geen voorkennis of ervaring hebben, maar ervoor willen gaan, leiden we gewoon op. En we merken dat ze minstens zo goed presteren.’

Enthousiasme is immers de beste leermeester. ‘Als je gepassioneerd bent over iets, spendeer je meer tijd eraan, bouw je kennis op en doe je het grondiger’, bevestigt Vansteenkiste. ‘Zowel kwantitatief als kwalitatief doe je meer moeite.’ Voorts zijn de leerkrachten die vol passie voor de klas stonden, stuk voor stuk degenen die me het meest bijgebleven zijn: mijn leraar ­Latijn bijvoorbeeld, die de mythes niet ­alleen vol intonatie voordroeg maar ook elk personage uitbeeldde, of de professor Zweeds, die met stralende ogen vertelde over zijn kennismaking met de Zweedse cultuur.

Ook Merckpoel weet hoe aanstekelijk enthousiasme is. Het plezier spat van de ­video’s die ze maakt voor Eén, en daar is ze trots op: ‘Ik vind het superleuk om mensen te enthousiasmeren, zeker over dingen waarvoor ze eerst hun schouders ophaalden. Het allergrootste compliment dat ik al heb gekregen, is dan ook: “Ik kende de Belgian Cats niet, maar door naar jouw video’s te kijken, ben ik voor hen beginnen te supporteren.”’

 Trui Chielens

Plezier maak je zelf

Wat deed je graag als kind? Waar ging je zo in op dat je de tijd vergat? Die vragen stelt Komen-Doorn tijdens coachingsessies om je passies te herontdekken. Want zelfs als je nu weinig opgewonden door het leven stapt, dan was dat ooit wel anders. ‘We worden allemaal geboren met een enorme dosis enthousiasme’, gelooft ook ‘Chief ­Enthusiasm Officer’ Driessens. ‘Kinderen zitten er vol mee. Die kunnen extreem ­enthousiast worden over iets banaals, zoals een bananenschil of een autootje. Maar wanneer we opgroeien, worden we beïnvloed door onze ouders, vrienden, school … die vaak een fnuikend effect hebben op ons enthousiasme. Zeker in België leven we in een “Voetjes op de grond”-maatschappij. Maar als je met je voeten op de grond blijft, kun je toch niet van A naar B gaan?’

Tot dat besef kwam Lydia de Graaf enkele jaren geleden: ‘Door de verwachtingen van mijn omgeving en de routine van een druk gezin en mijn werk was ik mezelf kwijtgeraakt. Ik deed een heleboel dingen waarvan ik dacht dat ik ze leuk vond, zoals grote groepen uitnodigen, terwijl ik alleen maar voor mijn gasten aan het zorgen was’, vertelt ze. ‘Dankzij een coach ben ik meer naar mijn eigen behoeftes gaan luisteren. Zo ben ik een opleiding gestart tot holistisch therapeut. Dat is iets waarmee mijn omgeving weinig heeft, maar waarvan ik zelf wel heel enthousiast word!’

Ook Komen-Doorn hamert erop dat ­enthousiast worden vooral een kwestie is van in verbinding te komen met jezelf, en met je lichaam. ‘Enthousiasme ervaar je meer vanuit je hart dan vanuit je hoofd. Veel mensen zijn die verbinding kwijt­geraakt, omdat hun hoofd de hele dag aanstaat, met regels, takenlijstjes … Als je je passies wilt ontdekken, helpt het om spontaner te leven, volgens je buikgevoel.’ Treed bijvoorbeeld wat vaker buiten je comfortzone, zegt Driessens. ‘Kruip de volgende keer wél op het podium tijdens een karaoke-avond. En als je heel enthousiast wordt van belletje trek, doe dat dan gewoon!’ Een andere opdracht die hij vaak geeft, is: ­monitor je energiemomenten doorheen de dag en kijk met welk situaties die verbonden zijn. ‘Zo kun je achterhalen welke ­taken je energie geven en welke juist energie kosten.’

Maar de echte sleutel tot enthousiasme, volgens hem? ‘Enthousiasme is een bewuste keuze. Verwacht niet dat het als magie uit de lucht komt vallen. Je moet ermee ­bezig zijn.’ Of om het te zeggen met Merckpoels mantra: ‘Plezier maak je zelf.’ ‘Dat zei mijn mama toen ik voor de bus naar een talenkamp stond, met een bakkes tot op de grond. En het klopt! Als je met die ingesteldheid ergens instapt, is de kans groot dat je iets ervan zal maken.’

Niet te missen


LEES OOK

De podcasts van De Standaard

Niet te missen